Baykar, TURNAs-2026 Tatbikatı kapsamında TCG Anadolu’dan havalanan Bayraktar TB3 insansız hava aracının sonoboy bıraktığı görüntüleri paylaştı. Görüntülerde TB3’ün, Baykar Sonoboy Atım Sistemi (SAS POD) aracılığıyla sensörleri denize bıraktığı görülüyor. Tatbikat sırasında gerçekleştirilen bu görev, platformun gemi konuşlu operasyonlarının yanı sıra denizaltı savunma harbi alanındaki kullanımına da dikkat çekti.
Baykar’ın 28 Ekim’de yayımladığı paylaşım, 19-27 Ekim tarihleri arasında Antalya Körfezi’nde icra edilen TURNAs-2026 Tatbikatı’nın ardından geldi. Sonoboy atımı, insansız hava araçlarının deniz harekâtında yalnızca gözetleme veya keşif amacıyla değil, su altındaki faaliyetlerin tespitine yönelik görevlerde de değerlendirilebileceğini gösteren uygulamalardan biri olarak öne çıkıyor.
Sonoboylar, su altındaki akustik sinyalleri algılamak ve bu sinyallerden elde edilen bilgileri denizaltı savunma harbi kapsamında değerlendirmek için kullanılan sensörlerdir. Denize bırakıldıktan sonra çevredeki seslere ilişkin verileri toplarlar. Bu verilerin alınması, işlenmesi ve ilgili birimlerce yorumlanması; denizaltıların aranması ve su altı hareketliliğinin takip edilmesi süreçlerine katkı sağlayabilir. Sonoboy bırakılması tek başına bir denizaltının tespit edildiği anlamına gelmez; sensör verilerinin değerlendirilmesi ve farklı kaynaklarla desteklenmesi gerekir.
TCG Anadolu’dan yürütülen TB3 görevi
Paylaşılan görüntüler, Bayraktar TB3’ün TCG Anadolu’dan havalanarak belirlenen görev alanında sonoboy bırakmasını gösteriyor. SAS POD, bu görev kapsamında sonoboyların hava aracından kontrollü biçimde bırakılmasını sağlayan sistem olarak kullanılıyor. Böylece TB3, deniz üzerindeki bir noktaya sensör ulaştırma görevine insansız hava aracı üzerinden katılabiliyor.
Gemi konuşlu bir insansız hava aracının bu tür görevlerde kullanılması, deniz kuvvetlerine farklı platformları birlikte değerlendirme imkânı sunabilir. Hava aracı sensörleri görev bölgesine taşıyabilir; sonoboylardan gelen bilgiler ise uygun haberleşme ve veri işleme altyapısı üzerinden incelenebilir. Ancak görüntüler, tatbikat kapsamındaki sonoboy atımını ortaya koyuyor; görevin kapsamı, verilerin hangi unsurlar tarafından ve hangi yöntemlerle işlendiğine dair ayrıntılar paylaşımda ayrıca belirtilmiyor.
Denizaltı savunma harbinde insansız sistemlerin rolü
Denizaltı savunma harbi, su altındaki tehditlerin aranması, tespit edilmesi, izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik farklı sensör ve platformların koordineli kullanımını gerektiriyor. Sonoboylar bu zincirin sensör unsurlarından biri. İnsanlı deniz karakol uçakları, su üstü gemileri ve insansız hava araçları gibi farklı platformlar, görev gereksinimlerine göre bu sensörlerin taşınması veya elde edilen verilerin değerlendirilmesi süreçlerine katkı sağlayabiliyor.
Bayraktar TB3’ün sonoboy bırakma kabiliyeti, insansız hava araçlarının deniz görevlerinde üstlenebileceği rollerin çeşitlendiğini gösteriyor. Bu tür sistemlerin faydası; platformun erişimi, sensörlerin kabiliyeti, haberleşme bağlantıları ve verilerin doğru biçimde işlenmesi gibi unsurlara bağlı. İnsansız hava araçları, insanlı unsurların yerine geçmekten ziyade farklı görevlerde onları tamamlayan ve birlikte çalışabilirliği destekleyen araçlar olarak değerlendirilebilir.
Bayraktar TB3’ün önceki tatbikat deneyimi
Bayraktar TB3, Eylül 2026’da düzenlenen Denizkurdu-I/2026 Tatbikatı’nda da TCG Anadolu’dan havalanmış ve Baykar SAS POD üzerinden iki sonoboy bırakmıştı. Baykar’ın o dönemde yaptığı açıklamaya göre TB3’teki işleme birimi, kendi bıraktığı sonoboylardan gelen verilerin yanı sıra bir deniz karakol uçağının bıraktığı sonoboylardan elde edilen verileri de işledi. Açıklamada, su altı verilerinin tatbikat ortamında anlık olarak görüntülendiği bilgisi paylaşıldı.
Bu önceki faaliyet, farklı hava platformlarından gelen sensör verilerinin birlikte ele alınması yaklaşımını gündeme getirmişti. TURNAs-2026’da paylaşılan yeni görüntüler ise TB3’ün sonoboy atım görevini bir kez daha sergiliyor. Tatbikatlardaki bu tür uygulamalar, sistemlerin kullanım yöntemlerini değerlendirmeye ve insanlı-insansız unsurlar arasındaki görev paylaşımını geliştirmeye yönelik çalışmaların parçası olarak görülebilir.
TURNAs-2026 Tatbikatı’nın hedefleri
Millî Savunma Bakanlığının açıklamasına göre TURNAs-2026 Tatbikatı, 19-27 Ekim tarihleri arasında Antalya Körfezi’nde gerçekleştirildi. Tatbikatın hedefleri arasında yeni geliştirilen insansız platformlardaki gelişmelerin takip edilmesi, Deniz Kuvvetleri envanterindeki insansız sistemlerin taktik ve teknik kullanımının değerlendirilmesi ve insanlı platformlarla insansız sistemler arasındaki birlikte çalışabilirliğin geliştirilmesi yer aldı.
Bayraktar TB3’ün TCG Anadolu’dan havalanması ve SAS POD kullanarak sonoboy bırakması, bu hedeflerle bağlantılı olarak insansız sistemlerin deniz görevlerine nasıl dâhil edilebileceğini ortaya koyan uygulamalardan biri. Tatbikat görüntüleri platformun görev sırasında sonoboy bırakabildiğini gösterirken, operasyonel sonuçlara ilişkin kapsamlı bir değerlendirme sunmuyor. Bu nedenle görüntüleri, denizaltı tespiti başarısının kanıtı olarak değil, TB3’ün denizaltı savunma harbi odaklı bir görevdeki kullanımının sergilenmesi olarak değerlendirmek gerekiyor.
