California’da görülen Tesla Solar Roof davasında mahkeme, şirketi dolandırıcılık ve ihmalkâr yanlış beyandan sorumlu tuttu. Kararın dayanağı, Tesla’nın mahkemenin talep ettiği belgeleri ve kayıtları tekrar tekrar zamanında sunmamasıydı. Hakim, bu eksiklikler nedeniyle söz konusu iddialarda şirketin sorumluluğuna hükmetti; duruşmada ele alınacak konular ise tazminatın ve varsa cezai tazminatın belirlenmesiyle sınırlandı. Karar, davanın bütün ayrıntılarının veya tazminat miktarının kesinleştiği anlamına gelmiyor.
Dava, Rancho Santa Fe’de yaşayan Ambrose Conroy’un evine kurulan ancak tamamlanamayan güneş enerjili çatı sistemiyle ilgili. Conroy, çatının hem güvenli biçimde tamamlanmadığını hem de evde enerji üretmediğini ileri sürüyor. Tesla ise sözleşme ihlali ve ihmalle ilgili bazı iddialarda sorumluluğu kabul etmiş durumda. Şirket, dolandırıcılık yaptırımı kararına itiraz ediyor. Bu nedenle hukuki sürecin temyiz başvurusu ve tazminatın belirlenmesine ilişkin aşamaları henüz sonuçlanmış değil.
Sözleşme büyüdü, ancak sistem devreye alınamadı
Conroy, Mart 2020’de Tesla ile 13,1 kilovat kapasiteli bir Solar Roof sistemi için sözleşme imzaladı. İlk sözleşme bedeli 82.210 dolardı. Daha sonra yapılan iki değişiklikle projenin kapsamı genişletildi. Şubat 2021’e gelindiğinde sistemin kapasitesi 18,2 kilovata çıkarılmış, pakete altı Powerwall bataryası eklenmiş ve toplam bedel yaklaşık 110.000 dolara yükselmişti.
Ancak projedeki bu genişlemeye rağmen kurulum tamamlanamadı. Çatı, ilçe denetiminden geçmedi ve sistemin evde elektrik üretmeye başladığına dair bir sonuç ortaya konmadı. Conroy’un iddiasına göre proje, tamamlanıp kullanılabilecek bir enerji sistemi olarak teslim edilmedi. Davada bu durum, sözleşmede vaat edilen iş ile evde ortaya çıkan sonuç arasındaki temel uyuşmazlıklardan biri olarak yer alıyor.
Tarafların mahkemeye sunduğu ortak rapora göre Tesla, başlangıçta ileri sürülen beş iddiadan üçünün sorumluluğunu kabul etti. Bunlar arasında sözleşmenin ihlali, garanti yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi ve işin yürütülmesindeki ihmal yer alıyor. Buna karşılık şirket, dolandırıcılık ve ihmalkâr yanlış beyan iddialarına karşı çıktı. Mahkemenin belge sunumundaki ihlaller nedeniyle bu iki iddia bakımından Tesla’yı sorumlu tutması, davanın en önemli dönüm noktası oldu.
Eksik belgeler ve mahkemenin yaptırımları
Hakim Cynthia Freeland, belge ve kayıtların sunulmasıyla ilgili eksiklikler nedeniyle Tesla’ya daha önce iki kez para yaptırımı uyguladı. Şubat ayında 15.467,50 dolar, haziran ayında ise 13.500 dolar ödenmesine karar verildi. Mahkeme, şirketten uygun bir imtiyaz kaydı sunmasını ve davayla ilgili belgeleri teslim etmesini istedi. Ayrıca sonraki ihlallerin daha ağır sonuçlara yol açabileceği konusunda Tesla’yı uyardı.
Tesla bir sonraki teslim süresini de kaçırınca mahkeme 11 Eylül’de şirketi dolandırıcılık ve ihmalkâr yanlış beyandan sorumlu tuttu. Hakimin değerlendirmesine göre, talep edilen kayıtların eksik kalması davacının iddialarını destekleyen delillere erişmesini engelledi. Karar, yalnızca idari bir gecikme tespiti olarak kalmadı; bu iki iddiada Tesla’nın sorumluluğuna ilişkin yaptırım niteliği taşıdı. Dolayısıyla davada sonraki aşamanın, Conroy’un uğradığını belirttiği zararların ve olası cezai tazminatın incelenmesi olması bekleniyor.
Mahkeme kayıtlarında eksik olduğu belirtilen malzemeler arasında Microsoft Teams mesajları, iş güvenliğiyle ilgili OSHA kayıtları ve ilçe müfettişleriyle yapılan yazışmalar bulunuyordu. Tesla’nın iç kalite ve kurulum sistemi Bolt’ta yer alan 20’den fazla raporun da sunulmadığı bildirildi. Bu raporların kurulum kalitesi, güvenlik ve işin yürütülmesiyle ilgili olduğu belirtiliyor. Hakim, dosyadaki delillerin şirketin kasıtlı davranmış olabileceğine işaret ettiğini yazdı; ancak bu değerlendirme, Tesla’nın itirazının reddedilmesinden sonra da temyiz sürecine konu olmaya devam ediyor.
Tesla daha sonra yeniden değerlendirme talebinde bulunarak belgelerin sonunda teslim edildiğini ve eksiklerin giderildiğini savundu. Hakim Freeland bu talebi 27 Ekim’de reddetti. Mahkemenin değerlendirmesine göre belgelerin geç teslim edilmesi, önceki sunulmama sorununu otomatik olarak ortadan kaldırmıyordu. Ayrıca geç ortaya çıkan kayıtların, Conroy’un evinin şirket açısından bir tür “deney” olarak kullanıldığı iddiasını destekleyebileceği belirtildi.
“Deney” iddiası ve proje hakkındaki şirket içi yazışmalar
Davada geçen “deney” ifadesi, Conroy tarafının delil listesinde tanımladığı şirket içi mesajlarla bağlantılı. Listede 224 numarayla anılan delilin, model mühendisliği direktörü Bobby Yang ile çalışanlar arasında 13 Ocak 2021’de yazışılan mesajlardan oluştuğu belirtiliyor. Bununla birlikte, mesajların tam metni kamuya açık biçimde paylaşılmış değil. Bu nedenle delil listesindeki açıklama ile mesajların doğrudan içeriğini birbirinden ayırmak gerekiyor: “deney” nitelemesi davacı tarafın sunduğu tanıma dayanıyor ve nihai değerlendirme mahkeme sürecinde yapılacak.
Şikâyet dilekçesinde alıntılanan bazı iç yazışmalar da projenin şirket içinde nasıl değerlendirildiğine ilişkin bilgi veriyor. İddiaya göre Bobby Yang, 9 Şubat 2021 tarihli bir e-postada evin karmaşıklık bakımından “99,5’inci yüzdelik dilimde” olduğunu yazdı ve işin iyi yapılması halinde her işin iyi yapılabileceğini ifade etti. Enerji biriminin o dönemdeki başkanı RJ Johnson’ın da projenin şirketin rakamlarını olumsuz etkileyebileceğini, ancak doğru yapılması gerektiğini söylediği aktarılıyor. Bu alıntılar, davacı tarafın dilekçesinde yer alan anlatıma dayanıyor; bağlamlarının ve hukuki anlamlarının yargılamada ele alınması gerekiyor.
Elon Musk da Conroy tarafının tanık listesinde yer aldı. Bu durum, Musk’ın mutlaka tanıklık yaptığı veya mahkemede ifade vereceği anlamına gelmiyor; tanık listesinde bulunması, davacının onu potansiyel tanık olarak belirlediğini gösteriyor. Dosyada, enerji biriminin eski başkanı Johnson’ın Nisan 2021’de şirketten ayrıldığı da aktarılıyor. Projede en az 59 ayrı çatı düzlemi bulunduğu ve bir çalışanın işi Tesla’nın o güne kadar üstlendiği en büyük iş olarak nitelendirdiği belirtiliyor. Bu ayrıntılar, kurulumun olağan dışı ölçekte ve karmaşıklıkta olduğu yönündeki davacı anlatısını desteklemek üzere sunuluyor.
Kurulumda bildirilen sorunlar ve çatının durumu
Conroy’un anlatımına göre çatının sökülmesi ve yeniden yapılması sürecinde birden fazla sorun yaşandı. Tesla’nın kabul ettiği sözleşme ihlali ve ihmal unsurları, davanın bu bölümünde önem taşıyor. Aşağıdaki noktalar ise dosyada Conroy tarafından ileri sürülen olayları özetliyor; her bir ayrıntının mahkemece ayrı ayrı nasıl değerlendirileceği, delillere ve devam eden yargılamaya bağlı.
- Eski çatının sökülmesinin yaklaşık iki gün sürmesi planlanırken işin iki haftaya yayıldığı bildirildi.
- Tesla’nın Kasım 2020’de çatının alt zeminini açıkta bıraktığı ileri sürüldü.
- Çizilmiş veya hasar görmüş kiremitlerin kuruluma dahil edildiği iddia edildi.
- Cam kiremitlerin giriş yolunda ve çimlerde kırıldığı, aile bireylerinin bu alanlarda yalınayak dolaşamadığı belirtildi.
- Proje sırasında en az yedi farklı proje yöneticisinin görev aldığı aktarıldı.
Conroy’un avukatlarına göre Tesla, Nisan 2022’de projeyi kapatmak için 5.000 dolarlık bir teklif sundu. Bu teklif, ev sahibinin iddia ettiği toplam zarar karşısında oldukça düşük kaldı. Conroy, zararı gidermenin maliyetinin 2,5 milyon doların çok üzerine çıkacağını ileri sürüyor. Bu tutar davacının beyanıdır; mahkemenin kabul ettiği kesin zarar miktarı olarak değerlendirilmemelidir. Nihai tazminat, ilgili deliller ve mahkeme kararları doğrultusunda belirlenecek.
Proje, denetim sorunları bakımından da sonuçlanmış görünmüyor. Dosyada, Tesla’nın Şubat 2025’te havalandırma planları olmadan yapılan ilçe denetiminden geçemediği aktarılıyor. Bu bilgi, sistemin teslim ve onay sürecindeki sorunların devam ettiğine ilişkin davacı anlatısının bir parçası. Bir çatının yasal olarak kullanılabilir ve güvenli sayılması için yerel gerekliliklerin karşılanması gerektiğinden, gerekli planların ve denetimlerin tamamlanması projenin nihai durumu açısından önem taşıyor.
Conroy’un elektrik uzmanının bu yaz çatının bir bölümünü açarak inceleme yaptığı belirtildi. Davacı tarafın aktardığı uzman görüşüne göre, kiremitlerin altındaki kablo ve boruların döşenme biçimi yoğun yağmurda kısa devre veya yangın riski yaratabilir. Bu, uzman tarafından ileri sürülen teknik bir değerlendirmedir; riskin kapsamı ve sorumluluğun kime ait olduğu hukuki ve teknik incelemeye bağlıdır. Conroy’un tarafı bu bulgular nedeniyle çatının sökülüp yeniden yapılması gerektiğini savunuyor.
Tesla’nın itirazı ve davanın takvimi
Tesla, mahkemenin dolandırıcılık ve ihmalkâr yanlış beyan iddialarında verdiği sorumluluk kararına karşı çıkıyor. Şirket, 29 Ekim’de verdiği dilekçede California Temyiz Mahkemesi’ne başvururken davanın geçici olarak durdurulmasını talep etti. Tesla, uygulanan yaptırımın “gereksiz yere cezalandırıcı” olduğunu ve duruşma öncesinde dolandırıcılık iddiasında hüküm verilmesi anlamına geldiğini savunuyor.
Şirket ayrıca belge sunumuyla ilgili uyuşmazlığın dolandırıcılık iddialarından ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürüyor. Ancak hakim bu savı daha önce reddetmişti. Temyiz başvurusunun sonucu, yaptırım kararının devam edip etmeyeceğini ve davanın tazminat aşamasına hangi kapsamda geçeceğini etkileyebilir. Bu nedenle mahkemenin önceki kararı önemli olsa da sürecin temyiz yönü hâlâ açık.
20 Kasım için planlanan duruşma tarihi iptal edildi. Bununla birlikte, duruşmaya hazırlık toplantısının 4 Aralık’ta yapılması planlandı. Conroy’un avukatları davanın aralık ayında görülmesini istiyor. Tarihler ve sonraki adımlar mahkeme kararlarına veya temyiz sürecindeki gelişmelere göre değişebileceğinden, belirtilen takvim kesinleşmiş bir nihai duruşma tarihi olarak görülmemeli.
Dava, San Diego Yüksek Mahkemesi’nin North County biriminde 2022’de açıldı. Dosya numarası 37-2022-00043670; dava adı ise Conroy v. Tesla olarak geçiyor. Özetle uyuşmazlık, yalnızca başarısız bir çatı kurulumuyla sınırlı değil: sözleşme ve garanti yükümlülükleri, kurulum güvenliği, denetim kayıtları, şirket içi iletişim ve mahkeme talimatlarına uyum da dosyanın merkezinde. Tazminat miktarı ile Tesla’nın temyiz başvurusunun sonucu netleşmeden, davadaki nihai mali ve hukuki sonuçlar kesin olarak belirlenmiş sayılmaz.










