Activision’ın Call of Duty serisine ait Modern Warfare 4 oyununda, 2022’de Güney Kore’nin Seul kentinde yaşanan Itaewon faciasına ait gerçek görüntülerin kullanılması tepkiye yol açtı. Oyuncuların fark edip sosyal medyada gündeme taşıdığı görüntülerde, bir sağlık görevlisinin yerde yatan bir kişiye müdahale ettiği görülüyor. Görüntünün gerçek bir toplu ölüm olayına ait olduğunun anlaşılması, oyunun içeriği ve gerçek trajedilerin kurgu yapımlarda kullanılmasının sınırları hakkında tartışma başlattı.

Activision, tepkilerin ardından özür dileyerek söz konusu görüntüleri oyundan kaldıracağını açıkladı. Şirketin duyurusuna göre görüntüler, 12 Kasım’da yayımlanması planlanan güncellemeyle çıkarılacak. Activision, oyunun hikâyesinin kurgusal olduğunu ve gerçek haber görüntülerinin anlatımı desteklemek amacıyla kullanıldığını belirtirken, bu tercihin Itaewon’da hayatını kaybedenleri hatırlatma ya da yaşanan acıyı küçümseme amacı taşımadığını söyledi.

Oyuncular açılış sahnesinde gerçek facia görüntülerini fark etti

Modern Warfare 4’ün açılış bölümünde, kurgusal savaşın başlangıcını aktaran haber görüntüleri yer alıyor. Oyun, Kuzey Kore ile Güney Kore arasında başladığı varsayılan bir çatışmayı konu alıyor ve haber montajı aracılığıyla olayların arka planını aktarıyor. Ancak oyuncular, bu montajdaki bazı karelerin gerçek dünyadaki olaylardan alındığını belirledi. Tartışmanın merkezindeki görüntü, bir sağlık görevlisinin yerde yatan kişiye kalp masajı yaptığı sahne oldu.

Oyuncuların tespitine göre bu kare, 29 Ekim 2022’de Seul’ün Itaewon bölgesinde meydana gelen izdiham sırasında kaydedilen görüntülerle bağlantılıydı. Görüntünün oyun içinde, kurgusal bir savaşın haber anlatımına dâhil edilmesi; bağlamından koparılmış gerçek haber görüntülerinin kullanımı, izin ve hassasiyet konularını gündeme getirdi. Gerçek kişilerin ve yaşanmış bir felaketin görüntülerinin eğlence amaçlı bir yapımda yer alması, özellikle olayın mağdurları ve yakınları açısından incitici bulundu.

Itaewon faciasında 159 kişi hayatını kaybetti

Itaewon faciası, Cadılar Bayramı kutlamaları sırasında dar sokaklarda oluşan yoğun kalabalığın sıkışması sonucu yaşandı. Olayda 159 kişi hayatını kaybetti, 196 kişi yaralandı. Bu nedenle facia, Güney Kore’de yakınlarını kaybeden aileler ve olaydan etkilenenler için hâlâ derin bir toplumsal acı ve hassasiyet taşıyor. Görüntülerin bir oyunda kullanıldığının ortaya çıkması, aradan geçen zamana rağmen bu tür kayıtların mağdurlar ve toplum üzerindeki etkisinin sürdüğünü gösterdi.

Faciada yakınlarını kaybeden ailelerin oluşturduğu dernek ile Kore Oyun Kullanıcıları Derneği, Activision’a çağrıda bulunarak görüntülerin kaldırılmasını istedi. Aileler, gerçek bir trajedinin kurgu bir savaşın parçası gibi sunulmasına karşı çıktı. Tepkilerde, olay görüntülerinin yalnızca tarihsel bir kayıt olmadığı; hayatını kaybedenlerin ve yakınlarının mahremiyetiyle, yas süreciyle ve toplumun ortak hafızasıyla da ilgili olduğu vurgulandı.

Activision’ın açıklaması ve planlanan güncelleme

Activision 30 Ekim’de yaptığı açıklamada, Modern Warfare 4’ün tamamen kurgusal bir hikâye anlattığını ifade etti. Şirket, gerçek haber görüntülerinin oyunun anlatımını desteklemek için kullanıldığını, ancak Itaewon faciasını hatırlatma veya yaşanan acıyı küçümseme niyetlerinin olmadığını belirtti. Bununla birlikte şirket, niyetin görüntülerin yarattığı etkiyi ortadan kaldırmadığını kabul ederek zarar gören ailelerden ve olaydan etkilenen kişilerden özür diledi.

Şirketin açıkladığı plana göre tartışmalı görüntüler, 12 Kasım’da yayımlanacak güncellemeyle oyundan tamamen çıkarılacak. Bu adım, tepki çeken içeriğin kaldırılmasına yönelik somut bir yanıt olarak sunuldu. Öte yandan olay, gerçek haber arşivlerinden alınan materyallerin bir oyuna eklenmeden önce nasıl incelenmesi gerektiğini de gündeme getirdi: Görüntülerin kaynağının doğrulanması, kullanıma ilişkin izinlerin değerlendirilmesi ve olayın mağdurları üzerindeki muhtemel etkilerin hesaba katılması bu tartışmanın başlıca boyutları arasında yer alıyor.

Güney Kore hükümetinden tepki

Güney Kore hükümeti de tartışmaya dâhil oldu. İçişleri ve Güvenlik Bakanı Yoon Ho-joong, gerçek bir facianın görüntülerinin oyun içeriğinde kullanılmasını mağdurlara yönelik ikinci bir zarar olarak nitelendirdi. Bakan, olay karşısında uygun yaptırımların gündeme gelmesi gerektiğini söyledi. Bu açıklama, konunun yalnızca oyuncuların tepkisiyle sınırlı kalmadığını; kamusal sorumluluk ve mağdur hakları açısından da değerlendirildiğini gösterdi.

Yaşananlar, video oyunlarında gerçek olaylardan alınan görüntülerin kullanımına ilişkin daha geniş bir soruyu yeniden öne çıkardı. Bir yapımın kurgu olması, gerçek kişilere ve gerçek trajedilere ait materyallerin kullanımını kendiliğinden tartışmasız hâle getirmiyor. Görüntülerin bağlamı, kullanım amacı, izin durumu ve olaydan etkilenen kişilerin hassasiyetleri birlikte değerlendirilmediğinde, anlatım amacıyla yapılan bir tercih ciddi bir güven ve saygı sorununa dönüşebiliyor. Activision’ın görüntüleri kaldırma kararı tartışmanın acil bölümüne yanıt verse de, benzer içeriklerin gelecekte nasıl ele alınacağı sorusu gündemde kalmaya devam ediyor.