/Apple, Sağlık Sorularını Araştırma Alanına Taşıyor

Apple, Sağlık Sorularını Araştırma Alanına Taşıyor

Apple, insanların yapay zekâ destekli sağlık araçlarını hangi amaçlarla kullandığını ve bu araçlardan nasıl yanıtlar beklediğini incelemek üzere Health AI Usage Study adlı bir araştırma başlattı. Araştırmanın katılımcılar için hazırlanan uygulaması App Store’da yayımlandı. Apple’ın açıkladığı hedef, çalışmaya 200.000 kişiye kadar katılımcı dahil etmek ve elde edilen bulgularla sağlık bilgilerini daha anlaşılır, erişilebilir ve kullanışlı hale getirecek araçların geliştirilmesine katkıda bulunmak.

Çalışma, Apple’ın Siri veya Apple Intelligence özelliklerinin bir parçası değil. Araştırma uygulaması ayrı bir hizmet olarak sunuluyor ve kullanıcıların sağlıkla ilgili sorularını yapay zekâ aracılığıyla yanıtlamaya odaklanıyor. Apple, çalışmanın insanların bu tür araçlarla nasıl etkileşim kurduğunu anlamasına yardımcı olmasını amaçlıyor; araştırmanın kendisi tıbbi teşhis ya da kişiye özel tedavi hizmeti olarak tanımlanmıyor.

OpenEvidence ile yürütülen araştırma

Apple, Health AI Usage Study’yi klinik yapay zekâ platformu OpenEvidence ile ortaklaşa yürütüyor. OpenEvidence, sağlık profesyonellerinin tıbbi bilgiye erişmesine yardımcı olan bir platform. Sağlık sorularına ilişkin yanıtlarında The New England Journal of Medicine gibi tıbbi yayınlar dahil olmak üzere kaynaklardan yararlanıyor. Çalışma kapsamında da kullanıcılara verilen yanıtların klinik kaynaklara dayandırılması ve bu kaynakların kullanıcılar tarafından incelenebilmesi hedefleniyor.

Araştırmanın temel konusu, insanların sağlıkla ilgili hangi soruları sorduğu, yapay zekâ yanıtlarını ne kadar anlaşılır bulduğu ve verilen bilgilerin ihtiyaçlarına ne ölçüde karşılık geldiği. Katılımcıların yanıtları puanlayabilmesi, deneyimlerini araştırmaya yansıtmalarına olanak tanıyor. Bu geri bildirimler, sağlık bilgisinin sunum biçiminin ve kullanıcı deneyiminin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Katılım koşulları ve sağlık verileri

Uygulama şu anda ABD’de yaşayan ve belirli teknik koşulları karşılayan kişiler için sunuluyor. Katılım için kişinin 21 yaşında veya daha büyük olması, ABD’de ikamet etmesi ve iOS 26 ya da üzeri bir sürüm çalıştıran iPhone 15 Pro veya daha yeni bir iPhone modeline sahip olması gerekiyor. Bu nedenle uygulamanın indirilebilir olması, her ülkeden veya her cihazı kullanan kişinin araştırmaya katılabileceği anlamına gelmiyor.

Katılımcılara Apple HealthKit verilerini paylaşma seçeneği de sunuluyor. Bu veriler kişinin sağlık durumu hakkında ek bağlam sağlayabilir; örneğin fiziksel aktivite, uyku ve laboratuvar sonuçları gibi bilgiler araştırma deneyiminin bir parçası olabilir. HealthKit verilerini paylaşmak isteğe bağlıdır; katılımcıların çalışmaya dahil olmak için bu bilgileri vermesi zorunlu değildir. Kullanıcıların hangi verileri paylaşmayı seçtiklerini ve uygulamanın izin ekranlarını dikkatle incelemesi önemlidir.

Uygulamada sağlık soruları nasıl yanıtlanıyor?

Kullanıcılar uygulamaya metin yazarak sağlıkla ilgili sorular yöneltebiliyor. Örneğin, kalp sağlığını iyileştirmek için neler yapılabileceğine ilişkin genel bir soru sorulabiliyor. Uygulama, yanıtları ağır tıbbi terimlerden mümkün olduğunca arındırarak sade bir dille sunuyor. Yanıtların yanında, bilgilerin dayandığı hakemli klinik kaynaklara bağlantılar da yer alıyor; böylece kullanıcılar kaynakları inceleyerek daha fazla bilgi edinebiliyor.

Katılımcılar aldıkları yanıtları değerlendirebiliyor ve yararlı ya da yeterince açık bulmadıkları noktalar hakkında geri bildirim sağlayabiliyor. Bu değerlendirmeler, araştırmanın yapay zekâ yanıtlarının anlaşılabilirliğini ve kullanıcı beklentileriyle uyumunu incelemesine yardımcı oluyor. Bununla birlikte, uygulamadaki açıklamalar bir doktor muayenesinin, teşhisin veya tedavi önerisinin yerine geçmemeli. Acil belirtiler ya da kişiye özel sağlık kararları söz konusu olduğunda sağlık profesyonellerine başvurulması gerekir.

Gizlilik ve yapay zekâ eğitimi

Apple, araştırmada toplanan katılımcı verilerinin gizli tutulacağını ve bu verilerin yapay zekâ modellerini eğitmek için kullanılmayacağını belirtiyor. Bu açıklama, araştırmaya katılmayı düşünen kişiler için önemli bir güvence niteliğinde. Yine de kullanıcıların uygulamaya verdikleri izinleri, paylaştıkları bilgilerin kapsamını ve araştırmaya ilişkin güncel gizlilik açıklamalarını incelemesi yerinde olur.

Sağlık bilgileri hassas nitelikte olduğundan, hangi bilgilerin araştırmayla paylaşılacağına karar vermek katılımcının tercihine bağlı olmalıdır. Özellikle isteğe bağlı HealthKit paylaşımında, sunulan izinlerin kapsamını anlamak ve yalnızca paylaşılmasını uygun bulduğu veriler için onay vermek önem taşır.

Apple’ın araştırmadan beklentisi

Apple Sağlık ve Fitness Başkan Yardımcısı Sumbul Desai, şirketin sorumlu inovasyon yaklaşımının bilimsel titizlik ve klinik temelle başlaması gerektiğini belirtti. Desai’ye göre araştırmanın bulguları, teknoloji geliştikçe insanların sağlık yolculuklarında yararlanabileceği güvenilir araçların tasarlanmasına katkı sağlayabilir. Bu yaklaşım, yalnızca yanıt üretmeye değil, yanıtların anlaşılır, kaynakları görülebilir ve kullanıcı ihtiyaçlarına uygun olmasına da önem veriyor.

Health AI Usage Study, sağlık alanında yapay zekâ kullanımına ilişkin deneyimleri inceleyen bir araştırma olarak sunuluyor. Uygulama şu an için ABD’deki uygun katılımcılara açık; Türkiye’de veya başka ülkelerde ne zaman kullanıma sunulacağına ilişkin bir plan açıklanmış değil. Dolayısıyla ABD dışında yaşayan kullanıcılar, çalışmaya katılımın kendi ülkelerinde açılmasını beklemek durumunda.