Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), mesken aboneleri için 2027 yılında uygulanacak yıllık elektrik tüketim limitini 3.000 kWh olarak belirledi. Yeni sınır 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Ancak abonelerin limite ulaşıp ulaşmadığı değerlendirilirken 2026 ve 2027 dönemlerindeki tüketim bilgileri de önem taşıyacak. Bu nedenle düzenlemenin etkisi, yalnızca yürürlük tarihine değil, her abonenin yıllık tüketim miktarına ve limitin hangi ayda aşıldığına bağlı olacak.
Yıllık 3.000 kWh sınırı, yıl içine eşit dağıtıldığında ayda ortalama 250 kWh tüketime karşılık geliyor. Bu ortalama, her ay mutlaka aynı miktarda elektrik kullanılması gerektiği anlamına gelmiyor; belirleyici olan yıllık toplam tüketim. Söz konusu tüketim düzeyindeki bir mesken abonesinin aylık elektrik faturası yaklaşık 820 TL olarak hesaplanıyor. Fatura tutarı ise tarife koşullarına, tüketim zamanına ve elektrik kullanım alışkanlıklarına göre değişebilir.
Yeni sınır kaç aboneyi kapsayabilir?
Türkiye’de yaklaşık 44,2 milyon mesken elektrik abonesi bulunuyor. EPDK’nın değerlendirmesine göre bunların yaklaşık 6,5 milyonunun yüksek tüketimli abone grubuna girmesi bekleniyor. Bu tahmin, mesken abonelerinin yaklaşık yüzde 14,7’sinin yeni sınırın üzerinde kalabileceğine işaret ediyor. Gerçek etki, her abonenin ilgili dönemdeki ölçülmüş tüketimine göre belirlenecek.
Mesken aboneleri için belirlenen limit son yıllarda kademeli olarak düşürüldü. EPDK, 2025 yılı için yıllık sınırı 5.000 kWh, 2026 yılı için 4.000 kWh olarak belirlemişti. 2027’de limitin 3.000 kWh’ye indirilmesi, önceki yıllara kıyasla daha düşük tüketim düzeyindeki abonelerin de yüksek tüketimli tüketici kapsamına girebilmesi anlamına geliyor. Bu nedenle özellikle elektrikle ısınan, elektrikli araç şarj eden veya evinde yoğun elektrik kullanan abonelerin yıllık toplam tüketimlerini takip etmesi önem taşıyor.
Limit aşılırsa hangi tarife uygulanacak?
Yıllık elektrik tüketimi 3.000 kWh’ye ulaşan ya da bu seviyeyi aşan mesken aboneleri, ikili anlaşma yapmamaları durumunda Son Kaynak Tedarik Tarifesi kapsamında elektrik kullanacak. Bu tarifenin uygulanmasında tüketim miktarı ve ilgili mevzuattaki hesaplama esasları dikkate alınacak. Abonenin tarifeye geçiş tarihi ise sınırın hangi ayda aşıldığına göre belirlenecek.
Son Kaynak Tedarik Tarifesi’nde elektrik tedarik maliyetlerinin tüketiciye daha doğrudan yansıtılması amaçlanıyor. Bu nedenle yüksek tüketimli abonelerin faturaları, önceki uygulamaya kıyasla daha fazla değişkenlik gösterebilir. Düzenleme kapsamında bu tüketiciler için devlet desteği uygulanmayacak. Bununla birlikte limitin aşılması, tüm abonelerin aynı tutarda fatura ödeyeceği anlamına gelmiyor; gerçek fatura, tüketim miktarı ve geçerli tarife koşullarına göre hesaplanacak.
Yüksek tüketim grubuna giren aboneler, uygun koşulları değerlendirerek bir elektrik tedarikçisiyle ikili anlaşma yapabilir. İkili anlaşma, elektriğin hangi koşullarla tedarik edileceğini belirleyen ayrı bir sözleşmedir. Abonelerin sözleşme yapmadan önce fiyatlandırma yöntemini, sözleşme süresini ve olası diğer koşulları dikkatle incelemesi gerekir. İkili anlaşması olmayan tüketiciler için Son Kaynak Tedarik Tarifesi uygulanır.
Hangi tüketiciler ve abone grupları kapsam dışında?
3.000 kWh’lik yeni limit bütün elektrik abonelerine uygulanmıyor. Tarımsal faaliyetler grubunda mevcut tüketim sınırının değişmediği, bu nedenle söz konusu grubun yeni mesken limitinden etkilenmeyeceği bildirildi. Sanayi, kamu ve özel hizmetler sektörü ile aydınlatma gruplarında ise yıllık 15.000 kWh sınırı korunuyor.
Mesken abonesi olarak sınıflandırılsa bile bazı tüketiciler düzenlemenin dışında tutuluyor. Bu istisnalar, belirli kamu hizmetlerini, ibadethaneleri ve yaşamsal cihazlara bağımlı tüketicileri kapsıyor. Açıklanan gruplar şunlardır:
- Camiler, diğer ibadethaneler, cemevleri ve dernekler
- Şehit aileleri ile muharip ve malul gaziler
- Köy içme suları
- Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına (AFAD) ait geçici barınma merkezleri
- Diyaliz destek üniteleri, solunum cihazları ve benzeri yaşam destek cihazlarına bağımlı tüketiciler
Bu istisnalar, ilgili abone grubunun niteliğine veya tüketicinin özel durumuna dayanıyor. Kapsam dışında olup olmadığını değerlendiren abonelerin, abonelik bilgilerini ve gerekli belgeleri kendi tedarikçileri ya da ilgili kurumlar üzerinden teyit etmesi yararlı olabilir.
Tarife değişikliği hangi tarihte başlayacak?
Yıllık tüketim sınırı aşıldığında yeni tarife aynı gün başlamıyor. EPDK’nın açıkladığı takvime göre, ikili anlaşması bulunmayan abone için Son Kaynak Tedarik Tarifesi, limitin aşıldığı ayı takip eden üçüncü ayın ilk gününde uygulanmaya başlayacak. Bu geçiş takvimi hem 2026’da hem de 2027’de sınırın aşılması durumunda önem taşıyor.
Örneğin bir mesken abonesinin yıllık tüketimi Ekim 2026 dönemine ait ölçüm veya faturayla ilk kez 3.000 kWh’yi aşarsa, yeni tarife 1 Ocak 2027’de başlar. Limit Aralık 2026’da aşılırsa uygulama tarihi 1 Mart 2027 olur. Bu örnekler, sınırın aşıldığı ay ile yeni tarifenin başladığı tarih arasında belirli bir süre bulunduğunu gösteriyor.
2026 yılında tüketimi sınırın altında kalan bir abone de 2027’de limitin üzerine çıkabilir. Örneğin abonenin yıllık tüketimi Haziran 2027 faturasıyla ilk kez 3.000 kWh’yi aşarsa ve ikili anlaşması yoksa yeni tarife 1 Eylül 2027’de devreye girer. Dolayısıyla önceki yılda limitin altında kalmış olmak, sonraki yıl için muafiyet sağlamaz; tüketim durumu ilgili dönem için yeniden değerlendirilir.
Sayaç verileri saatlik olarak okunabilen aboneliklerde de geçiş tarihi, tüketimin sınırı ilk kez aştığı zaman esas alınarak hesaplanır. Örneğin sayaçta 31 Temmuz 2027 saat 23.59’daki okuma, yıllık tüketimin ilk kez 3.000 kWh’yi aştığını gösterirse, ikili anlaşması olmayan abone için yeni tarife 1 Ekim 2027’de başlar. Bu örnekte de limitin aşıldığı ayı izleyen üçüncü ayın ilk günü kuralı uygulanır.
Aboneler tüketimlerini nasıl takip edebilir?
Yeni limitten etkilenme ihtimalini anlamak için abonelerin aylık faturalarındaki tüketim değerlerini düzenli olarak toplaması ve yıllık toplamı izlemesi gerekir. Ayda 250 kWh, yalnızca yıllık sınırın aylara bölünmesiyle elde edilen ortalamadır; mevsimsel farklılıklar nedeniyle bazı aylarda tüketim bu düzeyin üstünde, bazı aylarda altında olabilir. Özellikle kışın elektrikli ısıtıcı kullanımı veya yazın klima tüketimi artırabileceğinden, tek bir ayın tüketimi yerine yıllık toplam dikkate alınmalıdır.
Aboneler, tüketimlerinin 3.000 kWh sınırına yaklaşıp yaklaşmadığını faturalarından, sayaç bilgileri üzerinden veya tedarikçilerinin sunduğu dijital kanallardan kontrol edebilir. Limitin aşılması halinde uygulanacak tarifenin başlangıç tarihi, ölçüm ve faturalandırma dönemine göre değişebileceği için tüketim kayıtlarının saklanması da önemlidir. Düzenlemeden etkileneceğini düşünen tüketicilerin, geçiş tarihini ve varsa ikili anlaşma seçeneklerini tedarikçileriyle görüşerek netleştirmesi gerekir.
Özetle: 2027’de mesken aboneleri için yıllık elektrik tüketim sınırı 3.000 kWh olacak. Bu seviyeyi aşan ve ikili anlaşması bulunmayan aboneler, sınırın aşıldığı ayı takip eden üçüncü ayın ilk gününden itibaren Son Kaynak Tedarik Tarifesi’ne geçecek. Ancak tarımsal faaliyetler, belirli kamu ve hizmet grupları ile açıklanan özel tüketici kategorileri için farklı kurallar veya istisnalar geçerli olacak.
