Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), 2026-2027 eğitim öğretim yılında belirlenen ortaokul ve lise sınıflarındaki okul genelindeki ortak yazılı sınavlarda uygulanıyor. Sistemle sınavların öğretim programlarında yer alan öğrenme çıktılarıyla uyumlu hazırlanması ve öğrencilerin yanıtlarının daha ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi amaçlanıyor.
OYSS, sınavların yalnızca bir puanla sonuçlandırılmasının ötesinde, öğrencilerin hangi konularda başarılı olduğunu ve hangi öğrenme alanlarında desteğe ihtiyaç duyduğunu görmeye yardımcı olacak şekilde tasarlandı. MEB’in açıklamalarına göre sınav sonuçlarından elde edilen veriler, öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde incelenebilecek. Böylece öğretmenler, öğretim sürecini ihtiyaçlara göre planlamak için daha ayrıntılı bilgi edinebilecek.
OYSS hangi sınıflarda ve derslerde uygulanıyor?
Sistem, 2026-2027 eğitim öğretim yılında ortaokul 5, 6 ve 7. sınıflar ile lise 9, 10 ve 11. sınıfları kapsıyor. Uygulamanın kapsamındaki dersler sınıf ve öğretim programına göre değişiklik gösteriyor. Ortaokul düzeyinde Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri yer alıyor.
Lise düzeyinde ise Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, felsefe ve İngilizce dersleri sistem kapsamında bulunuyor. OYSS’nin bu kapsamı, belirtilen sınıf ve derslerde okul genelinde yapılacak ortak yazılı sınavlar için geçerli. Her dersin sınav takvimi ve uygulanma ayrıntıları, ilgili eğitim öğretim yılı için yayımlanan duyurular doğrultusunda takip edilmeli.
Sorular nasıl hazırlanıyor ve seçiliyor?
MEB’in 20 Ekim tarihli açıklamasına dayanan bilgilere göre öğretmenler, her sınav için iki açık uçlu soru ve bu soruların puanlama anahtarını hazırlıyor. Sınavdaki diğer sorular ise yeni EBA üzerinden erişilen MEB soru havuzundan seçiliyor. İlk yazılı sınavlar öncesinde havuza yaklaşık 8 bin soru aktarılmasının hedeflendiği bildiriliyor.
Havuzdaki soruların sınavdan dört gün önce öğretmenlerin erişimine açılması planlanıyor. Soruların farklı güçlük düzeylerini kapsaması ve öğrencilerin bilgiyi kullanma becerilerini ölçmesi bekleniyor. Açık uçlu soru biçimi, öğrencilerin yalnızca doğru seçeneği işaretlemesini değil, düşünme ve çözüm süreçlerini yanıtlarında göstermesini sağlıyor. Puanlama anahtarları da yanıtların ortak ölçütlerle değerlendirilmesine yardımcı olmak üzere kullanılıyor.
Bu değerlendirme yaklaşımı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ndeki biçimlendirici değerlendirme anlayışıyla ilişkilendiriliyor. Buradaki temel amaç, sınav sonucunu yalnızca başarı sıralaması için kullanmak değil; öğrenme sürecindeki eksikleri ve gelişim alanlarını belirleyerek sonraki öğretim çalışmalarına yön vermek.
Birinci dönem sınav takvimi ve uygulama düzeni
Birinci dönem birinci ortak yazılı sınavları 3-13 Kasım 2026 tarihleri arasında yapılıyor. Sınav süresi 40 dakika olarak belirlenmiş durumda. Okulun günlük ders programına göre sınavlar, o gün tek sınav yapılması hâlinde ikinci ders saatinde; iki sınav yapılması hâlinde ise ikinci ve dördüncü ders saatlerinde uygulanıyor.
Örnek olarak 6. sınıf matematik sınavının 11 Kasım’da, 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı sınavının ise 12 Kasım’da ülke genelinde aynı gün yapılacağı bildiriliyor. Bu tarihler, belirtilen sınavlara ilişkin takvim bilgisidir; öğrencilerin kendi okul ve sınıflarına ait güncel duyuruları da kontrol etmesi önem taşıyor.
Sonuçlar e-Okul’a nasıl aktarılacak?
Sınavların ardından öğretmenler, öğrencilerin her bir sorudan aldığı puanı e-Okul sistemine ayrı ayrı girecek. Bu yöntem, yalnızca sınavın toplam puanını kaydetmek yerine soru bazında performansın da izlenmesini sağlayacak. Böylece belirli bir öğrenme çıktısına veya konuya ilişkin başarı düzeyi daha kolay incelenebilecek.
Elde edilen veriler öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde analiz edilebilecek. Öğretmenler bu analizlerden yararlanarak öğrencilerin güçlü olduğu konuları belirleyebilir, zorlanılan alanlara yönelik tekrar ve destek çalışmaları planlayabilir. Sonuçların bu şekilde ele alınması, sınav değerlendirmesini öğrenme sürecinin bir parçası hâline getirmeyi hedefliyor.
MEB, uygulamayla ilgili merak edilen konular için resmî internet sitesinde bir “Sıkça Sorulan Sorular” rehberi yayımladı. Sınav kapsamı, takvim ve uygulama esaslarında güncelleme olabileceğinden, öğrenciler, veliler ve öğretmenler en güncel bilgiler için MEB’in resmî duyurularını ve okullarından yapılan bilgilendirmeleri esas almalı.
