/Google’ın AdSense Cezası Yeniden Gündemde

Google’ın AdSense Cezası Yeniden Gündemde

Google’ın Avrupa Birliği’nde çevrimiçi arama reklamcılığına ilişkin aldığı 1,49 milyar euroluk ceza, yeni bir hukuki değerlendirmeyle yeniden gündeme geldi. Avrupa Birliği Adalet Divanı’na görüş sunan Başsavcı Juliane Kokott, Komisyonun verdiği cezanın desteklenmesi yönünde görüş bildirdi. Bu değerlendirme, 2024’te ceza kararını iptal eden Genel Mahkeme’nin kararına karşı Komisyonun yaptığı başvurunun incelendiği süreçte ortaya çıktı.

Başsavcının görüşü davanın sonucu açısından önemli bir hukuki değerlendirme olsa da mahkemeyi bağlamıyor. Nihai kararı Avrupa Birliği Adalet Divanı verecek. Bu nedenle Google’ın para cezasını ödeyip ödemeyeceği ve Komisyonun 2019 tarihli kararının yeniden geçerli olup olmayacağı henüz kesinleşmiş değil.

Ceza hangi uygulamayla ilgili?

Avrupa Komisyonu, 2019’da Google’a çevrimiçi arama reklamcılığı pazarındaki uygulamaları nedeniyle 1,49 milyar euro para cezası verdi. Soruşturma, Google’ın yayıncılarla yaptığı AdSense sözleşmelerindeki bazı koşullara odaklandı. AdSense, internet sitelerinin arama sonuçlarıyla bağlantılı reklamlar yayımlamasına ve bu reklamlardan gelir elde etmesine imkân tanıyan Google hizmetidir.

Komisyonun değerlendirmesine göre sözleşmelerdeki koşullar, rakip reklam sağlayıcılarının yayıncı sitelerinde reklam göstermesini sınırlayabiliyordu. Bazı hükümlerin, yayıncıların rakiplerden reklam almasını engellediği veya bu reklamların gösterilmesini güçleştirdiği ileri sürüldü. Komisyon, bu uygulamaların Google’ın pazardaki güçlü konumunu korumasına katkı sağladığı ve rekabeti kısıtladığı sonucuna vardı.

Google, AB’nin itirazlarının ardından tartışmalı sözleşme maddelerini 2016’da kaldırdı. Ancak bu değişiklik, Komisyonun geçmiş dönemdeki uygulamalara ilişkin soruşturmasını sona erdirmedi. Komisyon, söz konusu koşulların yürürlükte kaldığı dönemi incelemeyi sürdürerek 2019’da cezayı açıkladı. Dolayısıyla davanın odağında yalnızca maddelerin sonradan değiştirilmiş olması değil, önceki uygulamaların rekabet üzerindeki etkisi ve ceza kararının hukuki dayanağı bulunuyor.

Genel Mahkeme kararı ve temyiz süreci

Google, Komisyonun kararına itiraz etti. Avrupa Birliği Genel Mahkemesi 2024’te yaptığı incelemenin ardından 1,49 milyar euroluk cezayı iptal etti. Bu karar, cezanın kesin biçimde ortadan kalktığı anlamına gelmedi; Komisyonun üst mahkemeye başvurma imkânı bulunuyordu. Avrupa Komisyonu da iptal kararına karşı Avrupa Birliği Adalet Divanı’na başvurarak hukuki süreci sürdürdü.

Temyiz aşamasında incelenen temel meselelerden biri, Genel Mahkeme’nin Komisyonun ceza verirken kullandığı değerlendirme ölçütlerini yeterince ele alıp almadığı oldu. Başsavcı Kokott, Genel Mahkeme’nin bu ölçütleri incelemediği görüşünü dile getirdi ve alt mahkemenin yaklaşımını eleştirdi. Bu görüş, Adalet Divanı’nın önündeki hukuki meseleleri açıklamaya ve mahkemeye yol göstermeye yönelik bir değerlendirmedir; nihai hüküm yerine geçmez.

Nihai kararın önemi

Adalet Divanı, başsavcının görüşünü dikkate alabilir ancak bu görüşü izlemek zorunda değildir. Mahkeme kendi hukuki incelemesini yaparak Genel Mahkeme kararını onaylayabilir, bozabilir veya davanın sonucunu etkileyen farklı bir değerlendirmeye varabilir. Bu nedenle başsavcının Google aleyhindeki ceza yönünde görüş bildirmesi, cezanın kesin olarak yeniden yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.

Mahkemenin vereceği karar, 2019’da alınan para cezasının geleceğini belirleyecek. Genel Mahkeme’nin iptal kararı korunursa ceza geçerliliğini yitirmiş olacak; üst mahkemenin Komisyonun itirazını kabul etmesi durumunda ise davanın hukuki sonucu değişebilecek. Kararın gelecek yıl açıklanması bekleniyor. Süreç, dijital reklam pazarında baskın konumdaki şirketlerin yayıncılarla yaptığı sözleşmelerin rekabet kuralları bakımından nasıl değerlendirileceği açısından da önem taşıyor.

Özetle: Komisyon, Google’ı AdSense sözleşmelerindeki koşullar nedeniyle 2019’da cezalandırdı; Genel Mahkeme 2024’te cezayı iptal etti; Komisyon bu karara itiraz etti. Başsavcı Kokott’un cezanın desteklenmesi yönündeki bağlayıcı olmayan görüşünün ardından, davanın nihai sonucunu Avrupa Birliği Adalet Divanı açıklayacak.