T\u00fcrkiye\u2019nin enerji ithalat faturas\u0131 Ekim ay\u0131nda belirgin bi\u00e7imde y\u00fckseldi. Ember Enerji analisti Bahad\u0131r Sercan G\u00fcm\u00fc\u015f\u2019\u00fcn payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 verilere g\u00f6re, Ekim 2026\u2019da enerji ithalat\u0131 i\u00e7in \u00f6denen tutar, ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na k\u0131yasla y\u00fczde 71,7 artt\u0131 ve 8 milyar 271 milyon 800 bin dolara ula\u015ft\u0131. Bu tutar, Ekim 2022\u2019den bu yana kaydedilen en y\u00fcksek ayl\u0131k enerji ithalat faturas\u0131 oldu.<\/p>\n
Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Ekim 2025\u2019te enerji ithalat\u0131 4,82 milyar dolar, Ekim 2024\u2019te ise 4,99 milyar dolar d\u00fczeyindeydi. Son art\u0131\u015f, ayl\u0131k faturay\u0131 2022\u2019de k\u00fcresel enerji piyasalar\u0131nda ya\u015fanan krizin y\u00fcksek maliyetli d\u00f6nemlerine yakla\u015ft\u0131rd\u0131. Ayl\u0131k verilerdeki bu s\u0131\u00e7rama, enerji fiyatlar\u0131n\u0131n ve tedarik ko\u015fullar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f ticaret harcamalar\u0131 \u00fczerindeki etkisini yeniden g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n
Ocak-Ekim 2026 d\u00f6neminde T\u00fcrkiye\u2019nin enerji ithalat\u0131 i\u00e7in \u00f6dedi\u011fi toplam tutar 61,5 milyar dolar\u0131 a\u015ft\u0131. Ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ayn\u0131 d\u00f6neminde fatura 51,60 milyar dolar seviyesindeydi. B\u00f6ylece ilk 10 ayl\u0131k enerji ithalat\u0131 y\u0131ll\u0131k bazda y\u00fczde 19,4 artt\u0131. Bu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma, Ekim ay\u0131ndaki y\u00fckseli\u015fin tek ba\u015f\u0131na ayl\u0131k bir dalgalanma olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; y\u0131l geneline yay\u0131lan daha geni\u015f bir maliyet art\u0131\u015f\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin 2025 y\u0131l\u0131n\u0131n tamam\u0131ndaki enerji ithalat\u0131 62,53 milyar dolar olarak kaydedilmi\u015fti. 2026\u2019da yaln\u0131zca ilk 10 ayda bu toplama yakla\u015f\u0131lmas\u0131, y\u0131ll\u0131k toplam\u0131n daha da y\u00fckselebilece\u011fine i\u015faret ediyor. Mevcut e\u011filim y\u0131l\u0131n kalan d\u00f6neminde de s\u00fcrerse, 2026 sonunda enerji ithalat faturas\u0131n\u0131n 70 milyar dolar\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kmas\u0131 beklenebilir. Bununla birlikte y\u0131l sonu tutar\u0131; uluslararas\u0131 petrol ve do\u011fal gaz fiyatlar\u0131na, d\u00f6viz kuruna, t\u00fcketim miktar\u0131na ve tedarik ko\u015fullar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015febilir.<\/p>\n
Enerji ithalat\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n arka plan\u0131nda k\u00fcresel piyasalardaki fiyat hareketleri ve tedarik riskleri bulunuyor. Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek, Ekim ay\u0131nda \u0130stanbul\u2019da d\u00fczenlenen 19. Verona Avrasya Ekonomik Forumu\u2019nda yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede, \u0130ran\u2019daki sava\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan emtia fiyatlar\u0131n\u0131n y\u00fckseldi\u011fini ve enerji tedarikinde sorunlar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015fti. \u015eim\u015fek, mevcut enerji arz \u015fokunun 2022\u2019de ya\u015fanan krizin yedi kat\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015fti.<\/p>\n
H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 \u00e7evresindeki gerilim, enerji piyasalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zellikle \u00f6nemli. K\u00fcresel petrol ve do\u011fal gaz ticaretinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ge\u00e7ti\u011fi bu b\u00f6lgedeki olas\u0131 kesintiler, sevkiyat g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin endi\u015feleri art\u0131rabiliyor. Bu t\u00fcr riskler yaln\u0131zca fiil\u00ee tedarik kesintileriyle de\u011fil, fiyatlara eklenen risk primiyle de ithalat maliyetlerini y\u00fckseltebiliyor. Enerji ithalat\u00e7\u0131s\u0131 \u00fclkeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu durum, ayn\u0131 miktarda enerji sat\u0131n al\u0131nsa bile daha y\u00fcksek \u00f6deme yap\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelebiliyor.<\/p>\n
2022\u2019deki enerji krizi ise pandemi sonras\u0131nda h\u0131zla artan talep ve Rusya\u2019n\u0131n Avrupa\u2019ya do\u011fal gaz sevkiyat\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamas\u0131yla derinle\u015fmi\u015fti. S\u00f6z konusu d\u00f6nemde k\u00fcresel enerji fiyatlar\u0131ndaki y\u00fckseli\u015f, T\u00fcrkiye\u2019de de hane halk\u0131 ve i\u015fletmeler \u00fczerindeki maliyet bask\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131. Konut do\u011fal gaz\u0131na yap\u0131lan zamlar\u0131n toplam\u0131 yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 174\u2019e ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Bug\u00fcnk\u00fc arz \u015fokunun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin de\u011ferlendirmeler, enerji fiyatlar\u0131n\u0131n ve tedarik g\u00fcvenli\u011finin ekonomik etkilerinin yak\u0131ndan izlenmesi gerekti\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n
Ember\u2019in daha \u00f6nce yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 analizde, 2026 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin enerji ithalat faturas\u0131n\u0131n bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re 14 milyar dolardan fazla artabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Analize g\u00f6re bu ek maliyetin yakla\u015f\u0131k 7,7 milyar dolar\u0131 petrolden, 6,4 milyar dolar\u0131 ise do\u011fal gazdan kaynaklanabilir. Bu tahminler, enerji fiyatlar\u0131ndaki y\u00fckseli\u015fin yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrkiye\u2019nin petrol ve do\u011fal gazda d\u0131\u015f kaynaklara duydu\u011fu ihtiyac\u0131n da faturay\u0131 belirleyen temel unsurlar aras\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Ember\u2019e g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019nin enerji ithalat harcamalar\u0131nda karayolu ula\u015f\u0131m\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kan kalemlerden biri. T\u00fcrkiye, 2025 y\u0131l\u0131nda enerji ithalat\u0131na \u00f6dedi\u011fi tutar\u0131n yakla\u015f\u0131k 15 milyar dolar\u0131n\u0131 karayolu ula\u015f\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan enerjiyle ili\u015fkilendirdi. Ara\u00e7larda a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak petrol \u00fcr\u00fcnlerinin kullan\u0131lmas\u0131, uluslararas\u0131 petrol fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n ula\u015f\u0131m maliyetlerine ve \u00fclkenin d\u0131\u015f \u00f6deme ihtiyac\u0131na do\u011frudan yans\u0131mas\u0131na neden oluyor.<\/p>\n
Elektrikli ara\u00e7lar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, petrol talebini azaltarak bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlayabilir. Ember\u2019in hesaplamas\u0131na g\u00f6re yollardaki her 1 milyon elektrikli otomobil, y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 900 milyon dolarl\u0131k fosil yak\u0131t ithalat\u0131n\u0131 \u00f6nleyebilir. Bu tahmin, ara\u00e7 say\u0131s\u0131 ve kullan\u0131m ko\u015fullar\u0131 gibi varsay\u0131mlara ba\u011fl\u0131 olsa da elektrifikasyonun yaln\u0131zca ula\u015f\u0131m teknolojilerini de\u011fi\u015ftirmekle kalmay\u0131p enerji ithalat\u0131 \u00fczerinde de etkili olabilece\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n
Elektrikli ara\u00e7lar ayn\u0131 mesafeyi i\u00e7ten yanmal\u0131 motorlu ara\u00e7lara g\u00f6re yakla\u015f\u0131k 3,6 kat daha az enerjiyle kat edebiliyor. Bu verimlilik fark\u0131, ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131kta kullan\u0131lan toplam enerjiyi d\u00fc\u015f\u00fcrme potansiyeli ta\u015f\u0131yor. Ancak ithalat tasarrufunun kal\u0131c\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in elektrikli ara\u00e7lar\u0131n \u015farj\u0131nda kullan\u0131lan elektri\u011fin de m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca yerli ve yenilenebilir kaynaklardan \u00fcretilmesi gerekiyor. Aksi durumda petrol talebindeki azalma, elektrik \u00fcretiminde kullan\u0131lan fosil yak\u0131tlar\u0131n talebine k\u0131smen d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p>\n
Ember\u2019in de\u011ferlendirmesine g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de nihai enerji t\u00fcketiminin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 85\u2019i mevcut teknolojiler kullan\u0131larak elektrikle kar\u015f\u0131lanabilir. Bu potansiyel, enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn yaln\u0131zca otomobillerle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; binalar\u0131, sanayiyi ve ula\u015f\u0131m\u0131n di\u011fer alanlar\u0131n\u0131 da kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Elektrikli sistemlere ge\u00e7i\u015f, do\u011fru \u00fcretim ve altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131yla birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde fosil yak\u0131t t\u00fcketimini ve ithalat ihtiyac\u0131n\u0131 azaltabilir.<\/p>\n
Binalardaki enerji t\u00fcketiminin tamam\u0131 teknik olarak elektrikle kar\u015f\u0131lanabilecek alanlar aras\u0131nda de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n<\/li>\n
Ula\u015f\u0131mda kullan\u0131lan enerjinin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 96\u2019s\u0131n\u0131n elektrikle kar\u015f\u0131lanabilece\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n<\/li>\n
Sanayide nihai enerji t\u00fcketiminin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 58\u2019i elektrifikasyon potansiyeli ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n
Bu potansiyele kar\u015f\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de elektri\u011fin nihai enerji t\u00fcketimindeki mevcut pay\u0131 sekt\u00f6rlere g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor. 2024\u2019te binalardaki t\u00fcketimin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 32\u2019si elektrikten sa\u011fland\u0131. Sanayide bu oran yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30 d\u00fczeyinde kald\u0131. Ula\u015f\u0131mda ise elektri\u011fin pay\u0131 y\u00fczde 1\u2019in alt\u0131ndayd\u0131. Aradaki fark, elektrifikasyonun enerji verimlili\u011fini art\u0131rmak ve fosil yak\u0131t talebini azaltmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir geli\u015fme alan\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Ember\u2019in verdi\u011fi \u00f6rne\u011fe g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019deki yakla\u015f\u0131k 18 milyon otomobilin tamam\u0131n\u0131n elektrikli olmas\u0131 durumunda, otomobillerin y\u0131ll\u0131k enerji t\u00fcketimi 150 teravatsaatten yakla\u015f\u0131k 45 teravatsaate gerileyebilir. Bu hesap, elektrikli ara\u00e7lar\u0131n daha verimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan kaynaklanan olas\u0131 enerji tasarrufunu ortaya koyuyor. Ancak bu senaryo, ara\u00e7 filosunun t\u00fcm\u00fcyle d\u00f6n\u00fc\u015fmesini varsayan uzun vadeli ve ko\u015fullu bir \u00f6rnek; yak\u0131n d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fmesi beklenen bir de\u011fi\u015fim olarak de\u011ferlendirilmemeli.<\/p>\n
Elektrifikasyonun enerji ithalat\u0131n\u0131 azaltabilmesi i\u00e7in elektrik talebindeki art\u0131\u015f\u0131n yerli kaynaklarla kar\u015f\u0131lanmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. G\u00fcne\u015f ve r\u00fczg\u00e2r enerjisinin \u00fcretimdeki pay\u0131 y\u00fckseldik\u00e7e, elektrikli ula\u015f\u0131m\u0131n ve elektrik kullanan bina ve sanayi sistemlerinin petrol ile do\u011fal gaz t\u00fcketimini ikame etme potansiyeli g\u00fc\u00e7lenebilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k yeni elektrik talebinin ithal fosil yak\u0131tlarla kar\u015f\u0131lanmas\u0131, ithalat\u0131n bi\u00e7imini de\u011fi\u015ftirse de d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 yeterince azaltmayabilir.<\/p>\n
Bu nedenle yenilenebilir enerji santrallerinin kurulmas\u0131 tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fil. \u00dcretimin t\u00fcketim b\u00f6lgelerine ta\u015f\u0131nabilmesi i\u00e7in elektrik \u015febekesinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, de\u011fi\u015fken \u00fcretimi dengelemek \u00fczere enerji depolama kapasitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve talebin verimli bi\u00e7imde y\u00f6netilmesi gerekiyor. \u015earj altyap\u0131s\u0131, binalar\u0131n enerji verimlili\u011fi, sanayi tesislerinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve elektrik sisteminin esnekli\u011fi de ayn\u0131 planlaman\u0131n par\u00e7alar\u0131 olarak ele al\u0131nmal\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, 2035\u2019e kadar elektrifikasyon oran\u0131n\u0131 y\u00fczde 35\u2019e \u00e7\u0131karmay\u0131 hedefliyor. Ancak Ember\u2019in mevcut e\u011filimlere dayanan hesab\u0131na g\u00f6re oran 2035\u2019te y\u00fczde 24,4 d\u00fczeyinde kalabilir. Hedef ile mevcut e\u011filim aras\u0131ndaki fark, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn h\u0131zlanmas\u0131 i\u00e7in elektrikli ara\u00e7lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra binalarda ve sanayide de somut ad\u0131mlar gerekti\u011fine i\u015faret ediyor. Yat\u0131r\u0131mlar\u0131n zaman\u0131nda yap\u0131lmas\u0131, enerji ithalat faturas\u0131n\u0131 azaltma potansiyelinin ger\u00e7ekle\u015fmesinde belirleyici olabilir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak Ekim ay\u0131nda kaydedilen 8,27 milyar dolarl\u0131k enerji ithalat\u0131, k\u00fcresel fiyat ve tedarik risklerinin T\u00fcrkiye ekonomisine ne \u00f6l\u00e7\u00fcde yans\u0131yabildi\u011fini g\u00f6steriyor. K\u0131sa vadede uluslararas\u0131 piyasalardaki geli\u015fmeler faturay\u0131 etkilerken, uzun vadede petrol ve do\u011fal gaz kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltacak elektrifikasyon, enerji verimlili\u011fi ve yerli yenilenebilir \u00fcretim \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu ad\u0131mlar\u0131n \u015febeke ve depolama yat\u0131r\u0131mlar\u0131yla desteklenmesi, enerji g\u00fcvenli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmeye ve ithalat maliyetlerini s\u0131n\u0131rlamaya katk\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n
\u0130lgili haber:<\/strong> Future of Mobility\u201925 d\u00fczenlendi: Elektrifikasyon ve otonom teknolojiler sahnede<\/p>\n