Türkiye ile Güney Kore, teknoloji ve sanayi alanlarındaki ilişkilerini geliştirmek ve ortak projelerin kapsamını genişletmek üzere yeni adımlar attı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2-4 Kasım tarihlerinde Seul’e gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında bilim ve teknolojiden nükleer enerjiye uzanan alanlarda dört mutabakat zaptı imzalandı. Anlaşmalar, iki ülkenin mevcut ekonomik ilişkilerini ileri teknoloji ve ortak araştırma faaliyetleriyle desteklemeyi amaçlıyor.
Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung ile düzenlenen ortak basın toplantısında, yapay zekâ, yarı iletkenler ve batarya üretimi gibi stratejik alanlarda iş birliğinin önemine dikkat çekti. Lee de Türkiye ve Güney Kore’nin yapay zekâ alanında birlikte çalışacağını belirtti. İki ülkenin sanayi altyapısı, teknoloji birikimi ve üretim kapasitesini bir araya getirmesi, gelecekte ortak araştırma ve geliştirme projelerine zemin hazırlayabilir.
Yapay zekâ, yarı iletkenler ve ortak araştırma
İmzalanan Bilim, Teknoloji ve İnovasyon Mutabakat Zaptı, ortak araştırma ve geliştirme çalışmalarının yürütülmesi için genel bir iş birliği çerçevesi sunuyor. Bu çerçevede teknoloji alanındaki bilgi paylaşımının ve kurumlar arası temasların artırılması hedefleniyor. Yapay zekâ ve yarı iletkenler, günümüzde hem sanayi üretimini hem de dijital hizmetleri dönüştüren başlıca teknolojiler arasında yer aldığı için iki ülkenin gündeminde öne çıkıyor.
Erdoğan, ziyaret öncesinde Güney Kore’nin Yonhap haber ajansına verdiği röportajda elektronik ve yarı iletken teknolojileri, robotik, biyoteknoloji ve tıbbi cihazları Koreli yatırımcılar açısından fırsat sunabilecek alanlar olarak sıraladı. Güney Kore’nin teknoloji ve inovasyondaki birikiminin Türkiye’nin üretim gücüyle bir araya gelmesinin, ortak projelerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Öte yandan, açıklamalarda belirli bir yatırım tutarı, şirket ortaklığı ya da takvimi belirlenmiş somut bir yapay zekâ veya çip projesi duyurulmadı. Bu nedenle iş birliğinin pratikte hangi projelere dönüşeceği henüz netleşmiş değil. İmzalanan mutabakatın ardından kurulacak çalışma mekanizmalarının, öncelikli konuları ve olası ortak projeleri belirlemesi bekleniyor.
Savunma sanayiinde PD170 ve mevcut projeler
Savunma sanayii, görüşmelerde öne çıkan bir diğer iş birliği alanı oldu. Erdoğan, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin (TUSAŞ) yan kuruluşu TEI tarafından geliştirilen PD170 motoruna Güney Kore’nin ilgi göstermesinden memnuniyet duyduklarını söyledi. PD170, insansız hava araçlarında kullanılmak üzere geliştirilen yerli bir turbodizel uçak motorudur. Güney Kore’nin ilgisinin hangi tedarik veya ortak çalışma modeline dönüşeceğine ilişkin ayrıntılı bir anlaşma ise açıklanmadı.
Erdoğan, iki ülkenin savunma sanayii alanındaki mevcut ortaklıklarının da genişletilmesi gerektiğini belirtti. Fırtına obüsü ve Altay tankı, bu kapsamda birlikte yürütülen projeler arasında anıldı. Lee Jae Myung da savunma sanayii iş birliğini derinleştirme yönünde karar aldıklarını ifade etti. Projelerin sayısının artırılması hedefi, savunma alanındaki temasların mevcut çalışmalarla sınırlı kalmayabileceğine işaret ediyor; ancak yeni projelerin kapsamı ve uygulama takvimi henüz duyurulmadı.
Sinop nükleer santrali ve finansman görüşmeleri
Nükleer enerji, ziyaret sırasında ele alınan stratejik başlıklardan bir diğeriydi. Sinop’ta planlanan nükleer santral için Güney Kore Elektrik Şirketi (KEPCO) ile ön fizibilite çalışmaları yürütülüyor. Görüşmeler kapsamında nükleer güç projesinin finansmanına yönelik bir mutabakat zaptı da imzalandı. Bu belge, projenin finansman seçeneklerinin değerlendirilmesi açısından iş birliği zemini oluşturuyor; ancak tek başına santralin yapımına ilişkin nihai yatırım kararı anlamına gelmiyor.
Erdoğan, nihai karar aşamasında projenin maliyetinin ve uygulanacak finansman modelinin belirleyici olacağını vurguladı. Dolayısıyla Sinop projesinin ilerleyişi, teknik ve ekonomik değerlendirmelerin yanı sıra finansman koşullarının netleşmesine bağlı olacak. Mevcut açıklamalar, çalışmaların sürdüğünü gösteriyor; santralin yapımına, finansman tutarına veya uygulama takvimine ilişkin kesinleşmiş ayrıntılar ise paylaşılmış değil.
Ticaret hacmi hedefi ve mevcut denge
Türkiye ile Güney Kore, ikili ticaret hacmini 15 milyar dolara çıkarma hedefi belirledi. Paylaşılan 2025 verilerine göre Türkiye’nin Güney Kore’ye ihracatı 1,14 milyar dolar, Güney Kore’den ithalatı ise 10,26 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Bu rakamlar, iki ülke arasındaki ticarette ithalatın Türkiye’nin ihracatından belirgin biçimde yüksek olduğunu ortaya koyuyor.
Belirlenen hedefe ulaşılması, yalnızca toplam ticaret hacminin büyümesini değil, ticaretin yapısının ve karşılıklı ekonomik fırsatların da geliştirilmesini gerektirebilir. Teknoloji, savunma sanayii, enerji ve sanayi yatırımlarında kurulabilecek yeni ortaklıklar bu sürece katkı sunabilecek alanlar arasında yer alıyor. Bununla birlikte ziyaret sırasında imzalanan mutabakatların somut sonuçları, ilerleyen dönemde oluşturulacak projelere, yatırım kararlarına ve uygulama süreçlerine bağlı olacak.
