ASELSAN, yüksek güçlü elektromanyetik enerji kullanan EJDERHA sistemiyle gerçekleştirdiği testte, aynı anda havalandırılan 51 dronu saniyeler içinde etkisiz hale getirdi. Gölbek Atış ve Test Merkezi’nde yapılan denemede sistem, çok sayıda hava aracına eş zamanlı müdahale kabiliyetini sergiledi. Test kapsamında ayrıca radyo frekansı yerine fiziksel kablo üzerinden kontrol edilen iki FPV dron da yaklaşık 1.000 metre mesafeden hedef alındı.
Bu denemelerin öne çıkan yönü, EJDERHA’nın yalnızca yaygın kablosuz dronlara karşı değil, geleneksel elektronik karıştırma yöntemlerine direnç gösterebilen kablolu araçlara karşı da kullanılabilmesiydi. Sistem, hedefin kontrol bağlantısını kesmeye çalışmak yerine doğrudan elektronik bileşenlerine yöneliyor. Böylece farklı kontrol yöntemleri kullanan mini ve mikro sınıf İHA tehditlerine karşı alternatif bir etkisizleştirme yöntemi sunuyor.
51 drona eş zamanlı müdahale
ASELSAN’ın 51. kuruluş yıl dönümü kapsamında düzenlenen testte, kuruluş yılını temsilen 51 dron aynı anda havalandırıldı. EJDERHA, bu hava araçlarının tamamına saniyeler içinde eş zamanlı olarak müdahale ederek onları görev dışı bıraktı. Deneme, sistemin yalnızca tek bir hedefe odaklanmakla sınırlı olmadığını, sürü biçiminde hareket eden çok sayıda araca karşı da kullanılabileceğini gösterdi.
İHA’ların hangi koşullarda ve hangi operasyonel senaryolarda kullanılacağı, müdahalenin sonuçlarını etkileyebilir. Bu nedenle tek bir test, her tür hedefe ve her koşula ilişkin kesin bir performans ölçütü olarak değerlendirilmemelidir. Bununla birlikte 51 dronun aynı denemede etkisiz hale getirilmesi, çoklu hedeflere karşı eş zamanlı müdahale kabiliyetinin sınandığını ortaya koyuyor.
Kablolu FPV dronlara karşı farklı yaklaşım
Testin bir başka aşamasında EJDERHA, yaklaşık 1.000 metre mesafeden iki farklı kablolu FPV dronu etkisiz hale getirdi. Bu tür araçlar, komut ve görüntü aktarımında radyo frekansları yerine dronla operatör arasında uzanan fiziksel bir kablo kullanabilir. Bu özellik, radyo haberleşmesini bozmayı amaçlayan klasik karıştırma yöntemlerinin etkisini sınırlayabilir; çünkü kontrol bağlantısı kablosuz bir sinyale dayanmaz.
EJDERHA’nın yaklaşımı, haberleşme hattını kesmekten farklı olarak hedefin elektronik donanımını yüksek güçlü elektromanyetik enerjiyle etkilemeye dayanıyor. Bu nedenle sistem, kablolu kontrol bağlantısının bulunmasını tek başına engel kabul etmeyen bir müdahale seçeneği sunuyor. Ancak testte iki kablolu dronun etkisiz hale getirilmiş olması, tüm kablolu İHA türlerinin her mesafede ve her koşulda aynı sonucu vereceği anlamına gelmiyor. Sonuç; hedefin elektronik yapısı, mesafe ve çevresel koşullar gibi etkenlere bağlı olabilir.
Yüksek güçlü elektromanyetik enerji nasıl kullanılıyor?
EJDERHA, yüksek güçlü elektromanyetik dalgalar üreterek hedefteki elektronik sistemleri etkilemek üzere tasarlanmış bir İHA savunma sistemi. Geleneksel yöntemlerde hedefi vurmak veya fiziksel bir mühimmat kullanmak gerekebilirken, yönlendirilmiş elektromanyetik enerji hedefin elektronik bileşenlerini işlevsiz bırakmayı amaçlıyor. Bu yaklaşım, özellikle birden fazla küçük hava aracının kısa sürede müdahale gerektirdiği senaryolarda değerlendirilebilecek farklı bir savunma katmanı sağlıyor.
Sistemin çalışma sürecinde radar hedefin tespit edilmesine, elektro-optik bileşenler ise takibin ve hedefe yönelmenin desteklenmesine katkı sağlıyor. Tespit ve takip aşamalarının ardından enerji hedefe yönlendiriliyor. Elektronik devreler üzerindeki etki, hedefin çalışmasını geçici olarak bozabilir, yeniden başlatılmasına yol açabilir veya onu görev dışı bırakabilir. Oluşacak sonucun her hedefte aynı olacağı varsayılmamalıdır; elektronik donanımın yapısı ve sistemin maruz kaldığı elektromanyetik etkinin düzeyi sonucu değiştirebilir.
EJDERHA’nın mühimmat kullanmadan müdahale edebilmesi, onu fiziksel önleme araçlarının yerine geçen tek çözüm olarak değil, farklı savunma yöntemlerini tamamlayabilecek bir seçenek olarak öne çıkarıyor. Çok sayıda küçük dronun aynı anda ortaya çıktığı durumlarda, elektromanyetik müdahalenin sağladığı eş zamanlı etki operasyonel açıdan önem taşıyabilir. Sistemden alınan sonuçların değerlendirilmesi ve diğer savunma bileşenleriyle birlikte kullanılması, gerçek saha koşullarındaki etkinliğin belirlenmesinde önemlidir.
ÇELİKKUBBE içindeki rolü
ASELSAN, mini ve mikro sınıf İHA tehditlerine karşı geliştirilen EJDERHA’yı Türkiye’nin katmanlı hava savunma mimarisi ÇELİKKUBBE bünyesinde görev yapacak sistemlerden biri olarak konumlandırıyor. Katmanlı savunma yaklaşımında farklı algılama, takip ve önleme araçları birlikte çalışır. Böylece tek bir yönteme bağlı kalmadan, karşılaşılan tehdidin niteliğine göre uygun müdahale seçeneğinin devreye alınması hedeflenir.
EJDERHA için açıklanan kullanım alanları arasında mini ve mikro İHA’lar, bulut altı sabit kanatlı İHA’lar ve kablolu ya da kablosuz FPV dronlar bulunuyor. Sistem ayrıca içten yanmalı motor kullanan İHA’lara karşı tespit, takip, yönlendirme ve etkisizleştirme kabiliyetlerini saha koşullarında sergiledi. Bu yeteneklerin farklı tehdit türlerine karşı nasıl uygulanacağı, sistemin diğer sensör ve önleme unsurlarıyla koordinasyonuna bağlı olacak.
ASELSAN’ın tarif ettiği savunma mimarisi, yapay zekâ destekli çoklu sensörlerden, veri füzyonundan ve farklı önleme sistemlerinden yararlanmayı öngörüyor. Sensörlerden gelen bilgilerin bir arada değerlendirilmesi, hedefin tespiti ve takibi için ortak bir durumsal görünüm oluşturulmasına yardımcı olabilir. Yönlendirilmiş enerji sistemleri de bu mimaride, diğer savunma araçlarını tamamlayan seçenekler arasında yer alıyor.
Gölbek Atış ve Test Merkezi’nde gerçekleştirilen deneme, EJDERHA’nın sürü dronlara ve kablolu FPV araçlara karşı kabiliyetlerinin gösterilmesi bakımından dikkat çekici. Test sonuçları, yüksek güçlü elektromanyetik enerjinin yeni nesil İHA tehditlerine karşı kullanılabilecek yöntemlerden biri olduğunu ortaya koyuyor. Sistemin ÇELİKKUBBE içindeki rolü ve farklı operasyonel koşullardaki performansı ise entegrasyon ve ilave saha değerlendirmeleriyle şekillenecek.










