Abu Dabi\u2019de kamu y\u00f6netimi, enerji, e\u011fitim ve yat\u0131r\u0131m alanlar\u0131nda yapay zek\u00e2 kullan\u0131m\u0131n\u0131 geni\u015fletmeyi ama\u00e7layan d\u00f6rt anla\u015fma imzaland\u0131. Abu Dabi Veliaht Prensi \u015eeyh Halid bin Muhammed bin Zayed Al Nahyan, OpenAI CEO\u2019su Sam Altman ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc; g\u00f6r\u00fc\u015fmenin ard\u0131ndan emirlik kurulu\u015flar\u0131 ile OpenAI aras\u0131nda i\u015f birli\u011fi anla\u015fmalar\u0131 yap\u0131ld\u0131. Anla\u015fmalar\u0131n ortak hedefi, yapay zek\u00e2y\u0131 yaln\u0131zca bir teknoloji g\u00f6sterimi olarak b\u0131rakmay\u0131p kurumlar\u0131n ger\u00e7ek i\u015f s\u00fcre\u00e7lerine entegre etmek.<\/p>\n
\u0130\u015f birli\u011fi paketinin dikkat \u00e7eken y\u00f6nlerinden biri, hesaplamalar\u0131n ve ilgili altyap\u0131n\u0131n Birle\u015fik Arap Emirlikleri i\u00e7inde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin planlanmas\u0131. Bu yakla\u015f\u0131m, yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131n\u0131n yerel kurumlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re geli\u015ftirilmesini ve i\u015flem y\u00fck\u00fcn\u00fcn \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde tutulmas\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Anla\u015fmalar\u0131n kapsam\u0131 kamu hizmetlerinden yat\u0131r\u0131m analizine, e\u011fitimden enerji operasyonlar\u0131na kadar uzan\u0131yor.<\/p>\n
Merkez\u00ee projelerden biri, Machine-Readable Government ad\u0131yla an\u0131lan \u201cmakine taraf\u0131ndan okunabilir devlet\u201d giri\u015fimi. Bu \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda belirli kamu kurallar\u0131 ve y\u00f6netmelikler, dijital sistemlerin i\u015fleyebilece\u011fi bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Ama\u00e7, yapay zek\u00e2 ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmlerini dikkate alarak ba\u015fvurular\u0131 incelemesine yard\u0131mc\u0131 olmak. B\u00f6yle bir sistem, \u00f6rne\u011fin bir izin veya sertifika ba\u015fvurusundaki bilgileri ge\u00e7erli ko\u015fullarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilir ve hangi \u015fartlar\u0131n kar\u015f\u0131lan\u0131p kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilir.<\/p>\n
Bu y\u00f6ntem, mevzuat\u0131n yerini yapay zek\u00e2n\u0131n almas\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Sistemlerin rol\u00fc, kurallar\u0131 tutarl\u0131 bi\u00e7imde uygulamaya yard\u0131mc\u0131 olmak ve g\u00f6revlilerin de\u011ferlendirmesi i\u00e7in ilgili bilgileri d\u00fczenlemek. Nihai karar ile hukuki ve idari sorumluluk devlet yetkililerinde kal\u0131yor. Bu ayr\u0131m, otomatik incelemenin h\u0131z ve tutarl\u0131l\u0131k sa\u011flayabilece\u011fi alanlarla insan denetiminin gerekli oldu\u011fu kararlar\u0131 birbirinden ay\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
Giri\u015fim kapsam\u0131nda bir pilot uygulama Abu Dabi Tar\u0131m ve G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Otoritesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Uygulama, g\u0131da ithalat\u0131na ili\u015fkin ba\u015fvurular\u0131 inceliyor ve de\u011ferlendirme sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 belirli mevzuat ko\u015fullar\u0131yla ili\u015fkilendiriyor. B\u00f6ylece ba\u015fvuruyu de\u011ferlendiren g\u00f6revli, sistemin hangi \u015fart\u0131 dikkate ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyor. Bu pilot, yapay zek\u00e2n\u0131n kamu hizmetlerinde nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fini ger\u00e7ek bir i\u015f ak\u0131\u015f\u0131 \u00fczerinden s\u0131namay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor; ancak uygulaman\u0131n kapsam\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda verilen bilgiler, nihai karar\u0131n yine yetkililerde oldu\u011funu \u00f6zellikle vurguluyor.<\/p>\n
Projeyi Abu Dabi H\u00fck\u00fcmeti G\u00fc\u00e7lendirme Departman\u0131 (DGE) y\u00f6netiyor. Hesaplamalar\u0131n BAE topraklar\u0131ndaki veri merkezlerinde, grafik i\u015flem birimleri kullan\u0131larak y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi planlan\u0131yor. \u0130steklerin i\u015flenmesinde OpenAI\u2019\u0131n yerel altyap\u0131s\u0131ndan da yararlan\u0131l\u0131yor. Bu d\u00fczenleme, sistemlerin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in gereken bilgi i\u015flem kaynaklar\u0131n\u0131n \u00fclke i\u00e7inde bulunmas\u0131na odaklan\u0131yor.<\/p>\n
\u0130kinci i\u015f birli\u011fi, Mubadala yat\u0131r\u0131m fonu, Inception42 ve OpenAI\u2019\u0131 bir araya getiriyor. Taraflar, yapay zek\u00e2dan yat\u0131r\u0131m analizlerinde yararlanmay\u0131; yat\u0131r\u0131m f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 belirleme ve riskleri de\u011ferlendirme s\u00fcre\u00e7lerini desteklemeyi planl\u0131yor. Bu t\u00fcr ara\u00e7lar, b\u00fcy\u00fck miktarda bilgiyi inceleyerek analistlerin de\u011ferlendirmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bununla birlikte anla\u015fman\u0131n duyurulan kapsam\u0131, yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131n\u0131n tamamen otomatik sistemlere b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor; yapay zek\u00e2 burada analiz ve karar deste\u011fi amac\u0131yla konumland\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Yat\u0131r\u0131m alan\u0131ndaki i\u015f birli\u011fi, Abu Dabi\u2019nin yapay zek\u00e2y\u0131 yaln\u0131zca kamu hizmetleri veya teknoloji \u015firketleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00f6rmedi\u011fini de ortaya koyuyor. Finansal de\u011ferlendirme s\u00fcre\u00e7lerinde veri analizi ve risk incelemesi \u00f6nemli yer tuttu\u011fu i\u00e7in, bu ara\u00e7lar\u0131n kurumsal i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131na eklenmesi hedefleniyor. Anla\u015fman\u0131n uygulama ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ve kullan\u0131lacak \u00f6zel sistemler hakk\u0131nda ise a\u00e7\u0131klanan bilgiler s\u0131n\u0131rl\u0131.<\/p>\n
Inception42 ile OpenAI aras\u0131nda ayr\u0131ca be\u015f y\u0131ll\u0131k bir s\u00f6zle\u015fme imzaland\u0131. Bu anla\u015fma kapsam\u0131nda OpenAI modellerinin BAE\u2019de kamu sekt\u00f6r\u00fcnde, i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda ve e\u011fitim alan\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Taraflar ayr\u0131ca \u00fclkenin b\u00fcy\u00fck kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik kurumsal \u00e7\u00f6z\u00fcmler geli\u015ftirmeyi planl\u0131yor. Be\u015f y\u0131ll\u0131k s\u00fcre, i\u015f birli\u011finin tek seferlik bir teknoloji al\u0131m\u0131ndan ziyade a\u015famal\u0131 uygulama ve kurumsal kullan\u0131m hedefledi\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n
E\u011fitim alan\u0131ndaki kullan\u0131m\u0131n hangi kurumlarda ba\u015flayaca\u011f\u0131 veya uygulamalar\u0131n hangi bi\u00e7imi alaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanan bilgilerde ayr\u0131nt\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131yor. Benzer \u015fekilde, kamu ve \u015firketler i\u00e7in geli\u015ftirilecek \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin kapsam\u0131 da hen\u00fcz genel d\u00fczeyde ifade ediliyor. Bu nedenle anla\u015fma, farkl\u0131 sekt\u00f6rlere y\u00f6nelik bir \u00e7er\u00e7eve sunarken uygulama ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n sonraki a\u015famalarda netle\u015fmesini gerektiriyor.<\/p>\n
D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc anla\u015fmada Abu Dabi Ulusal Petrol \u015eirketi (ADNOC), G42\u2019nin i\u015ftiraki Inception42 ve OpenAI yer al\u0131yor. ADNOC, OpenAI\u2019\u0131n geli\u015fmi\u015f modellerine eri\u015ferek bunlar\u0131 operasyonlar\u0131nda, yat\u0131r\u0131m de\u011ferlendirmelerinde ve ticari karar s\u00fcre\u00e7lerinde kullanmay\u0131 planl\u0131yor. Hesaplamalar\u0131n BAE i\u00e7indeki altyap\u0131da ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi de bu i\u015f birli\u011finin temel unsurlar\u0131ndan biri olarak belirtiliyor.<\/p>\n
ADNOC anla\u015fmas\u0131, enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yapay zek\u00e2 kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin dikkat \u00e7ekici bir \u00f6rnek. \u015eirket, OpenAI teknolojilerini bu kapsamda kullanmak \u00fczere anla\u015fma yapan ilk enerji sekt\u00f6r\u00fc \u015firketi olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Modellerin operasyonel s\u00fcre\u00e7lerde ve karar deste\u011finde nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131na ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131lar payla\u015f\u0131lmam\u0131\u015f olsa da anla\u015fma, enerji faaliyetlerinde yapay zek\u00e2 kullan\u0131m\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmeyi hedefliyor.<\/p>\n
D\u00f6rt anla\u015fma, birbirinden farkl\u0131 sekt\u00f6rlere y\u00f6nelse de ortak bir yakla\u015f\u0131m ta\u015f\u0131yor: yapay zek\u00e2y\u0131 kurumlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck i\u015fleyi\u015fine ve karar destek s\u00fcre\u00e7lerine ta\u015f\u0131mak. Kamu y\u00f6netiminde ba\u015fvurular\u0131n mevzuata g\u00f6re incelenmesi, yat\u0131r\u0131m alan\u0131nda f\u0131rsat ve risk analizleri, e\u011fitim ve kurumsal \u00e7\u00f6z\u00fcmler ile enerji operasyonlar\u0131 bu yakla\u015f\u0131m\u0131n farkl\u0131 \u00f6rneklerini olu\u015fturuyor. Her alanda ama\u00e7, yapay zek\u00e2dan yararlan\u0131rken kurumlar\u0131n kendi sorumluluklar\u0131n\u0131 ve denetimini korumak.<\/p>\n
Yerel veri merkezleri ve BAE i\u00e7indeki bilgi i\u015flem altyap\u0131s\u0131 da anla\u015fmalar\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kan ortak noktalar\u0131ndan biri. Bu unsur, hesaplamalar\u0131n \u00fclke i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik plan\u0131 ifade ediyor; tek ba\u015f\u0131na veri g\u00fcvenli\u011fi veya mahremiyet konusunda t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Uygulamalar\u0131n nas\u0131l y\u00f6netilece\u011fi, hangi verilerin kullan\u0131laca\u011f\u0131 ve denetim s\u00fcre\u00e7lerinin nas\u0131l i\u015fleyece\u011fi, projeler hayata ge\u00e7irildik\u00e7e \u00f6nem kazanacak konular aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
\u015eimdilik somut bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtilen uygulama, g\u0131da ithalat\u0131 ba\u015fvurular\u0131na y\u00f6nelik kamu pilotu. Di\u011fer anla\u015fmalar ise yat\u0131r\u0131m, e\u011fitim, kurumsal \u00e7\u00f6z\u00fcmler ve enerji alanlar\u0131nda planlanan i\u015f birliklerini kaps\u0131yor. Bu nedenle anla\u015fmalar, b\u00fct\u00fcn projelerin tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, farkl\u0131 alanlarda uygulama geli\u015ftirmek i\u00e7in bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturuldu\u011funu g\u00f6steriyor. Abu Dabi ile OpenAI aras\u0131ndaki i\u015f birli\u011finin sonraki a\u015famalar\u0131nda, bu planlar\u0131n hangi kurumlarda ve hangi \u00f6l\u00e7ekte hayata ge\u00e7irilece\u011fi belirleyici olacak.<\/p>\n