/Tesla Model Y, Direksiyonsuz Sürüş Teknolojisiyle Geliyor

Tesla Model Y, Direksiyonsuz Sürüş Teknolojisiyle Geliyor

Tesla, direksiyonu ve pedalları bulunmayan otonom araç planını iki kişilik Cybercab’in ötesine taşıyabilir. Şirketin CEO’su Elon Musk, daha geniş gruplara ve ailelere hitap edecek, direksiyonsuz bir Model Y üzerinde çalışılabileceğini açıkladı. Ancak bu araç için henüz üretim takvimi, fiyat, satış yöntemi veya kullanım koşulları duyurulmuş değil.

Musk, açıklamasını New York Times tarafından düzenlenen DealBook Summit’te yaptı. Altı ya da yedi kişilik grupların da otonom ulaşıma ihtiyaç duyacağını belirten Musk, iki kişilik bir aracın her yolculuk için uygun olmayacağını vurguladı. Bu yaklaşım, Tesla’nın sürücüsüz araç ürünlerini farklı yolcu sayıları ve kullanım ihtiyaçları doğrultusunda çeşitlendirme ihtimaline işaret ediyor.

Planın merkezinde, mevcut Model Y’nin daha geniş bir yolcu kitlesine uygun ve baştan sürücüsüz kullanım için tasarlanmış bir sürümü bulunuyor. Tesla şu anda otonom sürüş denemelerinde Model Y araçlarından yararlansa da bu araçlarda direksiyon ve pedallar yerinde duruyor. Musk’ın sözünü ettiği olası yeni modelde ise bu kontrollerin fabrikada hiç takılmaması gündemde.

Cybercab’in tamamlayamadığı yolculuklar

Tesla, iki kişilik Cybercab’i otonom yolculukların büyük bölümü için yeterli görüyor. Musk’ın değerlendirmesine göre Cybercab, yolcu kilometrelerinin yaklaşık yüzde 90’ını karşılayabilir. Bu oran, aracın tek başına bütün yolculuk türlerini kapsayacağı anlamına gelmiyor; ikiden fazla kişinin birlikte seyahat etmesi gereken durumlar için daha büyük bir araca ihtiyaç duyulabilir.

Direksiyonsuz Model Y fikri, bu eksikliği gidermeye yönelik bir seçenek olarak öne çıkıyor. Aile yolculukları, arkadaş gruplarının birlikte seyahati veya birden fazla yolcunun aynı aracı kullanması, iki koltuklu bir robotaksiye kıyasla daha geniş kabin gerektiriyor. Musk’ın altı ya da yedi kişilik gruplardan söz etmesi de olası aracın yalnızca mevcut Model Y’nin koltuk düzenini koruyan bir sürümsel değişiklik olmayabileceğini düşündürüyor. Bununla birlikte Tesla, aracın koltuk sayısı ve iç mekân düzeni hakkında teknik ayrıntı paylaşmadı.

Önemli ayrım: Tesla’nın mevcut otonom sürüş filosunda Model Y kullanması, araçların direksiyonsuz olduğu anlamına gelmiyor. Bugünkü araçlarda insan müdahalesine imkân veren direksiyon ve pedallar bulunuyor. Musk’ın tarif ettiği araç ise bu donanımların başlangıçtan itibaren kaldırıldığı, kullanım amacı ve güvenlik yaklaşımı farklı bir model olabilir.

Normal Model Y satışları devam edecek

Direksiyonsuz bir sürümün gündeme gelmesi, Tesla’nın geleneksel Model Y satışlarını sona erdireceği anlamına gelmiyor. InsideEVs’in aktardığına göre direksiyonlu Model Y siparişlerinin öngörülebilir gelecekte alınmaya devam etmesi bekleniyor. Dolayısıyla yeni araç üretilirse, mevcut Model Y’nin yerini almak yerine farklı bir kullanıcı grubuna ve kullanım biçimine yönelik ayrı bir seçenek olarak sunulabilir.

Ancak bu olası sürümün kimlere satılacağı henüz belli değil. Tesla aracı bireysel müşterilere sunabilir, kendi robotaksi filosunda kullanabilir veya ticari filo işletmecilerine yönelik bir model olarak konumlandırabilir. Musk, açıklamasında bu seçeneklerden hangisinin tercih edileceğini belirtmedi. Aracın yasal olarak nerelerde ve hangi koşullarda kullanılabileceği de açıklanmış değil.

Bu belirsizlikler önemli; çünkü direksiyon ve pedalların bulunmaması yalnızca tasarımla ilgili bir tercih değil. Aracın sürüş sorumluluğu, otonom sistemin çalışma alanı, güvenlik denetimleri ve mevzuatla ilişkisi de satış ve kullanım modelini etkileyebilir. Tesla henüz bu başlıklara ilişkin ayrıntılı bir plan paylaşmadığından, direksiyonsuz Model Y’nin günlük kullanımda nasıl işleyeceği konusunda kesin bir sonuca varmak mümkün değil.

Cybercab fiyatı ve abonelik modeli

Cybercab içinse bazı ticari koşullar daha somut hale gelmiş durumda. Tesla, seçili müşterilerden 29.990 dolar fiyatla sipariş almaya başladı. Bununla birlikte aracın kullanılabilmesi için ayda 300 dolarlık otonom sürüş aboneliği gerekiyor. Ayrıca Cybercab’in nerede kullanılabileceğine ilişkin sınırlamalar bulunuyor. Bu şartlar, aracın yalnızca satın alma bedeliyle değerlendirilmemesi gerektiğini gösteriyor; abonelik ve kullanım kısıtları toplam maliyet ile erişilebilirliği etkileyebilir.

Direksiyonsuz Model Y için benzer bir abonelik zorunluluğu uygulanıp uygulanmayacağı açıklanmadı. Böyle bir ücret modeli benimsenirse, aracın bireysel kullanıcılardan ziyade gün boyunca yolcu taşıyan filo işletmecileri için daha cazip olması mümkün. Öte yandan Tesla, Model Y’nin nasıl satılacağı veya abonelik şartlarının Cybercab’den farklı olup olmayacağı konusunda herhangi bir bilgi vermedi. Bu nedenle Cybercab’in mevcut koşullarını doğrudan Model Y’ye uyarlamak için henüz yeterli veri yok.

Musk’ın uzun süredir dile getirdiği fikir

Direksiyonsuz Model Y fikri Tesla gündeminde yeni değil. Musk, 2019’da direksiyonun kaldırılması olasılığını yüzde 100 olarak nitelemiş ve tüketicilerin zamanla böyle bir araç talep edeceğini söylemişti. Bu açıklama, şirketin otonom sürüş konusundaki uzun vadeli yönelimini gösterse de o dönemde belirli bir üretim takvimi veya satış planı sunulmamıştı.

The Wall Street Journal muhabiri Tim Higgins’in 2021’de yayımlanan kitabında da Model Y’nin direksiyonsuz tasarlanmasıyla ilgili bir iddia yer aldı. Kitaba göre Musk, Model Y’de direksiyon bulunmamasını istemiş; mühendisler ise direksiyonlu sürümü onun bilgisi olmadan geliştirmişti. Bu anlatım kitapta aktarılan bir iddiadır ve tek başına Tesla’nın bugün açıkladığı resmî bir ürün planı olarak değerlendirilmemelidir.

Tesla’nın kalabalık ailelere yönelik mevcut seçeneklerinden biri altı kişilik Model Y L. Musk’ın daha büyük ve otonom bir Model Y’den söz etmesi, bu tür yolculuk ihtiyaçlarıyla bağlantılı görünüyor. Ancak Model Y L ile gelecekte üretilebilecek direksiyonsuz Model Y’nin aynı araç olup olmayacağı bilinmiyor. Koltuk sayısı, boyutlar ve teknik altyapı hakkında şirket tarafından doğrulanmış bir açıklama yapılmadı.

Reuters’ın aktardığına göre Musk, Model Y L Çin’de satışa çıktığında bu modelin ABD’de üretimine ancak ertesi yılın sonunda başlanabileceğini söylemişti. Musk ayrıca ABD’de otonom sürüşün yaygınlaşması halinde üretim planının değişebileceğini ifade etmişti. Bu sözler, Tesla’nın daha geniş aile araçları ile sürücüsüz ulaşım planlarını birlikte değerlendirdiğini düşündürüyor; ancak tek başına ABD’de direksiyonsuz Model Y üretiminin kesinleştiğini göstermiyor.

Yanıt bekleyen sorular

Direksiyonsuz Model Y’nin açıklanan en belirgin amacı, iki kişilik Cybercab’in uygun olmadığı kalabalık yolculuklara çözüm sunmak. Buna karşın projenin hayata geçip geçmeyeceği, ne zaman üretileceği ve müşterilere nasıl ulaştırılacağı hâlâ belirsiz. Tesla araç için bir fiyat, rezervasyon takvimi veya teknik özellik listesi yayımlamadı.

Özellikle aracın bireysel kullanıma mı yoksa robotaksi filosuna mı yönelik olacağı belirleyici olacak. Direksiyon ve pedalların olmadığı bir otomobilin kullanım biçimi, geleneksel bir Model Y’den farklı olabilir; otonom sistemin hangi bölgelerde çalışacağı ve kullanıcıların araçtan ne bekleyebileceği de satın alma kararını etkiler. Benzer şekilde, Cybercab’deki aylık abonelik ücretinin bu modele uygulanıp uygulanmayacağı toplam sahip olma maliyetini değiştirebilir.

Şimdilik kesin olan, Musk’ın Tesla’nın otonom ürün gamında yalnızca iki kişilik araçlara bağlı kalmak istemediğini söylemesi. Direksiyonsuz Model Y ise şu aşamada ayrıntıları açıklanmış, satışa hazır bir ürün değil; üretim tarihi ve ticari planı henüz duyurulmamış bir fikir olarak değerlendirilmeli.