/Otomotivde ÖTV Tahsilatı Gerileme Eğiliminde

Otomotivde ÖTV Tahsilatı Gerileme Eğiliminde

Motorlu taşıt satışlarındaki gerileme, araçlardan alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tahsilatına da yansıyor. 2026 yılının ilk 10 ayında motorlu taşıt ÖTV gelirleri 589 milyar TL’ye ulaştı. Ancak bu tutar, yıl sonu için belirlenen tahsilat hedefinin yalnızca yüzde 61,95’ine karşılık geliyor. Yılın tamamlanmasına iki ay kalmışken hedefin gerisinde bulunulması, otomotiv pazarındaki daralmanın kamu gelirleri üzerindeki etkisini gündeme taşıyor.

Otomobil gazetecisi Emre Özpeynirci’nin paylaştığı verilere göre, tahsilattaki yavaşlama özellikle yılın ikinci yarısında belirginleşti. Araç başına alınan ortalama ÖTV tutarı yükselmiş olsa da satışların azalması toplam geliri aşağı çekti. Bu tablo, vergi oranı veya araç başına tahsilat artışının tek başına toplam geliri artırmaya yetmediğini; satış hacminin de belirleyici olduğunu gösteriyor.

Özpeynirci’nin konuya ilişkin paylaşımına https://x.com/eozpeynirci/status/2122244441922531334 adresinden ulaşılabiliyor. Paylaşılan rakamlar, otomotiv pazarındaki küçülme ile motorlu taşıt ÖTV tahsilatındaki değişimin aynı dönemde nasıl ilerlediğini ortaya koyuyor.

Ekim ayında hem pazar hem tahsilat geriledi

Ekim ayında otomotiv pazarı, karşılaştırma yapılan döneme göre yüzde 30,12 daraldı. Aynı ay motorlu taşıt ÖTV tahsilatı yüzde 26,38 düşerek 49,7 milyar TL’ye indi. Pazar ve tahsilattaki gerileme oranlarının birbirine yakın seyretmesi, araç satışlarındaki kaybın vergi gelirlerine kısa sürede yansıdığına işaret ediyor.

Buradaki tahsilat düşüşü, ekim ayında toplanan verginin bir önceki karşılaştırma dönemine göre azaldığını ifade ediyor. 49,7 milyar TL’lik tutar, ay içinde elde edilen toplam geliri gösterirken yüzde 26,38’lik oran değişimin büyüklüğünü ortaya koyuyor. Bu nedenle rakamlar değerlendirilirken toplam tahsilat tutarı ile önceki döneme kıyasla yaşanan değişimi birbirinden ayırmak gerekiyor.

Düşüş temmuzdan itibaren hız kazandı

Motorlu taşıt ÖTV tahsilatındaki gerileme ekim ayında aniden ortaya çıkmadı. Paylaşılan aylık verilere göre düşüş temmuzda yüzde 2,55 düzeyindeydi. Ağustosta yüzde 8,12’ye, eylülde ise yüzde 12,67’ye yükseldi. Ekimde kaydedilen yüzde 26,38’lik düşüş, böylece art arda gelen dört aylık gerileme döneminin en belirgin aşaması oldu.

Aylık oranların bu yönde ilerlemesi, tahsilat üzerindeki baskının giderek arttığını gösteriyor. Bununla birlikte tek bir ayın verisi, yılın tamamındaki eğilimi tek başına açıklamaz. Satış adedi, araçların fiyat ve vergi dilimi dağılımı ile tahsilatın hangi dönemleri kapsadığı gibi unsurlar da aylık sonuçları etkileyebilir. Bu nedenle temmuz-ekim dönemindeki değişimi, yıl sonu verileriyle birlikte değerlendirmek daha sağlıklı olacaktır.

Araç başına tahsilat artarken toplam gelir neden düşüyor?

2025 yılında araç başına aylık ortalama ÖTV tutarı 535.750 TL olarak açıklanırken, 2026’da bu tutar 642.900 TL’ye yükseldi. İki ortalama arasındaki fark yaklaşık 107 bin TL; artış oranı ise yaklaşık yüzde 20. Dolayısıyla satılan araç başına tahsil edilen ortalama vergi yükselmiş durumda.

Ancak araç başına daha fazla vergi alınması, toplam ÖTV gelirinin mutlaka artacağı anlamına gelmiyor. Toplam tahsilat, birim başına alınan verginin yanı sıra kaç aracın satıldığına ve satışların hangi araç türlerinde yoğunlaştığına bağlı. Satış adedi düşerken araç başına ortalama tahsilat artsa bile, satışlardaki kayıp bu artıştan daha büyükse toplam gelir gerileyebilir. 2026’daki verilerde görülen temel tablo da bu: araç başına ortalama tutar yükselirken otomotiv pazarındaki daralma toplam tahsilatı baskılıyor.

Ortalama tutarlar, her aracın aynı miktarda ÖTV ödediği anlamına gelmez. Araçların fiyatları ve tabi oldukları vergi dilimleri farklılık gösterebilir. Bu nedenle 642.900 TL’lik değer, tek tek araçlar için geçerli sabit bir vergi tutarı olarak değil, açıklanan dönem için hesaplanan ortalama olarak anlaşılmalıdır.

Yıl sonu hedefi için iki aylık dönem kaldı

İlk 10 ayda elde edilen 589 milyar TL’lik tahsilat, yıl sonu hedefinin yüzde 61,95’ine ulaşıldığını gösteriyor. Bu oran, hedefin kalan bölümünün yaklaşık yüzde 38,05’inin kasım ve aralık aylarında karşılanması gerektiği anlamına geliyor. Dolayısıyla son iki ayda sağlanacak tahsilat, yıllık hedefin ne ölçüde gerçekleşeceğini belirleyecek.

Otomotiv pazarındaki daralma sürerse hedefe ulaşmak zorlaşabilir; ancak mevcut veriler, yıl sonundaki sonucu kesin olarak belirlemiyor. Kasım ve aralık aylarındaki satış performansı, tahsilat tutarları ve araçların vergi dağılımı sonucu değiştirebilir. Bu nedenle 589 milyar TL’lik 10 aylık toplam ve ekimdeki düşüş, hedefin gerisinde kalma riskini gösterse de yıl sonu gerçekleşmesini tek başına kesinleştirmiyor.

Özetle, 2026’da araç başına ortalama ÖTV artmasına rağmen otomotiv pazarındaki daralma toplam vergi gelirlerini aşağı çekiyor. Temmuzdan ekime düşüş oranlarının büyümesi ve ilk 10 ayda yıllık hedefin yüzde 61,95’inde kalınması, yılın son iki ayını tahsilat açısından kritik hâle getiriyor.