ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), ülke genelindeki havaalanlarından yapılacak kalkışları geçici olarak durdurdu. Karar, cuma günü öğleden sonra ABD’de, Türkiye saatiyle gece yarısına yaklaşırken duyuruldu. FAA, güvenlik gerekçesiyle uçakların kalkışına izin verilmediğini bildirdi; açıklamalarda durum “olağanüstü koşullar” olarak tanımlanırken, kurumun internet sitesinde gerekçe “ekipman arızası” şeklinde yer aldı.
Uygulama, ABD’deki hava trafiğini etkileyen geniş kapsamlı bir önlem niteliğindeydi. Ancak bu, bütün uçuşların tamamen iptal edildiği anlamına gelmiyordu: duyuruda özellikle kalkışların durdurulduğu belirtildi. ABD’ye doğru yola çıkmış uluslararası uçuşların nasıl yönlendirileceği veya inişlerine izin verilip verilmeyeceği ise koşullara göre ayrı ayrı değerlendirilecekti.
Kalkışlar bir sonraki duyuruya kadar durduruldu
Hava Trafik Kontrol Sistemi Komuta Merkezi tarafından gönderilen uyarıda, uçakların kapılardan ayrılamadığı ve kalkış yapması planlanan uçuşların “bir sonraki duyuruya kadar” yerde kalması gerektiği bildirildi. Bu ifade, yasağın ne kadar süreceğine ilişkin kesin bir zaman verilmediğini gösteriyordu. Uçuşların yeniden başlaması için önce teknik sorunun giderilmesi ve hava trafik kontrol sistemlerinin güvenli biçimde çalıştığının doğrulanması gerekiyordu.
Uyarı, haberin yayımlandığı sırada komuta merkezinin internet sitesinde görünmüyordu. FAA’nın kendi internet sitesi de kısa süreliğine erişilemez oldu ve kullanıcılar teknik sorunlar yaşandığını belirten bir notla karşılaştı. Resmî bilgilere erişimde yaşanan bu aksaklık, yolcuların güncel durumu teyit etmesini zorlaştırdı. Bu nedenle uçuş bilgileri için havayollarının ve havaalanlarının duyurularını takip etmek özellikle önemliydi.
Birden fazla hava trafik kontrol merkezi etkilendi
Bir FAA sözcüsü TechCrunch’a yaptığı açıklamada, kararın birden fazla hava trafik kontrol merkezini etkileyen iletişim sorunları nedeniyle alındığını söyledi. Bu bilgi, aksaklığın tek bir havaalanındaki yerel bir problemden ibaret olmayabileceğine işaret ediyordu. Hava trafik kontrol merkezleri arasındaki iletişim, uçakların güvenli biçimde yönlendirilmesi ve uçuşların koordinasyonu için kritik olduğundan, kapsamı ve etkisi netleşene kadar kalkışları durdurmak ihtiyati bir güvenlik önlemi olarak uygulandı.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, FAA teknisyenlerinin sorunu incelediğini açıkladı. Bununla birlikte arızanın nasıl başladığı, hangi sistemleri etkilediği ve iletişim kesintisinin teknik kaynağı hakkında ilk aşamada ayrıntılı bilgi verilmedi. Dolayısıyla sorunun kapsamı ve çözüm için gereken süre konusunda kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değildi.
Yeni yapay zekâ aracının bağlantısı doğrulanmadı
Aynı hafta hava trafik kontrolörlerinin kullanımına yönelik yapay zekâ destekli yeni bir aracın devreye alındığı bildirilmişti. Ancak bu araçla iletişim arızası arasında bağlantı olduğuna dair doğrulanmış bir bilgi açıklanmadı. Yeni sistemin devreye alınmış olması tek başına arızanın nedeni olarak gösterilemez; FAA’nın incelemesi tamamlanmadan bu konuda çıkarım yapmak için yeterli veri bulunmuyordu.
Yetkililerin açıklamaları, olayın nedeninden çok güvenliğin sağlanmasına ve teknik incelemenin sürdürülmesine odaklanıyordu. Arızanın kaynağı, etkilenen merkezlerin sayısı ve alınan önlemlerin kapsamı konusunda yeni bilgiler paylaşıldıkça durumun daha netleşmesi bekleniyordu.
Yolcuların takip etmesi gerekenler
FAA, kalkışların ne zaman yeniden başlayacağına ilişkin belirli bir saat veya tarih vermedi. Yasağın sona ermesi, iletişim sorununun giderilmesine ve ilgili sistemlerin güvenli çalıştığının teyit edilmesine bağlıydı. Bu nedenle yolcuların, planlanan kalkış saatlerinin değişebileceğini ve gecikme ya da iptallerin uçuş bazında farklılık gösterebileceğini göz önünde bulundurması gerekiyordu.
ABD’den kalkacak yolcuların, havaalanına gitmeden önce havayollarının uçuş durumu sayfalarını, kısa mesaj veya e-posta bildirimlerini ve havaalanlarının güncel duyurularını kontrol etmesi önerilir. Bilet değişikliği, yeniden rezervasyon ve iade koşulları havayoluna ve bilet türüne göre değişebileceğinden, bu konularda doğrudan ilgili şirketten bilgi alınmalıdır. FAA’nın kalkışları yeniden başlattığına ilişkin resmî bir duyuru yapılmadan uçuşların normal programa döndüğü varsayılmamalıdır.










