Google, yapay zek\u00e2 sistemlerini uzayda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma hedefi do\u011frultusunda Project Suncatcher adl\u0131 ara\u015ft\u0131rma projesinde ilk \u00f6nemli denemelerinden birini ger\u00e7ekle\u015ftirdi. \u015eirketin 1 Ekim\u2019de SpaceX\u2019in Falcon 9 roketiyle y\u00f6r\u00fcngeye g\u00f6nderdi\u011fi deneysel uydu, \u00fczerindeki yapay zek\u00e2 i\u015flemcisini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131 ve D\u00fcnya\u2019dan iletilen bir komuta yan\u0131t verdi. Bu deneme, uzayda tam te\u015fekk\u00fcll\u00fc bir veri merkezi kuruldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor; ancak yapay zek\u00e2 donan\u0131m\u0131n\u0131n y\u00f6r\u00fcngede \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fini s\u0131namak i\u00e7in at\u0131lm\u0131\u015f erken bir ad\u0131m niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Uyduya g\u00f6nderilen ilk g\u00f6rev, teknik bir \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn \u00f6tesine ge\u00e7erek dikkat \u00e7ekici bir deneye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc: Google m\u00fchendisleri, Gemma 4 yapay zek\u00e2 modelinden uzay hakk\u0131nda k\u0131sa bir Japon \u015fiiri, yani haiku yazmas\u0131n\u0131 istedi. Sistem, iste\u011fi yerine getirerek D\u00fcnya\u2019y\u0131, veri ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve y\u0131ld\u0131z \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 konu alan \u00fc\u00e7 dizelik bir yan\u0131t olu\u015fturdu. Uydu daha sonra bu yan\u0131t\u0131 D\u00fcnya\u2019ya iletti. B\u00f6ylece ekip, y\u00f6r\u00fcngedeki i\u015flemcinin komut al\u0131p yapay zek\u00e2 \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 \u00fcretebildi\u011fini ve bu \u00e7\u0131kt\u0131y\u0131 geri g\u00f6nderebildi\u011fini g\u00f6zlemledi.<\/p>\n
\u015eiir g\u00f6revi, tek ba\u015f\u0131na yapay zek\u00e2n\u0131n uzayda geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte kullan\u0131labilece\u011fini kan\u0131tlam\u0131yor. Bunun yerine, uydu ile yer istasyonu aras\u0131ndaki komut ve yan\u0131t s\u00fcrecini, i\u015flemcinin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve yaz\u0131l\u0131m\u0131n temel i\u015flevlerini s\u0131namak i\u00e7in anla\u015f\u0131l\u0131r bir ilk deneme sa\u011fl\u0131yor. M\u00fchendisler, yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 hafta boyunca uydunun sistemlerini kontrol edip i\u015flemcileri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelik testler yapt\u0131ktan sonra D\u00fcnya\u2019daki bir istasyondan ilk komutlar\u0131 g\u00f6nderdi. Uydu, Norve\u00e7\u2019e ba\u011fl\u0131 Svalbard b\u00f6lgesinin \u00fczerinden ge\u00e7erken yan\u0131t\u0131n\u0131 D\u00fcnya\u2019ya iletti.<\/p>\n
Google\u2019\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131 denemelerde Gemma 4\u2019ten yaln\u0131zca \u015fiir yazmas\u0131 istenmedi; m\u00fchendisler farkl\u0131 metin g\u00f6revleri de verdi ve uydunun \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 hakk\u0131nda bilgi talep etti. Bu t\u00fcr testler, sistemin uzay ortam\u0131nda komutlar\u0131 i\u015fleyip i\u015fleyemedi\u011fini ve \u00fcretti\u011fi bilgilerin yere ula\u015f\u0131p ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmeye yard\u0131mc\u0131 oluyor. Projenin as\u0131l \u00f6nemi, \u015fiirin i\u00e7eri\u011finden \u00e7ok, yapay zek\u00e2 i\u015flemcisinin y\u00f6r\u00fcngede \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak D\u00fcnya ile veri al\u0131\u015fveri\u015fi yapabilmesinde yat\u0131yor.<\/strong><\/p>\n Deneysel uyduda Google\u2019\u0131n TPU ad\u0131 verilen d\u00f6rt yapay zek\u00e2 i\u015flemcisi bulunuyor. Ancak uydu, mevcut enerji kapasitesiyle bu i\u015flemcilerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc ayn\u0131 anda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ram\u0131yor. TechCrunch\u2019\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131 bilgilere g\u00f6re uydu en fazla yakla\u015f\u0131k 1 kilovat elektrik \u00fcretebiliyor. Bu kapasite, y\u00fcksek enerji t\u00fcketen donan\u0131m\u0131n kullan\u0131m s\u00fcresini ve kapsam\u0131n\u0131 belirliyor; test s\u0131ras\u0131nda tek bir TPU\u2019nun yakla\u015f\u0131k 20 dakika \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labildi\u011fi bildiriliyor.<\/p>\n Bu s\u0131n\u0131rlama, uzayda yapay zek\u00e2 hesaplamas\u0131 yapman\u0131n \u00f6n\u00fcndeki temel m\u00fchendislik sorunlar\u0131ndan birini ortaya koyuyor. D\u00fcnya\u2019daki veri merkezleri geni\u015f elektrik altyap\u0131lar\u0131ndan, bak\u0131m imk\u00e2nlar\u0131ndan ve \u00f6zel so\u011futma d\u00fczeneklerinden yararlan\u0131yor. Y\u00f6r\u00fcngedeki bir uydu ise g\u00fcne\u015f enerjisini toplamak, enerjiyi depolamak ve donan\u0131m\u0131 uygun s\u0131cakl\u0131k aral\u0131\u011f\u0131nda tutmak zorunda. Enerji \u00fcretimindeki kesintiler veya s\u0131cakl\u0131k dalgalanmalar\u0131, i\u015flemcilerin ne kadar s\u00fcreyle ve hangi kapasitede \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fini etkileyebilir.<\/p>\n Uzay ortam\u0131, yaln\u0131zca g\u00fc\u00e7 y\u00f6netimi bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil, donan\u0131m\u0131n korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da farkl\u0131 ko\u015fullar sunuyor. Radyasyon, elektronik bile\u015fenlere ve bellekte saklanan verilere zarar verebilir ya da ge\u00e7ici hatalara yol a\u00e7abilir. Bu nedenle bir i\u015flemcinin k\u0131sa s\u00fcreli\u011fine \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, uzun vadede g\u00fcvenilir bi\u00e7imde ve s\u00fcrekli i\u015flem yapabilece\u011fini tek ba\u015f\u0131na g\u00f6stermiyor. Google\u2019\u0131n testleri, \u00e7iplerin radyasyon ve s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fimlerine nas\u0131l tepki verdi\u011fini incelemeyi de kaps\u0131yor.<\/p>\n Google, ilk denemeden elde edilen verileri kullanarak i\u015flemcilerin y\u00f6r\u00fcngedeki \u00e7al\u0131\u015fma performans\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmeyi planl\u0131yor. \u015eirket, uzayda \u00f6l\u00e7\u00fclen sonu\u00e7lar\u0131 D\u00fcnya\u2019daki testlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak radyasyonun, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n ve di\u011fer \u00e7evresel ko\u015fullar\u0131n donan\u0131m \u00fczerindeki etkisini anlamaya \u00e7al\u0131\u015facak. Bu de\u011ferlendirme, yapay zek\u00e2 sistemlerinin yaln\u0131zca g\u00f6rev tamamlay\u0131p tamamlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, \u00fcrettikleri sonu\u00e7lar\u0131n ne kadar tutarl\u0131 ve g\u00fcvenilir oldu\u011funu da incelemeyi gerektiriyor.<\/p>\n \u015eirketin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 uzun vadeli planlardan biri, 2027 y\u0131l\u0131nda iki yeni uyduyu uzaya g\u00f6ndermek. Bu uydular\u0131n daha fazla enerji \u00fcretmesi ve birbirleriyle \u0131\u015f\u0131k tabanl\u0131, y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 bir ba\u011flant\u0131 kurmas\u0131 hedefleniyor. B\u00f6yle bir ba\u011flant\u0131, uydular aras\u0131nda veri aktar\u0131m\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131larak tek bir arac\u0131n kapasitesini a\u015fan g\u00f6revlerin denenmesine zemin haz\u0131rlayabilir. Ancak bu hedefin ger\u00e7ekle\u015fmesi; ba\u011flant\u0131n\u0131n kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131na, enerji sistemlerinin yeterlili\u011fine, donan\u0131m\u0131n uzun s\u00fcre dayanmas\u0131na ve g\u00f6revlerin maliyetinin kar\u015f\u0131lanabilir olmas\u0131na ba\u011fl\u0131.<\/p>\n Project Suncatcher, yapay zek\u00e2 i\u015flem g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc D\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131ma fikrini ara\u015ft\u0131r\u0131yor. Uzayda g\u00fcne\u015f enerjisinden yararlanma ve uydular\u0131 birbirine ba\u011flayarak hesaplama kapasitesi olu\u015fturma d\u00fc\u015f\u00fcncesi, gelecekteki veri merkezlerine ili\u015fkin olas\u0131 yakla\u015f\u0131mlardan biri olarak ele al\u0131n\u0131yor. Bununla birlikte mevcut deneme, bu t\u00fcr bir yap\u0131n\u0131n ticari \u00f6l\u00e7ekte kuruldu\u011funu veya D\u00fcnya\u2019daki veri merkezlerinin yerini alabilece\u011fini g\u00f6stermiyor. Google\u2019\u0131n ilk ba\u015far\u0131s\u0131, bir yapay zek\u00e2 modelinden y\u00f6r\u00fcngede yan\u0131t al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor; s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fan, y\u00fcksek kapasiteli bir uzay veri merkezi i\u00e7inse enerji, so\u011futma, ileti\u015fim, dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve maliyet sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekiyor.<\/strong><\/p>\nEnerji kapasitesi i\u015flemci kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131yor<\/h2>\n
Sonraki a\u015famada uydu ba\u011flant\u0131s\u0131 ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131k s\u0131nanacak<\/h2>\n