Apple, bellek fiyatlarındaki hızlı yükselişin yakın dönemde sona ermesini beklemiyor. Şirket CEO’su John Ternus, bilanço toplantısında yaptığı değerlendirmede bellek maliyetlerinin Aralık çeyreğinde daha fazla baskı yaratacağını ve bu etkinin sonrasında da sürebileceğini belirtti. Bu görünüm, Apple’ın ürün maliyetlerini yönetmesini zorlaştırırken kâr marjları ve bazı ürünlerin bulunabilirliği üzerinde de etkili olabilir.
Ternus, bellek piyasasındaki gelişmeleri benzeri görülmemiş olarak nitelendirdi. Eylül çeyreğinde yükselen maliyetlerin etkisi, şirketin daha önce uygun fiyatlarla satın alıp stokladığı bellek bileşenleri sayesinde kısmen hafifledi. Ancak bu stok avantajı sınırsız değil. Bellek yenileme maliyetleri yüksek kaldıkça, eski ve daha ucuz stokların sağladığı korumanın zaman içinde azalması bekleniyor.
Stoklar maliyet artışını geçici olarak hafifletti
Apple, Eylül çeyreğindeki maliyet baskısını yalnızca bellek stoklarıyla değil, bellek dışındaki bazı bileşenlerde elde ettiği daha uygun fiyatlarla da dengeledi. Şirket, Aralık çeyreğinde de benzer satın alma ve maliyet yönetimi yöntemlerinden yararlanmayı umuyor. Bununla birlikte bu yaklaşım, piyasa fiyatlarındaki artışı ortadan kaldırmıyor; yalnızca yükselişin finansal sonuçlara yansımasını bir süre geciktirebiliyor.
Şirketin stoklarındaki büyüme de bu hazırlığa işaret ediyor. Apple’ın stok değeri bir yılda yüzde 154 artarak 5,72 milyar dolardan 14,54 milyar dolara yükseldi. Bu artış, fiyatlar daha da yükselmeden önce bellek ve diğer bileşenlerin temin edilmiş olabileceğini düşündürüyor. Ancak stokların toplam tutarı tek başına ne kadar belleğin bulunduğunu göstermediği için, bu veriyi bellek miktarının doğrudan ölçüsü olarak değerlendirmemek gerekiyor.
Ternus ayrıca tedarik kapasitesini ve bileşen erişimini güvence altına almak amacıyla yapılan üretim satın alma yükümlülüklerinin Haziran çeyreğinden Eylül çeyreğine 33 milyar dolar arttığını açıkladı. Bu yükümlülükler, Apple’ın gelecekteki üretim ihtiyaçları için tedarikçilerle üstlendiği taahhütleri yansıtıyor. Ayrıntılı bilgiler şirketin 3 Kasım’da yayımlanması planlanan yıllık raporunda yer alacak.
Fiyat artışlarının devam edip etmeyeceği belirsiz
Apple, iPad, Mac ve iPhone modellerinde Haziran ve Eylül aylarında fiyat artışına gitti. Bu nedenle bellek maliyetlerindeki yeni yükseliş, şirketin gelecekte fiyatları yeniden artırıp artırmayacağı sorusunu gündeme getiriyor. Bir analistin bu konudaki sorusuna Apple yöneticileri net bir gelecek planı açıklamadı. COO Sabih Khan doğrudan yanıt vermekten kaçınırken, CFO Kevan Parekh yapılan fiyat düzenlemelerinin isteksizce gerçekleştirildiğini söyledi.
Parekh’in açıklamasına göre Apple, fiyat kararlarını verirken yalnızca maliyet artışını değil, ürün başına geliri ve kâr marjını da değerlendiriyor. Şirket ayrıca kısa vadeli koşullarla uzun vadeli müşteri ve iş etkilerini birlikte tartıyor. Apple, bu unsurlar arasındaki dengeyi iyi yönettiğine inanıyor; ancak yöneticilerin açıklamaları gelecekte yeni zam yapılmayacağı yönünde bir güvence içermiyor.
Bu nedenle tüketiciler açısından fiyatların nasıl değişeceği şimdilik kesin değil. Bellek ve diğer bileşenlerdeki maliyetler yüksek kalırsa Apple’ın seçenekleri arasında fiyatları yeniden düzenlemek, maliyet artışının bir bölümünü kendi kâr marjından karşılamak veya tedarik zincirinde tasarruf aramak bulunuyor. Şirketin hangi yolu seçeceği; piyasa koşullarına, ürün talebine ve bileşen tedarikinde sağlanan anlaşmalara bağlı olacak.
Kâr marjları ve ürün bulunabilirliği üzerindeki etkiler
Apple’ın brüt kâr marjı Eylül çeyreğinde yüzde 47,9 olarak gerçekleşti. Şirket, Aralık çeyreğinde bu oranın yüzde 45 ile yüzde 46 aralığına gerilemesini bekliyor. Yönetimin açıklamasına göre düşüşte özellikle bellek maliyetleri etkili olacak. Siri ve yapay zekâ çalışmalarına ilişkin giderlerin de marj üzerindeki baskıya katkıda bulunması bekleniyor; ancak bu etkilerin göreli büyüklüğüne dair ayrıntılı bir dağılım paylaşılmadı.
Bellek tedarikindeki zorluklar yalnızca mali tabloları değil, ürün arzını da etkileyebilir. Apple, Mac ve iPad modellerinde Aralık çeyreği boyunca arzın kısıtlı kalabileceğini belirtti. Başka bir ifadeyle, talep devam etse bile şirketin bazı ürünleri istenen miktarda üretip satışa sunması güçleşebilir. Arz kısıtları, belirli modellerin teslimat sürelerinin uzamasına veya satışların şirketin beklentilerinin altında kalmasına yol açabilir.
Apple, Eylül çeyreğinde iPad gelirinin bir önceki döneme göre yüzde 10 düşerek 6,2 milyar dolara indiğini açıkladı. Analistlerin beklentisi 6,7 milyar dolardı. Şirket, gerçekleşen satışların beklentinin altında kalmasını arz kısıtlarıyla ilişkilendirdi. Bu açıklama, iPad gelirindeki gerilemenin yalnızca talep zayıflığıyla açıklanamayacağını; ürünlerin üretim ve tedarik miktarının da sonuçlarda rol oynadığını gösteriyor.
Önümüzdeki çeyreklerde Apple’ın maliyetleri ne ölçüde dengeleyebileceği, stok avantajının ne kadar süreceği ve tedarikçilerin sağladığı kapasitenin talebi karşılayıp karşılamayacağı belirleyici olacak. Bellek fiyatları yüksek seyretmeye devam ederse şirket hem marjlarını koruma hem de ürün arzını sürdürme konusunda daha zor bir denge kurmak zorunda kalabilir.
