Tayvan Ulusal Bilim Konseyi Başkanı Cheng-Wen Wu’nun açıklamaları, TSMC’nin gelecekteki 1 nanometrelik üretim tesisinin Tainan bölgesinde kurulabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. Wu, Tayvan parlamentosunda yaptığı değerlendirmede Shalun’daki yeni teknoloji parkına ilişkin planlardan söz etti. Ancak bu açıklamalar, tesisin yerinin resmen kesinleştiği anlamına gelmiyor: TSMC ve Tayvan hükümeti şu ana kadar fabrika konumu hakkında resmi bir duyuru yapmadı.
Tainan’ın olası adres olarak öne çıkması yeni bir iddia değil. Tayvan merkezli UDN, 2025 yılında TSMC’nin Shalun Parkı’nda 1 nanometrelik üretim tesisi kurmayı değerlendirdiğini bildirmişti. Wu’nun son sözleri, bölgede teknoloji altyapısı ve planlama çalışmalarının sürdüğüne işaret ediyor. Bununla birlikte, fabrika yatırımıyla ilgili nihai kararın alındığını veya inşaat takviminin belirlendiğini gösteren doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.
Shalun Parkı’ndaki hazırlıklar ve çevresel değerlendirme
UDN’nin aktardığı bilgilere göre Wu, Shalun’daki teknoloji parkı için fizibilite çalışmasının tamamlandığını ve kaynak planlamasının yapıldığını belirtti. Projenin çevresel değerlendirmesi ise ikinci aşamada bulunuyor. Bu süreç, büyük ölçekli bir sanayi ve teknoloji yerleşkesinin çevre üzerindeki olası etkilerinin incelenmesi ve gerekli değerlendirmelerin tamamlanması bakımından önem taşıyor. Ancak çevresel incelemenin sürmesi, planların hâlâ değerlendirme aşamasında olduğunu gösteriyor.
Wu’nun açıklamalarına göre Shalun Parkı yalnızca tek bir üretim teknolojisine ya da yalnızca 1 nm fabrikasına ayrılmış bir alan olarak düşünülmüyor. Bölgede daha ileri teknoloji faaliyetlerinin yanı sıra robotik gibi gelişen sektörlerin de yer alması planlanıyor. Bu yaklaşım, parkın yarı iletken üretimiyle sınırlı kalmayan, farklı teknoloji şirketlerini ve tedarik zincirlerini bir araya getiren daha geniş bir merkez olarak tasarlandığına işaret ediyor.
Wu, robotik alanındaki gelişmelerin geleneksel olarak daha düşük katma değerli malzemeler üreten şirketlere yeni fırsatlar sunabileceğini de ifade etti. Bu şirketler, kalite ve üretim standartlarını yükselterek yüksek katma değerli tedarik zincirlerine katılabilir. Wu’nun değerlendirmesinde uzay sektörü de yer aldı: Shalun’daki firmalar gerekli kalite koşullarını karşılayabilirse, ürettikleri ürünler uzay uygulamalarında kullanılabilecek. Bu ifadeler bölgenin potansiyelini anlatıyor; belirli şirketlerin uzay projelerine tedarikçi olacağına dair kesinleşmiş bir anlaşma anlamına gelmiyor.
TSMC’nin A10 süreci ve ileri üretim hedefleri
TSMC’nin 1 nm teknolojisi için kullandığı adlandırma A10. Bu süreç, şirketin uzun vadeli üretim yol haritasındaki ileri nesil teknolojilerden biri olarak konumlanıyor. Nanometre değerleri üretim süreçlerini adlandırmak için kullanılıyor; ancak tek başına bu sayı, bir çipteki her bileşenin fiziksel boyutunu doğrudan tarif etmiyor. Yeni üretim nesilleri genel olarak daha yüksek performans, enerji verimliliği ve transistör yoğunluğu hedefleriyle geliştiriliyor. Bu kazanımların gerçek düzeyi ise ürün tasarımına, üretim yöntemine ve kullanım koşullarına bağlı.
TSMC, 2023’teki IEDM konferansında 2030’a kadar tek bir monolitik çipe 200 milyar transistör sığdırma hedefinden söz etmişti. Monolitik çip, birden fazla ayrı yonganın gelişmiş paketleme yöntemleriyle bir araya getirilmesi yerine, tek bir parça hâlinde üretilen çipi ifade ediyor. Tek parça tasarım bazı bağlantı ve veri aktarımı sorunlarını azaltma potansiyeli taşısa da bu yaklaşım, her ürün için mutlaka en uygun çözüm olmayabilir. Çip tasarımında performans, maliyet, üretilebilirlik ve enerji tüketimi birlikte değerlendirilir.
Şirketin paylaştığı teknoloji yol haritasında A14, A13 ve A12 gibi sonraki süreç adları da bulunuyor. Verilen bilgilere göre A12 için 2029 hedefi dile getirilirken, A14 platformunun A13 ve A12’nin geliştirilmesinde temel oluşturması bekleniyor. Bu tür yol haritaları şirketlerin hedeflerini ve geliştirme yönünü gösterir; üretim tarihleri ile teknolojilerin ticari kullanıma hazır olma durumu zaman içinde değişebilir. Dolayısıyla A10 ve daha ileri süreçlerle ilgili takvimler, kesinleşmiş üretim sonuçlarından ziyade planlanan teknoloji aşamaları olarak değerlendirilmelidir.
Fabrika için henüz açıklanmayan ayrıntılar
Mevcut bilgiler, Tainan ve özellikle Shalun Parkı’nın TSMC’nin 1 nm tesisi için güçlü bir aday olabileceğini gösteriyor. Buna karşın fabrikanın kesin konumu, yatırım tutarı, inşaat başlangıcı ve üretime geçiş tarihi kamuoyuna açıklanmış değil. Ayrıca çevresel değerlendirme sürecinin ikinci aşaması devam ediyor. Bu nedenle bölgedeki planlama çalışmalarını, TSMC’nin tesis kurma kararının resmen tamamlandığı şeklinde yorumlamamak gerekiyor.
Önümüzdeki dönemde çevresel değerlendirme ve parkın geliştirilmesine ilişkin gelişmeler, Shalun’un teknoloji merkezi olarak nasıl şekilleneceğini daha net gösterebilir. TSMC’den veya Tayvan hükümetinden gelecek resmi bir duyuru ise 1 nm üretim tesisinin konumu, kapsamı ve takvimi hakkındaki belirsizlikleri giderecek. O zamana kadar Shalun Parkı, açıklamalar ve haberlerle öne çıkan olası bir merkez olarak değerlendirilmeli; kesinleşmiş fabrika adresi olarak sunulmamalıdır.
