Kamera ve mikrofon gibi donanımları gözlük çerçevesine yerleştiren akıllı gözlükler, gündelik kullanım ile gizlilik arasındaki sınırı tartışmalı hâle getiriyor. Dışarıdan sıradan bir gözlük gibi görünebilen bu cihazlar fotoğraf çekebiliyor, video kaydedebiliyor ve bazı modellerde yapay zekâ destekli özellikler sunabiliyor. Bu nedenle mahkemeler, okullar, sınav alanları ve bazı işletmeler, ziyaretçilerin ya da kullanıcıların kayıt yapmasını sınırlayan kurallar uyguluyor.
Ancak dünyada bütün akıllı gözlükleri her yerde kapsayan, kalıcı ve genel bir yasaktan söz etmek doğru değil. Uygulamalar ülkeye, eyalete, kuruma ve cihazın özelliklerine göre değişiyor. Bazı kurallar yalnızca kameralı gözlükleri hedeflerken bazıları kamera bulunup bulunmadığına bakmadan mikrofon veya bilgisayar özellikli giyilebilir cihazları da kapsayabiliyor. Bu yüzden bir yerde geçerli olan yasak, başka bir yerde aynı biçimde uygulanmayabilir.
Pencap’ta geçici yasak ve satış kısıtlamaları
Pakistan’ın Pencap eyaletinde Ekim 2026’da, gizli kayıt yapabilen cihazlara yönelik 30 günlük geçici bir yasak başlatıldı. Düzenleme, kameralı akıllı gözlüklerin kullanımının yanı sıra satışını da kapsıyor. Yetkililerin duyurusunda, kalem veya anahtarlık gibi gündelik eşyaların içine yerleştirilmiş küçük kameralar da olası risk taşıyan cihazlar arasında sayıldı. Ürünlerin internet üzerinden satılması da kısıtlamayı aşmak için yeterli görülmüyor.
Yetkililer, bu tür cihazların izinsiz gözetleme, taciz ve şantaj amacıyla kullanıldığına ilişkin şikâyetler aldıklarını belirtti. Bununla birlikte yasağın kapsamındaki marka ve modellerin ayrıntılı bir listesi açıklanmadı. Bu belirsizlik, hangi ürünlerin düzenlemeye girdiğini anlamayı güçleştirebilir. Kullanıcılar ve satıcılar açısından temel ölçüt, ürünün kayıt yapma kabiliyeti ve ilgili makamların yasağı nasıl yorumladığı olacak gibi görünüyor.
Mahkemelerde kayıt ve güvenlik kuralları
New York’ta 20 Temmuz 2026’dan itibaren kamerası, mikrofonu veya bilgisayar özelliği bulunan akıllı gözlüklerin 1.240 eyalet ve yerel mahkemeye alınması yasaklandı. Kurala göre gözlükler, mahkeme binasına girişte üniformalı görevlilere teslim ediliyor. Cihazı kapatmak ya da kayıt özelliğini kullanmayacağını söylemek, yasak kapsamından çıkarmıyor. Bu yaklaşım, mahkeme salonlarında kayıt yapılması riskini girişte önlemeyi amaçlıyor.
Reçeteli cam kullanan kişiler de çerçevesinde akıllı özellikler bulunan bir gözlük taşıyorsa aynı kuralla karşılaşabiliyor. Bu nedenle yetkililer ziyaretçilere mümkünse sıradan, akıllı donanımı bulunmayan bir gözlük getirmelerini öneriyor. Özel sağlık veya erişilebilirlik ihtiyaçları olan kişilerin ise ziyaret öncesinde ilgili mahkemeden bilgi alması, girişte sorun yaşama ihtimalini azaltabilir.
Mark Zuckerberg’in Şubat 2026’da Los Angeles’taki bir ifade sırasında Ray-Ban Meta gözlükle salona geldiği bildirildi. Los Angeles Times’ın haberine göre Yargıç Carolyn Kuhl, gözlük kayıt yapıyorsa çıkarılması gerektiğini söyledi. Bununla birlikte duruşmanın bu gözlüklerle kaydedildiği doğrulanmış değil. Bu örnek, bir cihazın kayda elverişli olmasının, kaydın gerçekten yapıldığı anlamına gelmediğini; buna rağmen mahkemelerin ihtiyati kurallar uygulayabildiğini gösteriyor.
İngiltere ve Galler’deki mahkemelerde de Meta akıllı gözlüklerinin kullanımı yasaklanmış durumda. Güvenlik görevlileri cihazları ziyaretçilerden alıp kişi binadan ayrılana kadar saklayabiliyor. Kurumların bu yaklaşımındaki temel amaç, mahkeme süreçlerinin izinsiz görüntülenmesini veya sesinin kaydedilmesini önlemek. Mahkemeye gidecek kişilerin, ilgili binanın güncel güvenlik talimatlarını önceden kontrol etmesi önem taşıyor.
Okullar ve sınavlarda uygulanan kısıtlamalar
Batı Avustralya’daki devlet okullarında 12 Ekim 2026’dan beri akıllı gözlük kullanılması yasak. Kural yalnızca öğrencileri değil, okul personelini ve ziyaretçileri de kapsıyor. Bununla birlikte onaylanmış tıbbi, erişilebilirlik veya eğitim amaçlı istisnalar bulunuyor. Dolayısıyla düzenleme, gerekli hâllerde cihaz kullanımını tamamen dışlamıyor; ancak istisnaların okul tarafından onaylanması gerekiyor.
Victoria eyaletinde benzer bir kısıtlamanın 27 Ocak 2027’de başlaması planlanıyor. Başlangıç tarihi ileri olduğu için, bu kuralın yürürlüğe girip girmediği ve uygulama ayrıntıları güncel resmî kaynaklardan teyit edilmelidir. Okullardaki sınırlamaların gerekçeleri arasında öğrencilerin izinsiz görüntülenmesini önlemek, ders ortamında dikkat dağınıklığını azaltmak ve kayıtların kimlerle paylaşılabileceğine ilişkin riskleri kontrol etmek yer alıyor.
SAT sınav alanlarında da akıllı gözlük kullanımı yasak. Kısıtlama, sınavın yanı sıra molaları da kapsayabiliyor; dolayısıyla cihazı yalnızca ara sırasında kullanmak kurala uygun olmayabilir. Kurala aykırı kullanım hâlinde adayın sınav puanı iptal edilebilir. Sınava girecek kişilerin, akıllı gözlüklerin yanında kayıt veya iletişim özelliği taşıyan diğer cihazlara ilişkin güncel sınav talimatlarını da incelemesi gerekir.
Camp Lejeune gibi deniz piyadesi üslerinde de akıllı gözlük kullanımı yasaklanmış durumda. Askerî tesislerdeki kısıtlamalar, genel gizlilik kaygılarının yanı sıra güvenlik, hassas bilgilerin korunması ve tesis içindeki kişilerin izinsiz kayda alınması riskleriyle bağlantılı olabilir. Bu tür alanlarda ziyaretçiler, cihazlarını girişte teslim etmeleri veya tesis dışındaki güvenli bir yerde bırakmaları istenebileceğini göz önünde bulundurmalıdır.
Spor merkezleri, sinemalar ve yolcu gemileri
Avustralya’daki Canterbury-Bankstown Belediyesi, belediyeye bağlı spor ve yüzme merkezlerinde akıllı gözlük kullanımını yasakladı. Bu tür tesislerde insanlar ortak alanlarda, soyunma bölümlerinde veya havuz çevresinde bulunabildiğinden, izinsiz görüntü alma ihtimali özellikle hassas kabul ediliyor. Uygulamanın kapsamı tesise göre farklı ayrıntılar içerebileceği için ziyaretçilerin girişteki duyuruları ve personelin yönlendirmelerini dikkate alması gerekiyor.
İngiltere’de sinemalar da kameralı gözlüklere karşı önlem alıyor. Buradaki kaygılar yalnızca izleyicilerin mahremiyetini değil, filmlerin izinsiz kaydedilip dağıtılması ihtimalini de içeriyor. Bir sinema salonunun cihazı içeri almaması veya ziyaretçiden gözlüğü çıkarmasını istemesi, işletmenin kendi güvenlik ve kullanım kurallarına dayanabilir. Bu nedenle bilet almak, kişinin salondaki bütün giyilebilir cihazları kullanabileceği anlamına gelmez.
Royal Caribbean gemilerinde akıllı gözlüklere genel olarak izin veriliyor; ancak kumarhane, sağlık birimi ve gençlere yönelik alanlarda kullanım yasak. Bu örnek, kuralların bir işletmenin her bölümünde aynı olmayabileceğini gösteriyor. Bir cihaz gemiye alınabilse bile belirli alanlara girerken çıkarılması veya kapatılması istenebilir. Yolcuların seyahat öncesinde şirketin güncel politikalarını kontrol etmesi, gemideki işaret ve personel talimatlarına uyması gerekir.
Henüz kesinleşmeyen öneriler ve farklı cihaz türleri
Norveç hükümeti; parklar, plajlar, alışveriş merkezleri ve spor salonları gibi ortak kullanım alanlarında geçici kısıtlamalar getirilmesi olasılığını değerlendiriyor. Ancak söz konusu teklifler henüz yürürlüğe girmiş değil. Ayrıca hangi cihazların kapsama gireceği de kesinleşmiş değil. Bu nedenle değerlendirme aşamasındaki önerileri mevcut bir yasak gibi sunmamak gerekir.
Cihazlar arasındaki teknik farklar da düzenlemelerin kapsamını belirlemede önem taşıyor. Örneğin Even Realities G2’nin kamerası bulunmuyor; Ray-Ban Meta ve Oakley Meta modelleri ise fotoğraf çekme ve video kaydetme özelliklerine sahip. Buna rağmen kamera bulunmaması, bir cihazın her kurumun kuralından otomatik olarak muaf olduğu anlamına gelmez: Bazı kurallar mikrofonu veya bilgisayar işlevlerini de dikkate alıyor. Bir akıllı gözlüğün yasak kapsamında olup olmadığını belirlerken marka adından çok, cihazın özelliklerine ve bulunduğu yerdeki kurala bakmak gerekir.
Gizlilik kaygıları ve kayıt göstergelerinin sınırları
Akıllı gözlüklerle ilgili gizlilik endişeleri yalnızca varsayıma dayanmıyor. Paris savcılığı Eylül 2026’da, kadınların akıllı gözlüklerle izinsiz görüntülendiği ve görüntülerin internette yayımlandığı yönündeki şikâyetler üzerine soruşturma açtı. Soruşturmaya konu olan markalar açıklanmadı. Bu olay, küçük ve göze çarpmayan kameraların izinsiz kayıt riskini artırabileceğine ilişkin kaygıları gündeme getirdi; ancak soruşturma açılması tek başına belirli bir üreticinin sorumlu olduğunu kanıtlamıyor.
Meta, gözlüğündeki beyaz kayıt ışığının fotoğraf veya video çekilirken yandığını belirtiyor. Şirketin açıklamasına göre ışığa müdahale edildiği algılanırsa kamera devre dışı kalıyor. Bu gösterge çevredeki kişilere kayıt yapıldığına dair uyarı sunmayı amaçlıyor. Fakat bir ışığın bulunması, her ortamda kayıt faaliyetinin herkes tarafından fark edileceğini veya izinsiz kullanımın tamamen önleneceğini garanti etmiyor.
Ray-Ban’in ürün belgelerinde, bazı yeni modellerde kamera tabanlı yapay zekâ özelliklerinin paylaşılabilir fotoğraf ya da video kaydı oluşturmadan çalışabildiği ve bu sırada kayıt ışığının yanmayabildiği belirtiliyor. Bu durumun gizli görüntü kaydıyla aynı şey olmadığını ayırt etmek gerekir: Burada söz konusu olan, bazı yapay zekâ işlevlerinin kameradan yararlanması; fotoğraf veya video kaydedilmesi ise ayrı bir kullanım biçimi. Bununla birlikte çevredeki kişiler, ışık yanmadığında kameranın hangi amaçla kullanıldığını dışarıdan anlayamayabilir. Bu belirsizlik, kamusal alanda şeffaflık ve mahremiyet tartışmalarını canlı tutuyor.
Akıllı gözlük kullananların, bulundukları yerin kurallarını önceden kontrol etmesi; kayıt yapmadan önce çevredekilerin mahremiyetini gözetmesi ve açıkça yasaklanmış alanlarda cihazı kullanmaması en güvenli yaklaşımdır. Kurumlar açısından da cihazın teknik özelliklerini ve izin verilen istisnaları açıkça belirtmek, hem kullanıcıların kuralları anlamasını hem de gereksiz karışıklıkların önlenmesini sağlar. Akıllı gözlüklerle ilgili düzenlemeler hızla değişebildiğinden, belirli bir mahkeme, okul, işletme veya seyahat noktası için en güncel resmî duyurular esas alınmalıdır.










