Tamirci ve tüketici hakları savunucusu Louis Rossmann, bazı Apple Store çalışanlarının müşterileri Apple hizmetlerinin ücretsiz deneme sürümlerine müşterinin açık izni olmadan kaydettiğini öne sürdü. Rossmann’ın aktardığına göre, bu uygulamanın arkasında çalışanlara verilen kayıt hedefleri bulunuyordu. İddialar, ücretsiz denemelerin nasıl sunulduğu ve müşterilerin ücretli aboneliğe geçiş konusunda yeterince bilgilendirilip bilgilendirilmediği sorularını gündeme getirdi.
Apple, suçlamalara ilişkin kamuoyuna doğrudan bir açıklama yapmış değil. Bununla birlikte Rossmann, daha sonra yayımladığı bir videoda şirketin mağaza içindeki uygulamalarda değişikliğe gittiğini düşündüren iki gelişmeyi aktardı: Çalışanlara kayıt işlemini müşteri yerine yapmamaları gerektiğinin bildirildiği ve çalışanların artık bu kayıt oranına göre değerlendirilmediğinin görüldüğü belirtildi. Bu bilgiler Rossmann’ın kaynaklarından ve aktardığı çalışan anlatımlarından geliyor; Apple tarafından doğrulanmış değil.
İddiaların odağında çalışan hedefleri var
Rossmann, anakart düzeyinde onarım ve veri kurtarma alanındaki çalışmalarıyla tanınıyor. Aynı zamanda tüketicilerin elektronik cihazlarını tamir edebilmesini savunan tamir hakkı hareketinde öne çıkan isimlerden biri. Apple, geçmişte tamir hakkı düzenlemelerine karşı çıkmış, daha sonra bazı düzenlemeleri desteklemişti. Rossmann’ın son açıklamaları da şirketin tüketicilerle ilişkisi ve mağaza çalışanlarına yönelik satış hedefleri bağlamında değerlendiriliyor.
Rossmann’ın iddiasına göre Apple Store çalışanlarından, müşterilere uygun ücretsiz deneme tekliflerini göstermeleri isteniyordu. Anlatılanlara göre çalışanlar için yüzde 40’lık bir kayıt hedefi belirlenmişti ve kayıt oranları performans takibinde kullanılıyordu. Bu hedefin kapsamı, hangi mağaza veya dönemlerde geçerli olduğu ve çalışanların değerlendirilmesine nasıl yansıdığı konusunda kamuya açık, bağımsız olarak doğrulanmış ayrıntı bulunmuyor.
Ücretsiz deneme, süre sonunda ücretli aboneliğe dönüşebilir
Apple’ın alışveriş sırasında sunduğu kişiselleştirilmiş teklifler, müşterinin satın aldığı ürüne veya uygunluk durumuna göre değişebiliyor. Örneğin yeni bir iPhone satın alan bir müşteriye Apple TV için üç aylık ücretsiz deneme hakkı sunulabiliyor. Bu tür denemelerde hizmet, belirlenen süre boyunca ücret alınmadan kullanılabiliyor; ancak deneme dönemi sona ermeden iptal edilmezse abonelik ücretli olarak devam edebiliyor ve kayıtlı ödeme yönteminden ücret alınabiliyor.
Bu nedenle “ücretsiz deneme” ifadesi tek başına teklifin tüm koşullarını açıklamıyor. Müşterinin denemenin ne zaman başlayacağını, hangi tarihte sona ereceğini, sonrasında uygulanacak ücreti ve iptal yöntemini bilmesi önem taşıyor. Teklifin hediye gibi sunulması, devamında ücret alınacağı bilgisinin açıkça belirtilmediği durumlarda müşteride yanlış bir izlenim yaratabilir. Ancak Rossmann’ın aktardığı örneklerde her müşterinin aynı biçimde bilgilendirildiği veya tüm mağazalarda aynı uygulamanın bulunduğu kesinleşmiş değil.
Müşteri onayıyla ilgili kaygılar
Rossmann’ın konuştuğunu söylediği bir mağaza çalışanı, hedefi tutturmak amacıyla bazı çalışanların müşteriye sormadan ekrandaki “Kabul Et” düğmesine bastığını ileri sürdü. Çalışan, bir uzmanın müşteri adına bu işlemi yaptığını bizzat gördüğünü de iddia etti. Anlatıma göre teklif, müşterinin kendi telefonunda değil çalışanın kullandığı cihazda görüntüleniyordu. Bu durum, müşterinin hangi işlemi onayladığını görmesini ve karara doğrudan katılmasını zorlaştırmış olabilir.
Bu beyanlar, iddia edilen uygulamanın kapsamını veya sıklığını tek başına ortaya koymuyor. Yine de bir abonelik denemesinin müşterinin açık onayı olmadan başlatılması, tüketicinin bilgilendirilmesi ve işlem yetkisi bakımından ciddi bir sorun oluşturabilir. Müşterinin “Kabul Et” düğmesine kendisinin basması, hem rızanın açıkça alınmasına hem de teklif koşullarının işlemden önce görülmesine yardımcı olur. Rossmann’ın paylaştığı iddiaların bağımsız biçimde doğrulanması ve Apple’ın konuya ilişkin açıklama yapması, olayın değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
Apple’ın attığı bildirilen adımlar
Rossmann, daha sonra yayımladığı ikinci videoda, bir Apple Store çalışanının sabah toplantısında okunan bir nottan söz ettiğini aktardı. Bu nota göre kabul düğmesine yalnızca müşterinin basması gerekiyordu; başka bir deyişle çalışanların müşterinin yerine onay vermemesi istenmişti. Rossmann ayrıca iç sistemlerde çalışanların söz konusu kayıt oranına göre değerlendirilmediğini gösteren bilgiler bulunduğunu söyledi.
Bu gelişmeler, iddiaların ardından mağaza içi yönlendirmelerde veya performans ölçütlerinde değişiklik yapılmış olabileceğine işaret ediyor. Ancak Apple, söz konusu notun içeriğini, değişikliğin ne zaman yürürlüğe girdiğini ya da hedeflerin tüm mağazalardan kaldırılıp kaldırılmadığını kamuoyu önünde doğrulamadı. Dolayısıyla aktarılan iki hamle, şimdilik Rossmann’ın ve kaynaklarının anlatımına dayanıyor.
Apple’dan konuya ilişkin görüş istendiği, şirketin yanıt vermesi hâlinde haberin güncelleneceğinin belirtildiği aktarıldı. O zamana kadar, çalışan hedefleri ve izinsiz kayıt iddialarını doğrulanmış şirket politikası gibi sunmamak gerekiyor. Tüketiciler ise ücretsiz denemeyi kabul etmeden önce süreyi, deneme sonrasındaki fiyatı ve iptal koşullarını kontrol ederek; kayıt işleminin kendi açık onaylarıyla yapıldığından emin olarak olası beklenmedik ücretlere karşı önlem alabilir.










