Ticaret Bakanlığı, tüketicileri yanıltıcı nitelikte olduğu değerlendirilen 5G reklamları nedeniyle iki GSM ve telekomünikasyon şirketine toplam 7 milyon 983 bin 304 TL idari para cezası uygulandığını açıkladı. Reklam Kurulu ayrıca söz konusu reklamların durdurulmasına karar verdi. Bakanlığın duyurduğu yaptırım, şirketlerin 5G hizmetlerine ilişkin reklam mesajlarının tüketicide oluşturabileceği izlenimlere yönelik incelemenin ardından geldi.
Ticaret Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan, kararı 30 Ekim 2026’da yaptığı paylaşımda kamuoyuna duyurdu. Kaplan’ın açıklamasına göre Reklam Kurulu, 10 Eylül 2026 tarihli ve 373 sayılı toplantısında konuyu ele aldı. Kurulun değerlendirmesi sonucunda iki şirket hakkında idari yaptırım uygulanmasına ve ilgili reklamların durdurulmasına hükmedildi.
Açıklanan 7 milyon 983 bin 304 TL, iki şirkete yönelik toplam idari para cezası tutarıdır; şirket başına düşen ceza miktarı duyuruda ayrıca belirtilmedi. İdari para cezası, mevzuata aykırı bulunan uygulamalar nedeniyle yetkili kurumlar tarafından verilen parasal yaptırımı ifade eder. Reklamların durdurulması kararı ise tüketicilere ulaşan ilgili tanıtımların yayımlanmaya devam etmemesini amaçlıyor.
Kurulun değerlendirdiği reklam iddiaları
Reklam Kurulunun incelemesinde iki temel konu öne çıktı. İlk olarak, 5G hizmetinin kapsama alanı ve teknolojik üstünlüğü hakkında kullanılan ifadelerin gerçeği aşan iddialar içerdiği ve tüketicide yanıltıcı bir izlenim oluşturabileceği değerlendirildi. Kapsama alanı, bir hizmetin hangi bölgelerde kullanılabildiğini anlatır. Bu nedenle kapsama hakkında verilen bilgilerin açık, doğru ve tüketicinin anlayabileceği biçimde sunulması önem taşır.
Teknolojik üstünlük ifadeleri de tüketicilerin hizmetler arasında tercih yapmasını etkileyebilir. Bir reklam, şebekenin belirli özelliklerini tanıtabilir; ancak kullanılan anlatım, hizmetin her yerde ve her koşulda rakiplerinden üstün olduğu izlenimi yaratıyorsa bu iddianın gerçeğe uygun olması gerekir. Kurulun kararında, reklamların kapsama ve üstünlük bakımından tüketiciyi yanıltabilecek nitelikte olduğu belirtildi.
İkinci değerlendirme konusu, henüz ticari olarak kullanıma açılmamış 5G teknolojisinin kampanya avantajlarıyla ilişkilendirilmesiydi. Böyle bir anlatım, tüketicinin kampanyadan yararlandığında 5G hizmetine hemen erişebileceğini veya kampanya avantajının kullanıma hazır bir hizmeti kapsadığını düşünmesine yol açabilir. Kurul, bu ilişkilendirmenin tüketiciler açısından yanıltıcı olabileceği sonucuna vardı.
- Kapsama iddiaları: Hizmetin kullanılabildiği alanlara ilişkin mesajların doğru ve yanıltıcı olmayacak şekilde verilmesi gerekir.
- Teknolojik üstünlük: Reklamlarda kullanılan üstünlük ifadeleri, tüketicide gerçeği aşan bir karşılaştırma veya mutlak üstünlük izlenimi oluşturmamalıdır.
- Kampanya ve erişim bilgisi: Henüz ticari kullanıma açılmamış bir teknoloji, tüketicinin mevcut bir kampanya kapsamında hemen erişebileceği izlenimi yaratacak biçimde sunulmamalıdır.
Kararın tüketiciler açısından anlamı
5G, mobil iletişim teknolojilerinin beşinci neslini ifade eder. Yeni teknolojilere ilişkin reklamlar, tüketicilerin hangi hizmeti seçeceği ve bir kampanyanın kendilerine ne sağlayacağı konusunda etkili olabilir. Bu nedenle reklamda kullanılan ifadelerin hizmetin gerçek durumu, erişilebilirliği ve kampanya koşullarıyla uyumlu olması beklenir. Özellikle teknolojinin nerede ve ne zaman kullanılabileceğine ilişkin bilgilerin belirsiz bırakılması, tüketicinin kararını yanlış varsayımlara dayandırmasına neden olabilir.
Karar, 5G hizmetinin kendisine yönelik genel bir yasak olarak değil, incelenen reklamlardaki iddia ve anlatımlara ilişkin bir yaptırım olarak açıklandı. Bakanlığın duyurusunda, iki şirketin isimleri ve şirket başına uygulanan ceza tutarları belirtilmedi. Bu nedenle kamuoyuna açıklanan bilgiler, toplam ceza miktarı ile Kurulun sorunlu bulduğu reklam unsurlarını kapsıyor.
Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin ürün ve hizmetler hakkında doğru, açık ve eksiksiz bilgi edinmesini sağlamayı; yanıltıcı reklamların ve haksız rekabetin önüne geçmeyi hedeflediğini bildirdi. Reklam Kurulunun kararı da yeni teknolojilere ilişkin tanıtımların, diğer reklamlar gibi tüketici mevzuatı kapsamında değerlendirildiğini gösteriyor. İki GSM şirketine toplam 7 milyon 983 bin 304 TL ceza uygulanırken, ilgili reklamların durdurulmasına da karar verildi.
