/Windows 11’e Kasım Ayında 11 Yeni Özellik Geliyor

Windows 11’e Kasım Ayında 11 Yeni Özellik Geliyor

Windows 11’in bağlam menüsü, yani dosya, klasör veya masaüstüne sağ tıklandığında açılan menü, uzun süredir kullanıcıların eleştirdiği tasarım değişikliklerinden biriydi. Windows 10’a kıyasla bazı komutların ilk menüden kaldırılması, bu seçeneklere ulaşmak için ek bir tıklama yapılmasına yol açıyordu. Kasım güncellemesiyle Microsoft, menüyü kişiselleştirmek için yeni denetimler sunuyor; böylece kullanıcılar sık kullandıkları komutları daha kolay erişilebilir hale getirebiliyor.

Güncelleme yalnızca sağ tık menüsünü değiştirmekle sınırlı değil. Windows’u yeniden kurmak için USB bellek kullanma zorunluluğunu azaltan bulut tabanlı bir kurtarma seçeneği de sunuluyor. Xbox oyun deneyimi, Ayarlar, Büyüteç, Ekran Okuyucusu, pil yönetimi ve güvenlik alanlarında da çeşitli iyileştirmeler bulunuyor. Özelliklerin cihazlara dağıtımı kademeli olabileceğinden, güncelleme yüklü olsa bile bazı yeniliklerin hemen görünmemesi mümkün.

Sağ tık menüsünü kullanıma göre düzenleme

Yeni bağlam menüsü, uygulama eklentilerini ayrı bir alt menüde toplayarak ana menüdeki kalabalığı azaltmayı amaçlıyor. Kullanıcılar menünün altındaki “Customize menu” seçeneğine tıklayarak ilgili özelleştirme sayfasını açabiliyor. Aynı sayfaya Ayarlar > Kişiselleştirme > Context menu yolu üzerinden de ulaşılabiliyor.

Bu sayfada yerleşik komutları açıp kapatabilir ve ihtiyaç duyduğunuz seçenekleri görünür hale getirebilirsiniz. Örneğin “Print” veya “Send to” komutlarını menüye eklemek mümkün. Kesme, kopyalama, yapıştırma, yeniden adlandırma, silme ve paylaşma işlemlerinin simgelerini de ayrı ayrı gösterebilirsiniz. “Properties” seçeneğini menünün en altına taşıyarak Windows 10’daki yerleşime benzer bir düzen oluşturmak da mümkün.

Değişiklik yapmak zorunlu değil: Varsayılan menü düzenini tercih edenler ayarları olduğu gibi bırakabilir. Ayrıca yeni menüden eski menüye geçmek için sağ tıklarken Shift tuşunu basılı tutabilirsiniz. Böylece mevcut kullanım alışkanlıklarını korumak isteyenler de alıştıkları seçeneklere erişmeye devam eder.

Cloud Rebuild ile Windows’u buluttan yeniden kurma

Cloud Rebuild, Windows 11’in yeniden kurulumunu bulut üzerinden başlatmaya yarayan bir kurtarma özelliğidir. Geleneksel yöntemde gerekebilen önyüklenebilir USB bellek veya önceden hazırlanmış özel bir kurtarma imajı bu işlem için her zaman gerekli değildir. Bilgisayar normal biçimde açılmıyorsa da özellik Windows Kurtarma Ortamı üzerinden kullanılabilir. Bununla birlikte kurulum dosyalarının indirilmesi için internet bağlantısı gerekir.

İşlemi Windows açıldığında Ayarlar > Sistem > Kurtarma bölümündeki “Rebuild this PC” seçeneğinden başlatabilirsiniz. Kurulum sırasında Ethernet veya Wi-Fi bağlantısı kullanılır. Sistem, kullanılabilecek hedef Windows sürümünü, sürüm türünü ve dili gösterir; ekrandaki adımlar ilerledikçe kullanıcının disk içeriğinin nasıl ele alınacağına karar vermesi gerekir.

Disk için sunulan seçenekler aynı sonucu vermez. “Remove files” seçeneği sürücüyü yeniden biçimlendirerek dosyaları kaldırır. “Remove and sanitize files” ise depolama biriminin silme özelliğini kullanarak verileri temizlemeyi amaçlar. İkinci işlem geri alınamaz ve donanıma, depolama kapasitesine ve kullanılan yönteme bağlı olarak saatler sürebilir. Bu nedenle seçenek belirlemeden önce önemli dosyaların yedeklendiğinden ve cihazın doğru diskinin seçildiğinden emin olun.

Buluttan yeniden kurulum her cihazda kesin olarak çalışmayabilir. Kurulumun ihtiyaç duyduğu ağ veya depolama sürücülerinin bulunmaması, işlemi durdurabilir. Böyle bir durumda bilgisayar üreticisinin kurtarma ortamını kullanmak ya da Windows kurulum USB’si hazırlamak gerekebilir. Özellikle önemli iş dosyalarının bulunduğu cihazlarda, kurtarma işlemine başlamadan önce yedek almak ve cihazın güç kaynağına bağlı olduğundan emin olmak yerinde olur.

Kurum yöneticileri, Recovery CSP aracılığıyla Cloud Rebuild’i uzaktan başlatabilir ve hedef Windows sürümünü belirleyebilir. Yeniden kurulum tamamlandığında cihaz ilk kurulum deneyimine, yani OOBE ekranına döner. Yönetilen bilgisayarlar bu aşamadan sonra Windows Autopilot ve Microsoft Intune gibi araçlarla yeniden yapılandırılabilir.

Oyun, erişilebilirlik ve Ayarlar alanındaki değişiklikler

  • Xbox modu: Gaming Task View’a yeni bir gezinme çubuğu ekleniyor. Oyun kumandası kullananlar bu çubuk üzerinden masaüstüne dönme ve güç seçeneklerine erişme işlemlerini daha kolay gerçekleştirebiliyor.
  • Gizlilik ve güvenlik ayarları: Konum, mikrofon ve kamera denetimleri daha anlaşılır gruplar halinde sunuluyor. “Device Info” kartının kullanılabildiği pazar sayısı da genişletiliyor.
  • Phone Link: Başlat menüsünde son mesajın üzerine gelindiğinde mesaj içeriğini önizleme imkânı sunuluyor. Böylece ilgili uygulamayı açmadan önce mesajın içeriğini kontrol etmek kolaylaşıyor.
  • Büyüteç: Birden fazla monitör kullananlar ekran başına ayrı yakınlaştırma düzeyi belirleyebiliyor. Görünüm alanını kilitleme seçeneği ve yeni bir koyu kontrast teması da ekleniyor. Monitör başına yakınlaştırma özelliği varsayılan olarak açık olabilir; ancak ekranların “Extend” modunda çalışması gerekir.
  • Ekran Okuyucusu: Narrator, matematik denklemlerini okuyup bu ifadeler arasında gezinme yeteneği kazanıyor. Özellik altı dili destekliyor ve matematik içeriğini ekran okuyucuyla takip eden kullanıcıların erişimini geliştirmeyi hedefliyor.
  • Windows Kurtarma Ortamı: WinRE, ana Windows sisteminde kayıtlı olan uygun Wi-Fi profillerini yeniden kullanabiliyor. Bu, kurtarma sırasında kablosuz ağa bağlanmayı kolaylaştırabilir; ancak kullanılabilirlik cihaza ve kayıtlı ağ yapılandırmasına bağlıdır.

Edge açılışı, pil kullanımı ve güvenlik

Microsoft Edge’deki Accelerated App Launch iyileştirmesi, tarayıcının daha hızlı açılmasını hedefliyor. Microsoft’un paylaştığı değerlere göre açılış süresinde yaklaşık yüzde 15, yoğun çoklu görev senaryolarında ise yüzde 33’e kadar hızlanma görülebiliyor. Bu oranlar her bilgisayarda aynı sonucu garanti etmez; donanım, çalışan uygulamalar ve kullanım biçimi performansı etkileyebilir. Özellik için Edge 150 veya daha yeni bir sürüm gerekiyor. Ayrıca belirtilen Windows 11 sürümlerinde kasım güncellemesinin kurulu olması şartı bulunuyor.

Pil yönetimi tarafında, Modern Standby özelliğini destekleyen cihazların bekleme davranışı güncelleniyor. Pil seviyesi yüzde 80’in üzerindeyken hazırda bekletme davranışı azaltılırken, pil yüzde 10’un altına indiğinde hazırda bekletme daha erken devreye girebiliyor. Amaç, cihazın bekleme sırasında gereksiz yere güç tüketmesini sınırlamak ve pil kritik seviyeye düşmeden önce koruma sağlamaktır. Bu davranış yalnızca gerekli donanım desteğine sahip cihazlarda uygulanır.

Bellek bütünlüğü (HVCI), sanallaştırma tabanlı güvenlikten yararlanarak Windows çekirdeğini kötü amaçlı veya güvenilmeyen kodlara karşı korumayı amaçlar. Kasım güncellemesiyle bu özelliğin daha fazla uyumlu cihazda otomatik etkinleştirilmesi mümkün hale geliyor. Windows, özelliği açmadan önce donanım uyumluluğunu, sürücüleri ve performans koşullarını değerlendirir. Özelliği daha önce kullanıcı tarafından elle kapatılmışsa sistemin onu yeniden etkinleştirmemesi beklenir.

Sanallaştırma tabanlı güvenlik bazı sistemlerde performansı etkileyebilir. Bellek bütünlüğü etkinleştirildikten sonra uyumluluk veya performans sorunu yaşanırsa önce Windows ve cihaz sürücülerinin güncel olup olmadığını kontrol etmek faydalıdır. Kurum tarafından yönetilen cihazlarda güvenlik ayarları yönetici ilkelerine bağlı olabileceğinden, değişiklik yapmadan önce BT yöneticisine danışmak gerekebilir.

Kasım güncellemesi, sağ tık menüsünü herkes için aynı biçimde değiştirmek yerine kullanıcıya daha fazla seçim sunuyor. Cloud Rebuild ise Windows’u yeniden kurmayı kolaylaştırsa da internet, sürücü ve donanım uyumluluğu gibi koşullara bağlı. Güncellemenin kademeli dağıtılması nedeniyle özellikler farklı cihazlara farklı zamanlarda ulaşabilir; bu nedenle bir yenilik görünmüyorsa Windows Update üzerinden güncellemeleri kontrol etmek ve özelliğin ilgili donanım gereksinimlerini karşılayıp karşılamadığını incelemek gerekir.