SpaceX, Starship programında önemli bir aşamayı geride bıraktı. Şirket, Starship’in üst kademesini ilk kez fırlatma kulesine bağlı Mechazilla’nın kollarıyla havada yakaladı. “Yemek çubuğu” olarak anılan bu yöntem, daha önce Super Heavy ilk kademelerini yakalamak için kullanılmıştı; bu uçuşta ise manevra ilk kez Starship aracı üzerinde başarıyla gerçekleştirildi.
Yakalanan araç, 15. test uçuşunda fırlatılan Ship 42 oldu. SpaceX’in açıkladığı uçuş planına göre Starship, yörüngede yaklaşık 14 tur attı ve 26 Starlink V3 uydusunu bıraktıktan sonra Dünya’ya dönüş yaptı. Yakalama, Türkiye saatiyle yaklaşık 00.20’de gerçekleşti. Bu sonuç, Starship’in yalnızca uzaya ulaşıp görev yükünü bırakmasını değil, kontrollü biçimde geri dönerek yeniden kullanılabilirlik hedefinin bir parçası olmasını da gösterdi.
Bulutların arasından Mechazilla’ya
SpaceX’in canlı yayında paylaştığı görüntülerde Starship’in bulutların arasından alçalarak iniş manevrasına geçtiği görülüyor. Araç, yere yaklaşırken dikey konuma döndü ve fırlatma kulesinin açık durumdaki iki yakalama kolunun arasına yerleşti. Yakalama kolları, aracı gövdesinden kavrayarak kontrollü biçimde tuttu. Manevranın hassasiyeti, aracın doğru konum ve hızla kuleye ulaşmasını gerektiriyor; bu nedenle başarılı yakalama, uçuş kontrolü ve iniş sistemleri açısından önemli bir sınama niteliği taşıyor.
SpaceX Üst Yöneticisi Elon Musk, test uçuşlarının riskine daha önce dikkat çekmiş ve ilk denemelerde başarının garanti olmadığını, deneyim arttıkça sonraki uçuşlarda başarı ihtimalinin yükseleceğini belirtmişti. Ship 42’nin yakalanması, şirketin Starship için planladığı geri dönüş yaklaşımının uygulanabilirliğine ilişkin ilk önemli gösterim oldu. Bununla birlikte tek bir başarılı test, sistemin her uçuşta aynı sonucu vereceğini kanıtlamıyor; SpaceX’in farklı uçuş koşullarında yöntemi tekrar sınaması gerekecek.
Super Heavy ilk kademesinin yakalaması iptal edildi
Uçuş planında Starship’in yanı sıra Super Heavy V3 ilk kademesinin de fırlatma kulesine geri dönerek yakalanması hedefleniyordu. Ancak ilk kademe için yapılan değerlendirmede, yönlendirme ve kontrol sistemleri aracın güvenli yakalama alanında olmadığını belirledi. Bunun üzerine kulede yakalama girişimi iptal edildi ve Super Heavy, Meksika Körfezi’ndeki yedek iniş noktasına yönlendirildi.
Musk, ilk kademenin normal dönüş manevrası için gerekenden daha az yakıta sahip olmasının iptalde etkili olduğunu söyledi. SpaceX, ilk kademe inişinin nedenini ve yakalama koşullarının neden sağlanamadığını incelemeyi sürdürüyor. Dolayısıyla Starship’in yakalanması uçuşun önemli bir başarısı olsa da iki kademenin birlikte kuleye dönmesi hedefi bu testte gerçekleşmedi.
Super Heavy ilk kademeleri SpaceX tarafından daha önce birçok kez yakalanmıştı; bu nedenle şirketin ilk kademe dönüşündeki sorunu çözmeye yönelik deneyimi bulunuyor. Yine de her uçuşta yakıt miktarı, aracın durumu, manevra performansı ve güvenli yakalama alanına uygunluk gibi koşullar ayrıca değerlendirilmek zorunda. SpaceX’in güvenlik gerekçesiyle yakalamayı iptal edip yedek iniş seçeneğini kullanması, planlanan manevranın otomatik olarak uygulanmadığını ve uçuş sırasında alınan kararların belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.
Sonraki hedef: İki kademeyi birlikte geri getirmek
15. test uçuşunun sonuçları, SpaceX’in Starship’i ve Super Heavy’yi yeniden kullanılabilir bir taşıma sistemi olarak geliştirme çalışmalarında yeni bir aşamaya işaret ediyor. Starship’in kulede yakalanması, üst kademenin kontrollü dönüşü için önemli bir adım. Ancak şirketin daha kapsamlı hedefi, iki kademeyi de uygun koşullarda fırlatma kulesine geri getirip yakalayabilmek.
Bu nedenle gözler, her iki kademenin kuleye dönüşünün yeniden denenebileceği 16. test uçuşuna çevrildi. Bir sonraki denemenin zamanı ve kesin uçuş planı, SpaceX’in mevcut test verilerini incelemesinin ardından netleşecek. Şirket, bu uçuşlarda elde edilen sonuçları kullanarak yakalama sistemlerini, araçların dönüş performansını ve görevler arasındaki güvenilirliği geliştirmeyi amaçlıyor.










