NASA\u2019n\u0131n Voyager 1 uzay arac\u0131, y\u0131ld\u0131zlararas\u0131 uzaydaki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken hem enerji kaynaklar\u0131n\u0131n azalmas\u0131yla hem de zaman zaman ya\u015fanan teknik sorunlarla m\u00fccadele ediyor. Eyl\u00fcl ay\u0131nda tamamlanan kapsaml\u0131 bir enerji tasarrufu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, arac\u0131n bilimsel cihazlar\u0131n\u0131 daha uzun s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya yard\u0131mc\u0131 oldu. Ekim ay\u0131nda ya\u015fanan yakla\u015f\u0131k 48 saatlik ileti\u015fim kesintisi ise yedek sistemlerin devreye girmesiyle sona erdi.<\/p>\n
1977\u2019de f\u0131rlat\u0131lan Voyager 1, insan yap\u0131m\u0131 en uzak ara\u00e7 olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Arac\u0131n ya\u015f\u0131 ve D\u00fcnya\u2019dan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck uzakl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle bak\u0131m ya da onar\u0131m i\u00e7in fiziksel olarak m\u00fcdahale etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu nedenle NASA m\u00fchendisleri, mevcut donan\u0131m\u0131 dikkatle y\u00f6neterek enerji t\u00fcketimini azaltmaya ve arac\u0131n bilimsel g\u00f6zlemlerini m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uzun s\u00fcre devam ettirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Eyl\u00fcl ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda tamamlanan Big Bang adl\u0131 operasyonun temel amac\u0131, Voyager 1\u2019in enerji kullan\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmekti. M\u00fchendisler \u00f6nce enerji t\u00fcketimi y\u00fcksek olan \u00fc\u00e7 cihaz\u0131 kapatt\u0131, ard\u0131ndan ayn\u0131 g\u00f6revleri yerine getirebilen ancak daha az g\u00fc\u00e7 harcayan \u00fc\u00e7 alternatif sistemi devreye ald\u0131. Alt\u0131 cihaz\u0131n tamam\u0131 arac\u0131n s\u0131cakl\u0131k dengesini korumaya katk\u0131da bulundu\u011fundan, de\u011fi\u015fikliklerin birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fil, birlikte planlanmas\u0131 gerekiyordu.<\/p>\n
Uzay arac\u0131nda \u0131s\u0131 ve elektrik y\u00f6netimi birbiriyle yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bir cihaz kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca elektrik t\u00fcketimi de\u011fi\u015fmez; arac\u0131n farkl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerindeki \u0131s\u0131 da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 da etkilenebilir. Bu nedenle m\u00fchendisler, yeni sistemlerin daha d\u00fc\u015f\u00fck enerjiyle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flarken s\u0131cakl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131n da g\u00fcvenli s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kalmas\u0131n\u0131 g\u00f6zetti. Operasyonun birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, enerji tasarrufu sa\u011flarken arac\u0131n \u0131s\u0131l dengesinin korunmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n
NASA\u2019ya g\u00f6re bu d\u00fczenleme, bilimsel cihazlar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00f6ng\u00f6r\u00fclenden daha uzun s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015fabilmesine imk\u00e2n verebilir. Big Bang uygulanmasayd\u0131, s\u0131radaki bilimsel cihazlardan birinin 2027 yaz\u0131nda kapat\u0131lmas\u0131 gerekebilirdi. Operasyon bu zorunlu kapatma tarihini erteleyerek Voyager 1\u2019in y\u0131ld\u0131zlararas\u0131 ortamdan veri toplamas\u0131na daha fazla zaman kazand\u0131rd\u0131. Bu, cihazlar\u0131n sonsuza kadar \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor; ancak s\u0131n\u0131rl\u0131 enerji kayna\u011f\u0131n\u0131n daha verimli kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
Voyager 1 ve ikizi Voyager 2, elektri\u011fini radyoizotop termoelektrik jenerat\u00f6rlerden elde ediyor. Bu sistemler, pl\u00fctonyumun radyoaktif bozunmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan \u0131s\u0131y\u0131 elektrik enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. G\u00fcne\u015f\u2019ten \u00e7ok uzakta bulunan ara\u00e7lar, g\u00fcne\u015f panellerinden yeterli enerji sa\u011flayamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in bu g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 uzun s\u00fcreli uzay g\u00f6revleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Ancak jenerat\u00f6rlerin \u00fcretti\u011fi kullan\u0131labilir g\u00fc\u00e7 zamanla azal\u0131yor. NASA\u2019n\u0131n verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re her bir Voyager arac\u0131 y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 4 watt kullan\u0131labilir g\u00fc\u00e7 kaybediyor. Bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, tek bir y\u0131l i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcnebilir; fakat onlarca y\u0131ll\u0131k g\u00f6rev boyunca bilimsel cihazlar\u0131n ve ara\u00e7 sistemlerinin enerji b\u00fct\u00e7esini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daralt\u0131yor. M\u00fchendisler bu nedenle baz\u0131 cihazlar\u0131 kapat\u0131yor, sistemleri s\u0131rayla kullan\u0131yor ve daha az enerji t\u00fcketen \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemleri geli\u015ftiriyor.<\/p>\n
Voyager 1\u2019in bug\u00fcne kadar iki bilimsel cihaz\u0131, azalan enerji nedeniyle kapat\u0131ld\u0131. Bu t\u00fcr kararlar, hangi \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin ne kadar s\u00fcre s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilece\u011fi de\u011ferlendirilerek al\u0131n\u0131yor. Ama\u00e7 yaln\u0131zca arac\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131r kalmas\u0131 de\u011fil, kalan enerjinin bilimsel a\u00e7\u0131dan en de\u011ferli g\u00f6zlemlere y\u00f6nlendirilmesi. Big Bang operasyonu da bu uzun vadeli plan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak, mevcut kaynaklarla ara\u015ft\u0131rma s\u00fcresini uzatmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n
Enerji tasarrufu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Voyager 1, 18 ve 19 Ekim\u2019de planlanan iki ileti\u015fim oturumunda NASA\u2019n\u0131n Derin Uzay A\u011f\u0131 taraf\u0131ndan tespit edilemedi. Oturumlar aras\u0131nda yakla\u015f\u0131k bir g\u00fcn vard\u0131 ve ara\u00e7tan beklenen sinyal al\u0131namad\u0131. \u0130leti\u015fim 20 Ekim\u2019de yeniden kuruldu; sonras\u0131nda ba\u011flant\u0131n\u0131n kesintisiz bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bildirildi.<\/p>\n
M\u00fchendislerin incelemesi, arac\u0131n y\u00f6n\u00fcn\u00fc ayarlamak i\u00e7in kullan\u0131lan iticilerden olu\u015fan bir grubun devre d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Bunun \u00fczerine yedek itici grubu otomatik olarak devreye girdi. Uzay ara\u00e7lar\u0131, beklenmedik bir durum alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131nda kendilerini korumaya y\u00f6nelik sistemleri kullanabilir. Bu t\u00fcr koruyucu tepkiler, arac\u0131 g\u00fcvenli bir \u00e7al\u0131\u015fma durumuna ge\u00e7irerek hassas donan\u0131m\u0131n zarar g\u00f6rme riskini azalt\u0131r ve m\u00fchendislerin sorunu uzaktan incelemesine zaman tan\u0131r.<\/p>\n
\u0130leti\u015fimin yeniden sa\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131 olumlu bir geli\u015fme olsa da itici grubunun neden kapand\u0131\u011f\u0131 kesin olarak belirlenmi\u015f de\u011fil. Voyager 1\u2019in ya\u015f\u0131, uzakl\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131rl\u0131 enerji kapasitesi, ar\u0131za tespitini karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131yor. Ara\u00e7la g\u00f6nderilen komutlar\u0131n ula\u015fmas\u0131 ve yan\u0131tlar\u0131n D\u00fcnya\u2019ya d\u00f6nmesi uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden, m\u00fchendisler her ad\u0131m\u0131 dikkatle planlamak zorunda. Bu nedenle yedek sistemlerin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, arac\u0131n g\u00fcvenli\u011fini korumada \u00f6nemli bir rol oynuyor.<\/p>\n
Voyager 1, G\u00fcne\u015f\u2019in par\u00e7ac\u0131klar\u0131 ve manyetik alanlar\u0131yla \u015fekillenen heliyosferin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak y\u0131ld\u0131zlararas\u0131 ortamda \u00f6l\u00e7\u00fcmler yapan iki uzay arac\u0131ndan biridir. Heliyosfer, G\u00fcne\u015f\u2019in etkisinin uzaya yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 geni\u015f b\u00f6lgeyi ifade eder. Bu s\u0131n\u0131r\u0131n \u00f6tesinde yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmler, G\u00fcne\u015f \u00e7evresindeki uzay ortam\u0131 ile y\u0131ld\u0131zlararas\u0131 uzay aras\u0131ndaki ko\u015fullar\u0131 anlamaya yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n
Arac\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 veriler, bilim insanlar\u0131n\u0131n uzak uzaydaki par\u00e7ac\u0131klar, manyetik alanlar ve \u00e7evresel ko\u015fullar hakk\u0131nda do\u011frudan bilgi edinmesini sa\u011fl\u0131yor. Voyager 1\u2019in \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresini uzatmak bu nedenle yaln\u0131zca tarih\u00ee bir uzay arac\u0131n\u0131 i\u015fler durumda tutmak anlam\u0131na gelmiyor; ayn\u0131 zamanda ba\u015fka y\u00f6ntemlerle elde edilmesi son derece g\u00fc\u00e7 olan \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin devam etmesini sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
NASA\u2019n\u0131n hesaplamalar\u0131na g\u00f6re Voyager 1\u2019in 18 Kas\u0131m\u2019da D\u00fcnya\u2019dan yakla\u015f\u0131k 25,89 milyar kilometre uzakta olmas\u0131 bekleniyordu. Bu mesafe, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n yakla\u015f\u0131k bir g\u00fcnde katetti\u011fi uzakl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor. Ara\u00e7 saatte yakla\u015f\u0131k 61.155 kilometre h\u0131zla ilerliyor. B\u00f6ylece ileti\u015fimdeki gecikme de giderek art\u0131yor: D\u00fcnya\u2019dan g\u00f6nderilen bir radyo sinyalinin araca ula\u015fmas\u0131 yakla\u015f\u0131k 24 saat, arac\u0131n yan\u0131t\u0131n\u0131n geri d\u00f6nmesi de yakla\u015f\u0131k bir g\u00fcn s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
Bir \u0131\u015f\u0131k g\u00fcn\u00fc e\u015fi\u011fi, arac\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ya da bulundu\u011fu uzaydaki fiziksel ko\u015fullar\u0131 de\u011fi\u015ftirmiyor. Bu, mesafeyi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n yolculuk s\u00fcresiyle ifade eden bir \u00f6l\u00e7\u00fc birimi ve insan yap\u0131m\u0131 ara\u00e7lar\u0131n ula\u015fabildi\u011fi uzakl\u0131\u011f\u0131 anlatan dikkat \u00e7ekici bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131. \u0130ki y\u00f6nl\u00fc ileti\u015fimin yakla\u015f\u0131k iki g\u00fcn s\u00fcrmesi, komut verme ve sonu\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirme s\u00fcre\u00e7lerinin neden sab\u0131r ve \u00f6zen gerektirdi\u011fini de g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Voyager 1\u2019in gelece\u011fi, azalan enerji kaynaklar\u0131n\u0131n dikkatli kullan\u0131lmas\u0131na ve yedek sistemlerin g\u00fcvenilir bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ba\u011fl\u0131.<\/strong> Big Bang operasyonu bilimsel cihazlar\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzatmay\u0131 hedeflerken, Ekim ay\u0131ndaki kesintinin ard\u0131ndan yedek iticilerin devreye girmesi arac\u0131n koruma mekanizmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemini ortaya koydu. NASA m\u00fchendisleri bu \u00f6nlemler sayesinde, onlarca y\u0131l \u00f6nce ba\u015flayan yolculu\u011fun y\u0131ld\u0131zlararas\u0131 uzaydan yeni veriler sa\u011flamas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uzun s\u00fcre s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n