T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131 (TDT) \u00fcyesi \u00fclkeler, savunma sanayisinde ortak insan kayna\u011f\u0131 yeti\u015ftirmek, teknik bilgi payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek ve kurumlar aras\u0131ndaki i\u015f birli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmek amac\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019de bir Savunma Sanayii Koleji kurulmas\u0131 se\u00e7ene\u011fini g\u00fcndeme ald\u0131. Ankara\u2019da d\u00fczenlenen TDT 13. Zirvesi\u2019nin ard\u0131ndan yay\u0131mlanan bildiride, kolejin T\u00fcrkiye\u2019nin ev sahipli\u011finde kurulmas\u0131 imk\u00e2n\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 te\u015fvik edildi.<\/p>\n
Bu \u00f6neri, tek ba\u015f\u0131na bir okul kurma giri\u015fiminden daha geni\u015f bir i\u015f birli\u011fi hedefinin par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendiriliyor. \u00dcye \u00fclkelerin savunma sanayisi alan\u0131ndaki uzmanl\u0131klar\u0131n\u0131 payla\u015fmas\u0131, nitelikli personel yeti\u015ftirmesi ve ortak projeler i\u00e7in gerekli teknik kapasiteyi geli\u015ftirmesi ama\u00e7lan\u0131yor. Ancak yay\u0131mlanan bildiride kolejin kurulu\u015f takvimi, e\u011fitim program\u0131, finansman modeli veya hangi kurumlarca y\u00f6netilece\u011fine ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131lar a\u00e7\u0131klanmad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla mevcut a\u015famada s\u00f6z konusu olan, kurulu\u015f imk\u00e2n\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik bir te\u015fvik ve \u00e7al\u0131\u015fma \u00e7er\u00e7evesidir.<\/p>\n
T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131 Devlet Ba\u015fkanlar\u0131 Konseyi\u2019nin 13. Zirvesi, 30 Ekim 2026\u2019da Ankara\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Zirvenin ard\u0131ndan yay\u0131mlanan 163 maddelik Ankara Bildirisi\u2019nde \u00fcye \u00fclkeler aras\u0131ndaki siyasi, ekonomik ve g\u00fcvenlik i\u015f birli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra savunma sanayisi ve teknoloji alanlar\u0131na ili\u015fkin ba\u015fl\u0131klar da yer ald\u0131.<\/p>\n
Bildirinin ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, T\u00fcrkiye\u2019nin ev sahipli\u011finde bir TDT Savunma Sanayii Koleji program\u0131 kurulmas\u0131 imk\u00e2n\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong> te\u015fvik edildi. Bu \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in \u00fcye \u00fclkelerin ilgili kurumlar\u0131n\u0131n ve TDT Sekretaryas\u0131n\u0131n birlikte de\u011ferlendirme yapmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu ifade, kolejin kesin olarak kuruldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor; kurumun nas\u0131l ve hangi ko\u015fullarda kurulabilece\u011finin incelenmesine i\u015faret ediyor.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin ev sahipli\u011fi se\u00e7ene\u011finin g\u00fcndeme gelmesi, \u00fclkedeki savunma sanayisi kurumlar\u0131, e\u011fitim altyap\u0131s\u0131 ve sekt\u00f6rel deneyimle ili\u015fkilendiriliyor. Bununla birlikte, olas\u0131 program\u0131n yaln\u0131zca T\u00fcrkiye\u2019deki imk\u00e2nlara dayanmas\u0131 de\u011fil, TDT \u00fcyesi \u00fclkelerin ihtiya\u00e7 ve katk\u0131lar\u0131n\u0131n da de\u011ferlendirilmesi bekleniyor. E\u011fitimlerin nerede verilece\u011fi, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n hangi \u00fclkelerden ve kurumlardan se\u00e7ilece\u011fi gibi konular\u0131n ilerleyen \u00e7al\u0131\u015fmalarda netle\u015fmesi gerekecek.<\/p>\n Planlanan program\u0131n temel hedefleri aras\u0131nda savunma sanayisi alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan uzmanlar\u0131n yeti\u015ftirilmesi, \u00fclkeler aras\u0131ndaki teknik deneyim aktar\u0131m\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve yeni teknolojilere uyum sa\u011flayabilecek yetkinliklerin geli\u015ftirilmesi bulunuyor. Savunma sanayisi; m\u00fchendislik, \u00fcretim, yaz\u0131l\u0131m, elektronik, sistem entegrasyonu ve tedarik zinciri gibi farkl\u0131 uzmanl\u0131k alanlar\u0131n\u0131 bir araya getirdi\u011finden, bu t\u00fcr bir program\u0131n kapsam\u0131n\u0131n \u00e7ok disiplinli olmas\u0131 g\u00fcndeme gelebilir.<\/p>\n Ankara Bildirisi\u2019nde kolejin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 m\u00fcfredat\u0131 belirtilmedi\u011fi i\u00e7in e\u011fitim i\u00e7eri\u011finin kesinle\u015fti\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bununla birlikte, bildiride vurgulanan bilgi payla\u015f\u0131m\u0131, nitelikli personel ve teorik-pratik uzmanl\u0131k hedeflerinden hareketle, gelecekteki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n hem akademik hem de uygulamal\u0131 e\u011fitim boyutlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmesi beklenebilir.<\/p>\n Program\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 bi\u00e7imde hayata ge\u00e7irilmesi i\u00e7in e\u011fitim standartlar\u0131n\u0131n, kat\u0131l\u0131mc\u0131 se\u00e7iminin, diploma veya sertifika yap\u0131s\u0131n\u0131n ve kurumlar aras\u0131ndaki g\u00f6rev payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n belirlenmesi \u00f6nem ta\u015f\u0131yacak. Ayr\u0131ca farkl\u0131 \u00fclkelerin savunma sanayisi ihtiya\u00e7lar\u0131 ve uzmanl\u0131k d\u00fczeyleri aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n program tasar\u0131m\u0131nda dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekecek.<\/p>\n Kolej \u00f6nerisi, TDT \u00fclkelerinin savunma sanayisi alan\u0131ndaki daha kapsaml\u0131 i\u015f birli\u011fi g\u00fcndeminden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fcyor. Bu kapsamda 1 Ekim 2026\u2019da Azerbaycan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Bak\u00fc\u2019de, ADEX 2026 Fuar\u0131 s\u0131ras\u0131nda TDT Savunma Sanayii Kurumlar\u0131 Ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n ikinci toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenlendi. Toplant\u0131ya T\u00fcrkiye\u2019yi temsilen Savunma Sanayii Ba\u015fkan\u0131 Haluk G\u00f6rg\u00fcn kat\u0131ld\u0131; Azerbaycan, Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan ve \u00d6zbekistan\u2019dan yetkililer ile TDT temsilcileri de g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde yer ald\u0131.<\/p>\n Toplant\u0131da ortak ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme, ortak \u00fcretim, yerlile\u015ftirme, alt y\u00fcklenicilik ve teknoloji transferi gibi ba\u015fl\u0131klar ele al\u0131nd\u0131. G\u00f6r\u00fc\u015fmelerin \u00f6nemli \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131ndan biri, 2027 y\u0131l\u0131na y\u00f6nelik TDT \u00dcye Devletleri Aras\u0131nda Savunma Sanayii Alan\u0131nda \u0130\u015f Birli\u011fi Yol Haritas\u0131<\/strong> oldu. Kabul edilen yol haritas\u0131n\u0131n, \u00fcye \u00fclkeler aras\u0131ndaki ortak projeleri geli\u015ftirmesi ve savunma sanayisi kurumlar\u0131 aras\u0131nda koordinasyonu art\u0131rmas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n Ortak projelerin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, yaln\u0131zca te\u00e7hizat veya \u00fcretim kapasitesinin payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 de\u011fil, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 planlayacak ve uygulayacak uzmanlar\u0131n yeti\u015ftirilmesini de gerektiriyor. Savunma Sanayii Koleji \u00f6nerisi bu a\u00e7\u0131dan yol haritas\u0131n\u0131n insan kayna\u011f\u0131 ve teknik uzmanl\u0131k boyutunu destekleyebilecek bir giri\u015fim olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bununla birlikte, yol haritas\u0131ndaki projelerin kapsam\u0131 ve uygulama takvimiyle kolejin olas\u0131 program\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131 hen\u00fcz a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n Ankara Bildirisi\u2019nde savunma sanayisi e\u011fitimine ek olarak siber g\u00fcvenlik konular\u0131 da g\u00fcndeme geldi. TDT \u00fclkeleri aras\u0131nda Siber G\u00fcvenlik ve Siber \u0130\u015f Birli\u011fi Mutabakat Zapt\u0131\u2019n\u0131n imzalanmas\u0131 s\u00fcrecinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve TDT Siber G\u00fcvenlik Konseyi kurulmas\u0131na ili\u015fkin isti\u015farelerin ilerletilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. Bu ba\u015fl\u0131klar, dijital altyap\u0131lar\u0131n korunmas\u0131 ve \u00fclkeler aras\u0131ndaki siber i\u015f birli\u011finin geli\u015ftirilmesine y\u00f6nelik ortak \u00e7abalar\u0131n g\u00fcndemde oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n Bildiride ter\u00f6rizm, a\u015f\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, organize su\u00e7lar, uyu\u015fturucu ve silah ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile siber su\u00e7larla m\u00fccadelede koordinasyonun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi de kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bu konular farkl\u0131 g\u00fcvenlik kurumlar\u0131 aras\u0131nda bilgi ve deneyim payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 gerektirdi\u011finden, TDT kapsam\u0131ndaki i\u015f birli\u011finin yaln\u0131zca savunma sanayisi \u00fcretimiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n Uzay teknolojileri de ortak \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015fl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131. T\u00fcrk devletlerinin ortakla\u015fa geli\u015ftirdi\u011fi 12U TDT-SAT K\u00fcp Uydu Projesi\u2019nin ilerlemesi ve uzay sanayisi alan\u0131ndaki ortak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n geli\u015ftirilmesi desteklendi. K\u00fcp uydu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, \u00fclkelerin uzay teknolojileri alan\u0131ndaki kapasite geli\u015ftirme hedefleri ve teknik i\u015f birli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bildiride \u00f6ne \u00e7\u0131kan projelerden biri oldu.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de bir TDT Savunma Sanayii Koleji kurulmas\u0131 \u00f6nerisinin somut bir programa d\u00f6n\u00fc\u015febilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle \u00fcye \u00fclkelerin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n belirlenmesi ve ortak bir kurumsal model \u00fczerinde uzla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekiyor. E\u011fitimlerin hangi kurumlar taraf\u0131ndan verilece\u011fi, program\u0131n ne kadar s\u00fcrece\u011fi, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n hangi \u00f6l\u00e7\u00fctlerle se\u00e7ilece\u011fi ve masraflar\u0131n nas\u0131l kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131 gibi konular hen\u00fcz bildiride yer alm\u0131yor.<\/p>\n Bir di\u011fer \u00f6nemli nokta, ortak e\u011fitim programlar\u0131n\u0131n \u00fclkeler aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 fayda olu\u015fturacak bi\u00e7imde tasarlanmas\u0131. \u00dcye devletlerin sekt\u00f6rel \u00f6ncelikleri, mevcut e\u011fitim altyap\u0131lar\u0131 ve savunma sanayisi alan\u0131ndaki uzmanl\u0131klar\u0131 farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir. Bu nedenle program\u0131n i\u00e7eri\u011finin ortak ihtiya\u00e7lara dayanmas\u0131 ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 \u00fclkelerin bilgi ile e\u011fitmen katk\u0131s\u0131 sunabilece\u011fi bir yap\u0131da geli\u015ftirilmesi \u00f6nem ta\u015f\u0131yacak.<\/p>\n Genel \u00e7er\u00e7evede TDT\u2019nin savunma sanayisi g\u00fcndemi, ortak \u00fcretim ve teknoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 nitelikli insan kayna\u011f\u0131yla desteklemeyi ama\u00e7l\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019nin ev sahipli\u011finde kurulmas\u0131 \u00f6nerilen kolejin bu hedefe katk\u0131 sa\u011flay\u0131p sa\u011flamayaca\u011f\u0131, yap\u0131lacak de\u011ferlendirmelere ve \u00fcye \u00fclkeler aras\u0131nda var\u0131lacak mutabakata ba\u011fl\u0131 olacak. \u015eimdilik Ankara Bildirisi, kolejin kurulmas\u0131n\u0131 kesinle\u015ftirmek yerine bu imk\u00e2n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in siyasi ve kurumsal bir zemin ortaya koyuyor.<\/p>\nKolej giri\u015fimiyle hangi hedefler \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor?<\/h2>\n
\n
2027 yol haritas\u0131 ortak projeler i\u00e7in zemin olu\u015fturuyor<\/h2>\n
Siber g\u00fcvenlik ve uzay teknolojileri de i\u015f birli\u011fi alan\u0131nda<\/h2>\n
Uygulama a\u015famas\u0131nda netle\u015fmesi beklenen konular<\/h2>\n