Türkiye’de sosyal medya kullanımını çocuklar açısından yeniden düzenleyen yeni kurallar 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Düzenlemenin temel amacı, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya hesabı açmasını önlemek ve 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar için daha koruyucu, yaşa uygun bir dijital ortam oluşturmaktır. Bu kapsamda sosyal ağ sağlayıcılarının yaş doğrulaması yapması, çocuk hesaplarına özel güvenlik önlemleri sunması ve ebeveyn denetim araçları sağlaması gerekiyor.

Kurallar, Türkiye’den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Sosyal medya şirketleri yalnızca yeni hesap açılışlarında değil, daha önce oluşturulmuş hesapların yaş uygunluğunu belirleme sürecinde de yükümlülük taşıyor. Düzenlemenin dayanağını, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik oluşturuyor.

Yaş doğrulama nasıl işleyecek?

Yeni bir sosyal medya hesabı açmak isteyen kullanıcıların yaşını e-Devlet üzerinden doğrulaması gerekecek. Kullanıcı, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığının çevrim içi hizmeti aracılığıyla yaş doğrulama belirteci oluşturacak ve bu belirteci hesap açmak istediği platforma iletecek. Sosyal medya sağlayıcısı böylece kişinin hangi yaş grubunda olduğunu kontrol edebilecek.

Sistemin açıklanan tasarımına göre platformlarla kullanıcının açık kimlik bilgileri paylaşılmayacak. Belirteç, kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve bu eşiği geçmişse 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığını gösterecek. Doğum tarihi, kullanıcı adı ya da kişiyi doğrudan tanımlayabilecek başka bilgiler belirteçte yer almayacak. Sosyal medya şirketleri doğrulama verisini başka amaçlarla kullanamayacak; kullanım amacı yaş grubunu belirlemekle sınırlı olacak.

Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kişilerin yeni hesap açma talepleri reddedilecek. 15 yaşını doldurmuş ancak henüz 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar ise çocuklara özel kurallara tabi hesaplarla hizmet alabilecek. Platformlar, doğrulama tamamlandıktan sonra hesabın doğrulanan yaş grubuna uygun kişi tarafından kullanılıp kullanılmadığını değerlendirmek için ek kontroller uygulayabilecek.

Bir hesabın yaş doğrulamasıyla belirlenen gruptan daha küçük bir kişi tarafından kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşursa hesap askıya alınabilecek. Kullanıcının yeniden erişim sağlayabilmesi için e-Devlet üzerinden yaş doğrulamasını tekrarlaması istenecek. Böylece ilk kontrolün yanı sıra, yaş grubunun sonradan değiştiğine veya hesabın başka biri tarafından kullanıldığına dair şüpheler de ek incelemeye konu olabilecek.

15-18 yaş grubuna yönelik hesap ve içerik sınırları

15-18 yaş arasındaki kullanıcıların hesapları varsayılan olarak gizli olacak. Bu hesapların herkese açık hale getirilmesine olanak tanınmayacak. Takipçi ve takip edilen hesap listeleri de hesap sahibi dışındaki kişiler tarafından görüntülenemeyecek. Bu önlemler, çocukların sosyal çevrelerine ve bağlantılarına ilişkin bilgilerin herkese açık biçimde yayılmasını sınırlamayı amaçlıyor.

Özel mesajlaşmada da erişim daraltılacak: Bu yaş grubundaki kullanıcılara yalnızca kendilerinin takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek. Mesajlaşma ekranlarında karşı tarafın mesajı okuyup okumadığını belirten “görüldü” bilgisi bulunmayacak. Böylece çocukların tanımadıkları veya takip etmedikleri kişilerden doğrudan mesaj alması engellenirken, mesajlara anında yanıt verme baskısı yaratabilecek bir özellik de devre dışı bırakılacak.

Çocuk hesaplarından canlı yayın açılması yasaklanacak. Platformların ayrıca çocukların profil fotoğraflarının, hesaplarının, paylaşımlarının ve görsellerinin başkaları tarafından ekran görüntüsü alınmasını engellemeye yönelik teknik tedbirler uygulaması gerekecek. Bu tür tedbirlerin amacı içeriğin izinsiz kaydedilmesi ve başka ortamlarda yeniden paylaşılması riskini azaltmak olsa da, korumanın kapsamı ve teknik uygulanışı platformların kullanacağı araçlara bağlı olacak.

15-18 yaş grubuna sonsuz kaydırma özelliği sunulamayacak. İçeriklerin kullanıcının hareketiyle veya otomatik biçimde durmaksızın art arda gösterilmesini sağlayan arayüz ve işlevler bu kısıtlamaya tabi olacak. Kurallar yalnızca telefon uygulamalarında değil, platformların internet siteleri ve diğer kullanıcı arayüzlerinde de geçerli olacak. Düzenleme ayrıca bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmetlerin çocuklara sunulmasını sınırlıyor.

Reklam, öneri sistemleri ve iletişim bilgileri

Çocuk hesapları kullanıcı davranışlarına göre özelleştirilemeyecek. Çocukların kişisel verileri profilleme ya da kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetleri için kullanılamayacak. Sosyal ağ sağlayıcıları, çocukların gelişimine zarar verebilecek içeriklerle karşılaşma ihtimalini azaltmak amacıyla içerik filtreleme ve öneri sistemi ayarları da uygulayacak. Bu yükümlülükler, platformların çocuklara hangi içerikleri ve reklamları hangi ölçütlerle gösterdiği konusunda ek sorumluluk üstlenmesini gerektiriyor.

Telefon rehberleri ve diğer kişi listeleri üzerinden çocuk hesaplarını bulma veya eşleştirme faaliyetlerine de sınır getiriliyor. 15-18 yaş grubundaki hesaplar cihazlarda ya da bulut depolama hizmetlerinde bulunan telefon rehberleri, e-posta adres defterleri ve diğer uygulamalardaki arkadaş listeleriyle senkronize edilemeyecek. Şirketler, bu kaynaklardan elde edilen iletişim bilgilerini kullanarak çocuk hesaplarını başka kişilerle eşleştiremeyecek.

Çocuk hesapları, diğer kullanıcılara “takip edilebilecek hesaplar” arasında önerilemeyecek; çocuklara da başka hesaplar takip önerisi olarak sunulamayacak. Üçüncü kişilerden edinilen iletişim bilgileri çocuk hesaplarını bulunabilir kılmak için kullanılamayacak. Kurallara aykırı biçimde toplanmış iletişim verilerinin ve bu verilerle oluşturulan eşleştirme kayıtlarının silinmesi gerekecek.

Bununla birlikte, hesap güvenliği, hesabın kurtarılması ve ebeveyn denetiminin yürütülmesi gibi amaçlarla ebeveyn iletişim bilgilerinin işlenmesine izin veriliyor. Bu istisna, diğer iletişim verilerinin reklam, öneri ya da hesap eşleştirme amacıyla kullanılabileceği anlamına gelmiyor; kullanımın belirtilen güvenlik ve ebeveyn denetimi amaçlarıyla sınırlı olması gerekiyor.

Ebeveynlere sunulacak kontrol araçları

Sosyal medya şirketleri anne, baba ve yasal vasilerin kullanabileceği ebeveyn kontrol araçları sağlamak zorunda olacak. Bu araçlarla çocukların hesap ve özellik ayarları yönetilebilecek, kullanım süreleri izlenebilecek ve günlük süre sınırları belirlenebilecek. Ebeveynler ayrıca uygulama içi satın alma, kiralama ve ücretli abonelik işlemlerini onaya bağlayabilecek, harcama limitleri koyabilecek ve konum paylaşımını kontrol edebilecek.

Kontrol araçlarının Türkçe dil desteği sunması ve farklı cihazlarla işletim sistemlerinde çalışması gerekecek. Bir aracın yalnızca belirli bir cihazda kullanılabilmesi, ailelerin erişimini daraltabileceğinden düzenleme uyumluluk şartını farklı cihaz ve sistemleri kapsayacak biçimde belirliyor.

Ebeveyn denetimi etkinleştirildiğinde çocuğa bu durum hakkında bilgi verilecek. Çocuğun denetimi ebeveynin bilgisi ve gerekli güvenlik doğrulaması olmadan kapatmasını engelleyen önlemler uygulanacak. Bunun yanında araçların çocukların mahremiyetini ölçüsüz biçimde ortadan kaldırmaması ve güvenlik amacıyla gerekli olandan daha kapsamlı izleme oluşturmaması gerekiyor.

Mevcut hesaplar için geçiş süreci

1 Kasım 2026’dan önce açılmış hesaplar da yeni kuralların dışında kalmayacak. Bu hesapların en geç 31 Mart 2027 tarihine kadar yaş doğrulamasından geçirilmesi gerekiyor. Mevcut kullanıcı hesaplarının en az bir kez e-Devlet üzerinden oluşturulan yaş doğrulama belirteciyle kontrol edilmesi zorunlu olacak.

İnceleme sonucunda hesabın 15 yaşını doldurmamış bir çocuk tarafından kullanıldığı anlaşılırsa kullanıcı bilgilendirilecek ve hesap kapatılacak. Hesap verileri, itiraz edilmemesi halinde gecikmeksizin silinecek. Kullanıcı karara itiraz ederse veriler, başvuru sonuçlanana kadar korunacak. Yaşı 15-18 aralığında doğrulanan hesaplar ise çocuklara özel kısıtlamalara geçirilecek; gizlilik, mesajlaşma, canlı yayın, öneri ve diğer ilgili özellikler bu yaş grubuna uygun hale getirilecek.

Türkiye’de sürekli ikamet etmeyip geçici olarak bulunan kullanıcılar için farklı bir yöntem öngörülüyor. Bu kişiler standart yaş doğrulama kontrol mekanizmalarından muaf tutulacak; sosyal ağ hizmetlerinden yararlanabilmek için pasaport bilgilerini kullanarak e-Devlet üzerinden özel bir belirteç oluşturabilecek. Bu uygulama, geçici kullanıcıların doğrulama sürecini farklılaştırırken yaş kontrolü gerekliliğini tamamen ortadan kaldırmıyor.

İtiraz, şikâyet ve platform sorumluluğu

Kullanıcılar yaş doğrulamasının sonucuna, hesabın askıya alınmasına veya kapatılmasına itiraz edebilecek. Sosyal medya şirketlerinin Türkçe destekli, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru sistemi kurması gerekecek. İtirazlar yalnızca otomatik sistemlere bırakılmayacak; değerlendirme sürecinde insan incelemesi de yapılacak. Kullanıcı, itiraz sonucundan memnun kalmazsa Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunabilecek veya yargı yoluna başvurabilecek.

Platformlar çocukları korumak için aldıkları tedbirleri internet sitelerinde yayımlayacak. Ayrıca itiraz başvurularının sayısı, kabul oranları ve ortalama sonuçlandırma süreleri yıllık olarak Siber Güvenlik Başkanlığına bildirilecek ve kamuoyuyla paylaşılacak. Bu bildirimler, uygulamanın nasıl yürütüldüğünün ve itiraz mekanizmalarının ne ölçüde işlediğinin izlenmesine yönelik bir şeffaflık çerçevesi oluşturuyor.

Yükümlülüklerini yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıları hakkında 5651 sayılı Kanun kapsamında yaptırım uygulanabilecek. Yaptırım öncesinde şirkete aykırılık bildirilecek ve ihlalin niteliğine göre düzeltme için makul bir süre tanınacak. Düzenlemenin uygulanmasında yaş doğrulama ve çocuk hesaplarına ilişkin koruma kurallarının yanı sıra, kullanıcıların itiraz haklarının, veri güvenliğinin ve çocukların mahremiyetinin de gözetilmesi gerekiyor.

Özetle: 15 yaşını doldurmamış kişiler sosyal medya hesabı açamayacak; 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar ise gizlilik, mesajlaşma, canlı yayın, içerik akışı, reklam ve hesap önerileri bakımından daha sıkı kurallara tabi olacak. Ebeveynlere kullanım ve harcama denetimi için araçlar sunulurken, mevcut hesapların yaş doğrulamasını tamamlaması için 31 Mart 2027’ye kadar süre tanınıyor.