{"id":2016,"date":"2026-11-06T14:41:06","date_gmt":"2026-11-06T11:41:06","guid":{"rendered":"https:\/\/teknolata.com\/?p=2016"},"modified":"2026-11-06T14:41:06","modified_gmt":"2026-11-06T11:41:06","slug":"amd-umbra-kuantum-hata-duzeltme-sureclerini-hizlandirmayi-hedefliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teknolata.com\/index.php\/2026\/11\/06\/amd-umbra-kuantum-hata-duzeltme-sureclerini-hizlandirmayi-hedefliyor\/","title":{"rendered":"AMD Umbra, Kuantum Hata D\u00fczeltme S\u00fcre\u00e7lerini H\u0131zland\u0131rmay\u0131 Hedefliyor"},"content":{"rendered":"

AMD, IBM ve ABD’deki Oak Ridge Ulusal Laboratuvar\u0131 (ORNL), kuantum bilgisayarlar\u0131n daha g\u00fcvenilir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik ortak bir ara\u015ft\u0131rma altyap\u0131s\u0131 kuruyor. AMD Umbra<\/strong> ad\u0131yla an\u0131lan sistem, IBM’in 120 fiziksel k\u00fcbitli Quantum Nighthawk i\u015flemcisini AMD’nin Instinct MI355X GPU’lar\u0131 ve be\u015finci nesil EPYC i\u015flemcileriyle ayn\u0131 tesiste bulu\u015fturuyor. Projenin oda\u011f\u0131nda, kuantum i\u015flemcilerdeki hatalar\u0131 saptay\u0131p d\u00fczeltmek i\u00e7in gereken hesaplamalar\u0131 h\u0131zland\u0131rmak var.<\/p>\n

AMD’nin 5 Kas\u0131m 2026 tarihli duyurusuna g\u00f6re platform, IBM’in New York eyaletindeki Poughkeepsie tesisinde kuruluyor. Projeye ORNL b\u00fcnyesindeki Quantum Science Center (QSC) da katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Ortaklar, kuantum i\u015flemciden gelen \u00f6l\u00e7\u00fcm verilerinin geleneksel y\u00fcksek performansl\u0131 bilgi i\u015flem (HPC) donan\u0131m\u0131yla h\u0131zla de\u011ferlendirilmesini ve hata d\u00fczeltme y\u00f6ntemlerinin ger\u00e7ek sistemlerde s\u0131nanmas\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, yak\u0131n vadede t\u00fcketicilere sunulacak bir \u00fcr\u00fcn duyurusu de\u011fil; kuantum bilgisayarlar\u0131n pratik kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik bir ara\u015ft\u0131rma giri\u015fimi.<\/p>\n

Kuantum hata d\u00fczeltme neden gerekli?<\/h2>\n

Geleneksel bilgisayarlar, bilgiyi 0 veya 1 de\u011ferini alan bitlerle i\u015fler. Kuantum bilgisayarlar\u0131n temel bilgi birimi olan k\u00fcbitler ise kuantum fizi\u011finin \u00f6zelliklerinden yararlanarak farkl\u0131 hesaplama y\u00f6ntemlerine imk\u00e2n tan\u0131r. Ancak k\u00fcbitler \u00e7evresel etkilerden, donan\u0131m kusurlar\u0131ndan ve hesaplama s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan g\u00fcr\u00fclt\u00fcden kolayca etkilenebilir. Bu etkiler, hesaplaman\u0131n sonucunu bozabilecek hatalara yol a\u00e7ar.<\/p>\n

Kuantum hata d\u00fczeltme (QEC), bilgiyi birden fazla fiziksel k\u00fcbit kullanarak kodlamay\u0131 ve hatalar\u0131n etkisini belirleyip azaltmay\u0131 ama\u00e7layan y\u00f6ntemlerin genel ad\u0131d\u0131r. Burada kullan\u0131lan fiziksel k\u00fcbit, kuantum i\u015flemcisindeki ger\u00e7ek donan\u0131m birimidir. Hata d\u00fczeltme y\u00f6ntemleriyle birden fazla fiziksel k\u00fcbitin ortakla\u015fa olu\u015fturdu\u011fu daha g\u00fcvenilir bilgi birimine ise mant\u0131ksal k\u00fcbit<\/strong> denir. Bu nedenle bir i\u015flemcideki fiziksel k\u00fcbit say\u0131s\u0131, ayn\u0131 say\u0131da kullan\u0131labilir ve hata d\u00fczeltilmi\u015f mant\u0131ksal k\u00fcbit bulundu\u011fu anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n

Hata d\u00fczeltme i\u00e7in i\u015flemci hakk\u0131nda d\u00fczenli \u00f6l\u00e7\u00fcm yap\u0131lmas\u0131 ve bu \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re hangi d\u00fczeltmenin uygulanaca\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi gerekir. Bu analiz \u00e7o\u011funlukla kuantum i\u015flemcinin d\u0131\u015f\u0131ndaki klasik bilgisayarlar taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Hesaplama ne kadar gecikirse kuantum i\u015flemcinin \u00e7al\u0131\u015fma ak\u0131\u015f\u0131 da o kadar zorlanabilir. Dolay\u0131s\u0131yla yaln\u0131zca k\u00fcbitlerin niteli\u011fi de\u011fil, \u00f6l\u00e7\u00fcm verisini i\u015fleyen donan\u0131m\u0131n h\u0131z\u0131 ve kuantum sistemle kurdu\u011fu ba\u011flant\u0131 da \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

AMD Umbra’da GPU ve CPU’lar\u0131n rol\u00fc<\/h2>\n

AMD Umbra’n\u0131n klasik bilgi i\u015flem katman\u0131nda AMD Instinct MI355X h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 ile be\u015finci nesil AMD EPYC i\u015flemcileri kullan\u0131lacak. GPU’lar, \u00e7ok say\u0131da hesaplaman\u0131n paralel bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine elveri\u015fli olduklar\u0131ndan, hata d\u00fczeltme algoritmalar\u0131n\u0131n ve \u00f6l\u00e7\u00fcm verisi analizlerinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayabilir. EPYC i\u015flemciler ise sistemin genel ama\u00e7l\u0131 hesaplama ve sunucu i\u015f y\u00fcklerini \u00fcstlenir. Bu bile\u015fenlerin kuantum i\u015flemcisiyle birlikte \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, kuantum ve klasik bilgi i\u015flem kaynaklar\u0131n\u0131n tek bir ara\u015ft\u0131rma d\u00fczeninde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

Donan\u0131mlar\u0131n ayn\u0131 tesiste bulunmas\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcm verilerinin uzak sistemlere g\u00f6nderilmesi ihtiyac\u0131n\u0131 azaltarak ileti\u015fim gecikmelerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bu \u00f6zellik, \u00f6l\u00e7\u00fcm sonucuna g\u00f6re bir sonraki kuantum i\u015fleminin belirlendi\u011fi i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131nda \u00f6nemlidir. Bununla birlikte duyuruda belirli bir gecikme de\u011feri, hata d\u00fczeltme h\u0131z\u0131 ya da performans art\u0131\u015f\u0131 rakam\u0131 verilmedi. Bu nedenle platformun sa\u011flayaca\u011f\u0131 kazan\u00e7lar\u0131n d\u00fczeyi, deney sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirilebilecek.<\/p>\n

AMD’nin projedeki katk\u0131s\u0131 Instinct GPU’lar\u0131 ve EPYC i\u015flemcileriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 bir teknoloji ekosistemi i\u00e7inde ele al\u0131nabilir. \u015eirket, ROCm yaz\u0131l\u0131m platformu ve uyarlanabilir hesaplama teknolojileri gibi alanlarda da \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Ancak duyurulan Umbra kurulumunda hangi yaz\u0131l\u0131m bile\u015fenlerinin ve ek donan\u0131mlar\u0131n kullan\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131lar s\u0131n\u0131rl\u0131. \u00d6rne\u011fin Versal \u00fcr\u00fcnlerinin bu kurulumda yer ald\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f de\u011fil; bu nedenle s\u00f6z konusu \u00fcr\u00fcnleri projenin kesin bile\u015fenleri olarak de\u011ferlendirmemek gerekir.<\/p>\n

2028 hedefi ve mevcut deneysel seviye<\/h2>\n

Proje, ABD Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Quantum Genesis Mission program\u0131 kapsam\u0131nda duyurulan Q Competition hedefiyle de ili\u015fkilendiriliyor. Program\u0131n a\u00e7\u0131klanan hedefi, 2028 y\u0131l\u0131n\u0131n sonuna kadar 100 mant\u0131ksal k\u00fcbit \u00fczerinde 100.000 zorlu kuantum i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek. Bu hedef, kuantum hesaplamalar\u0131n hem b\u00fcy\u00fct\u00fclmesini hem de hata d\u00fczeltme mekanizmalar\u0131yla daha g\u00fcvenilir h\u00e2le getirilmesini gerektiriyor.<\/p>\n

Aktar\u0131lan deneysel \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re IBM’in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda 70 mant\u0131ksal k\u00fcbit ve 438 zorlu i\u015flem d\u00fczeyine ula\u015f\u0131ld\u0131. 2028 hedefindeki 100.000 i\u015flem, bu i\u015flem say\u0131s\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 228 kat\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor; dolay\u0131s\u0131yla hedef kayda de\u011fer bir ilerleme gerektiriyor. Bu k\u0131yaslama, ayn\u0131 ko\u015fullarda ve ayn\u0131 de\u011ferlendirme y\u00f6ntemiyle \u00f6l\u00e7\u00fclen sonu\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Deneylerin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcm ko\u015fullar\u0131 a\u00e7\u0131klanmad\u0131k\u00e7a rakamlar tek ba\u015f\u0131na sistemin genel performans\u0131n\u0131 veya ticari kullan\u0131ma haz\u0131r oldu\u011funu g\u00f6stermez.<\/p>\n

Bir ba\u015fka \u00f6nemli nokta, IBM Quantum Nighthawk i\u015flemcisindeki 120 fiziksel k\u00fcbitin 120 mant\u0131ksal k\u00fcbit anlam\u0131na gelmemesidir. Hata d\u00fczeltme i\u00e7in bir mant\u0131ksal k\u00fcbit birden fazla fiziksel k\u00fcbit gerektirebilir; gereken say\u0131 kullan\u0131lan kod ve donan\u0131m\u0131n hata \u00f6zelliklerine g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Bu nedenle 120 fiziksel k\u00fcbitli i\u015flemcinin projede bulunmas\u0131, 2028 i\u00e7in a\u00e7\u0131klanan mant\u0131ksal k\u00fcbit ve i\u015flem hedeflerine \u015fimdiden ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlanmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

IBM Quantum Starling i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma zemini<\/h2>\n

IBM, Quantum Starling adl\u0131 ilk hata toleransl\u0131 kuantum bilgisayar\u0131n\u0131 2029 y\u0131l\u0131nda kullan\u0131ma sunmay\u0131 hedefledi\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Hata toleransl\u0131 bir sistem, hata d\u00fczeltme y\u00f6ntemlerini kullanarak hesaplama s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan hatalara ra\u011fmen g\u00fcvenilir bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ama\u00e7lar. AMD, IBM ve ORNL i\u015f birli\u011findeki deneylerin kuantum ve klasik donan\u0131m\u0131n birlikte nas\u0131l tasarlanmas\u0131 gerekti\u011fine dair bilgi sa\u011flayarak bu t\u00fcr sistemlerin geli\u015ftirilmesine katk\u0131da bulunmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n

Bu yakla\u015f\u0131mda kuantum i\u015flemcisi, klasik i\u015flemciler, h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131lar, ba\u011flant\u0131 altyap\u0131s\u0131 ve yaz\u0131l\u0131m birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z par\u00e7alar olarak de\u011fil, ortak bir sistemin bile\u015fenleri olarak ele al\u0131n\u0131yor. ORNL’nin ara\u015ft\u0131rma ve y\u00fcksek performansl\u0131 hesaplama kapasitesinin projeye kat\u0131lmas\u0131 da farkl\u0131 donan\u0131m ve ara\u015ft\u0131rma ekiplerinin deneyleri geni\u015fletmesine olanak sa\u011flayabilir. Bununla birlikte Umbra’daki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n Starling’in hedeflerini ne \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u0131zland\u0131raca\u011f\u0131, ancak ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131 ve daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 teknik a\u00e7\u0131klamalar yay\u0131mland\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131labilecek.<\/p>\n

T\u00fcketiciler ve teknoloji sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in anlam\u0131<\/h2>\n

AMD Umbra, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n sat\u0131n alabilece\u011fi bir kuantum bilgisayar, masa\u00fcst\u00fc i\u015flemci veya yeni ekran kart\u0131 modeli de\u011fil. Proje i\u00e7in T\u00fcrkiye’de sat\u0131\u015f tarihi ya da t\u00fcketici fiyat\u0131 a\u00e7\u0131klanmad\u0131. Bu nedenle duyuruyu do\u011frudan yak\u0131n vadeli bir t\u00fcketici \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak de\u011fil, kuantum hesaplamalar\u0131n geli\u015ftirilmesi i\u00e7in kurulan ara\u015ft\u0131rma altyap\u0131s\u0131 olarak de\u011ferlendirmek gerekiyor.<\/p>\n

Geli\u015fmenin teknoloji sekt\u00f6r\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemi, kuantum bilgisayarlar\u0131n ilerlemesinin yaln\u0131zca daha fazla k\u00fcbit \u00fcretmeye ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesinde yat\u0131yor. \u0130\u015fe yarar kuantum hesaplamalar i\u00e7in hata d\u00fczeltme algoritmalar\u0131, h\u0131zl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm analizi, klasik bilgisayar altyap\u0131s\u0131 ve donan\u0131mlar aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck gecikmeli ileti\u015fim de gerekiyor. AMD’nin GPU ve sunucu i\u015flemcilerinin bu t\u00fcr bir sistemde kullan\u0131lmas\u0131, \u015firketin y\u00fcksek performansl\u0131 bilgi i\u015flem teknolojilerinin yapay zek\u00e2 d\u0131\u015f\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131nda da de\u011ferlendirilebilece\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n

\u00d6zetle AMD Umbra, IBM Quantum Nighthawk ile AMD’nin klasik HPC donan\u0131m\u0131n\u0131 ayn\u0131 ara\u015ft\u0131rma ortam\u0131nda bir araya getirerek kuantum hata d\u00fczeltme y\u00f6ntemlerinin geli\u015ftirilmesini hedefliyor. Projenin ba\u015far\u0131 d\u00fczeyini de\u011ferlendirmek i\u00e7in \u00f6l\u00e7\u00fclebilir deney sonu\u00e7lar\u0131n\u0131, hata d\u00fczeltme performans\u0131n\u0131 ve sistemler aras\u0131 gecikme verilerini g\u00f6rmek gerekecek. \u015eimdilik duyuru, kuantum bilgisayarlar\u0131n gelece\u011finde kuantum i\u015flemciler kadar onlar\u0131 destekleyen klasik bilgi i\u015flem altyap\u0131s\u0131n\u0131n da belirleyici olaca\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n

AMD Umbra ve IBM Quantum Nighthawk: temel bilgiler<\/h2>\n