Brave Software, haber yayıncılarının içeriklerini izinsiz topladığı, kendi arama indeksine eklediği ve bu verilere yapay zekâ şirketlerinin erişmesini sağladığı iddialarıyla New York’taki federal mahkemede açılan davalarla karşı karşıya. The New York Times, New York Daily News, Chicago Tribune ve Orlando Sentinel tarafından sunulan dilekçeler, arama motorlarının web içeriklerini nasıl kullandığı ve bu kullanımın hangi noktada telif hakkı ihlaline dönüşebileceği konusunu gündeme taşıyor.

Yayıncılar, Brave’in haber içeriklerinden yalnızca arama sonuçlarında bağlantı göstermek için yararlanmadığını savunuyor. İddialara göre şirket, makaleleri indeksliyor; bunların bazı bölümlerini yapay zekâ destekli yanıt ve özetlerde kullanıyor; ayrıca arama verilerine erişimi üçüncü taraf yapay zekâ geliştiricilerine sunuyor. Bu iddialar henüz mahkeme tarafından doğrulanmış bulgular değil; davacıların dilekçelerinde yer alan suçlamalar niteliğinde.

Brave Index ve Search API tartışmanın merkezinde

Dilekçelerde öne çıkan unsurlardan biri, Brave’in arama hizmeti Brave Search’ün dayandığı Brave Index adlı arama veri tabanı. Yayıncıların aktardığına göre bu indeks 30 milyardan fazla web sayfasına ait veriyi içeriyor. Bir arama indeksi, web sayfalarının içerik ve adres bilgilerini düzenleyerek kullanıcıların arama sorgularına yanıt verilmesini sağlayan veri kümesidir. Arama motorları bu tür indekslerden yararlanarak sonuçları sıralar ve kullanıcılara sunar.

Yayıncılar, Brave’in bu verileri toplamak için kullandığı tarayıcı yazılımın kimliğini açıklamadığını ileri sürüyor. Bir web tarayıcısı veya arama robotu, internet sitelerini otomatik olarak ziyaret edip sayfa bilgilerini toplayabilir. Site yöneticileri, tarayıcının kimliğini ve davranışını tanıyabildiklerinde erişimi sınırlamak ya da belirli sayfaların indekslenmesini engellemek için teknik önlemler alabilir. Davacıların iddiasına göre robotun kimliğinin açıklanmaması, bu tür tercihlerin uygulanmasını güçleştiriyor.

Dava dosyalarında Search API de önemli bir yer tutuyor. API, farklı yazılımların belirli bir hizmetteki verilere programatik biçimde erişmesini sağlayan arayüzdür. Yayıncılar, Brave’in Search API aracılığıyla kendi indeksindeki bilgilere Anthropic, Perplexity, Mistral, xAI ve Cohere gibi yapay zekâ şirketlerine erişim sunduğunu öne sürüyor. İddialara göre bu veriler, büyük dil modellerinin eğitilmesi veya yanıt üretirken güncel web içeriğinden yararlanması amacıyla kullanılabiliyor.

Dilekçelerde, Anthropic’in Claude 2 modeliyle ilgili eğitim sürecinde Brave’in API’sinden yararlanıldığı da örnek olarak gösteriliyor. Bu örnek, yayıncıların temel kaygısını açıklıyor: İçeriklerin arama sonuçlarında bulunması ile aynı içeriklerin bir yapay zekâ sisteminin eğitimi veya yanıt üretimi için kullanılması aynı hukuki ve ekonomik değerlendirmeye tabi olmayabilir. Hangi kullanımın lisans gerektirdiği ve hangi durumlarda telif hakkı istisnalarının uygulanabileceği ise davanın ilerleyen aşamalarında tartışılacak konular arasında.

Ask Brave yanıtları ve ücretli içeriklere erişim iddiası

Yayıncıların şikâyetleri, Brave’in arama indeksini yapay zekâ şirketlerine açtığı iddiasıyla sınırlı değil. Dilekçelerde, Brave’in yapay zekâ destekli arama özelliği Ask Brave’in haber makalelerinden bölümleri kelimesi kelimesine aktarabildiği ve içerikleri ayrıntılı biçimde özetleyebildiği öne sürülüyor. Davacılara göre bu tür yanıtlar, kullanıcıların haberin asıl yayımlandığı siteye gitme ihtiyacını azaltabilir. Böyle bir durum, yayıncıların okur trafiğini ve buna bağlı reklam ya da abonelik gelirlerini etkileyebilir.

Bu noktadaki anlaşmazlık, arama hizmetlerinin kaynak içerikten ne ölçüde alıntı yapabileceğiyle de ilgili. Kısa bir alıntı veya bağlantılı arama özeti ile haberin önemli bir bölümünü yeniden sunmak arasında fark bulunabilir. Ancak bu farkın hukuki sonucu; kullanılan metnin miktarına, kullanım amacına, içeriğin niteliğine ve yayıncı üzerindeki ekonomik etkisine göre değerlendirilebilir. Yayıncılar, Ask Brave’in bazı yanıtlarının makalelerin değerini ve özgün yayınlara yönlendirilen ziyaretleri azaltabileceğini iddia ediyor.

New York Daily News, Chicago Tribune ve Orlando Sentinel ayrıca Paywall blocker adlı işlevi gündeme getiriyor. Dilekçelerde bu özelliğin, abonelik veya giriş gerektiren bazı haber içeriklerinin kullanıcılar tarafından giriş yapılmadan okunabilmesine olanak tanıdığı ileri sürülüyor. Bu iddia, ücretli içeriklerin erişim kısıtlamalarının nasıl çalıştığı ve üçüncü taraf araçların bu kısıtlamaları aşmaya yardımcı olup olmadığı konusundaki tartışmanın bir parçası. The New York Times’ın dilekçesinde ise aynı özellik iddiasının diğer üç yayıncının şikâyetlerinde öne çıktığı şekilde yer almadığı belirtiliyor.

Reklam engelleme ve yayıncıların gelir kaygısı

Yayıncılar, Brave’in reklam politikalarını da davadaki ekonomik zarar iddialarıyla ilişkilendiriyor. Şirketin tarayıcısının medya sitelerindeki reklamları varsayılan olarak engellediği, buna karşılık kendi reklam sistemine ait reklamları gösterebildiği ileri sürülüyor. Davacıların görüşüne göre kullanıcılar haber içeriğini yayıncıların sitesinden veya içeriğe dayalı hizmetlerden alırken, yayıncıların reklam gelirleri azalabilir ve Brave kendi reklam gösterimlerinden gelir elde edebilir.

Bu iddia, yalnızca içeriklerin kopyalanıp kopyalanmadığı sorusunu değil, dijital yayıncılıkta reklam gelirinin nasıl paylaşıldığı meselesini de gündeme getiriyor. Yayıncılar, haber üretiminin gazetecilik emeği ve maliyet gerektirdiğini; içeriklerin başka hizmetlerde kullanılması hâlinde bu emeğin karşılığının nasıl alınacağının açıklığa kavuşturulması gerektiğini savunuyor. Brave’in bu konulardaki savunması ve mahkemenin değerlendirmesi, davanın sonraki aşamalarında önem kazanacak.

Dilekçelerde belirtilen hukuki talepler

New York Daily News, Chicago Tribune ve Orlando Sentinel, beş ayrı ihlal iddiasında bulunuyor. Bunlar arasında doğrudan ve dolaylı telif hakkı ihlali, ABD Telif Hakkı Yasası’nın teknik koruma önlemlerini aşmaya ilişkin hükümlerinin ihlali ve haksız zenginleşme iddiaları yer alıyor. The New York Times ise telif hakkı ihlali ve teknik korumaların aşılmasıyla ilgili ayrı talepler sunmuş durumda.

Gazeteler, 2 milyondan fazla tescilli makalenin etkilendiğini ileri sürüyor. Talep edilen hukuki çözümler arasında tazminat, Brave’in ilgili faaliyetlerden elde ettiği kazancın yayıncılara aktarılması ve tartışmalı uygulamaların kalıcı olarak durdurulması bulunuyor. Bu talepler, davacıların mahkemeden istediği sonuçları ifade ediyor; mahkemenin bu taleplerin tamamını kabul edip etmeyeceği henüz belli değil.

Davaların sonucunda, arama motorlarının içerikleri indeksleme biçimi, yapay zekâ sistemlerinin web verilerinden yararlanması ve yayıncıların bu kullanıma itiraz etme yolları hakkında önemli değerlendirmeler yapılabilir. Bununla birlikte, arama indekslemesi, yapay zekâ eğitimi, üretilen yanıtlarda alıntı yapılması ve erişim kısıtlamalarının aşılması birbirinden farklı uygulamalar. Mahkemenin her bir uygulamayı ayrı ayrı ele alması ve mevcut telif hakkı kurallarının dijital hizmetlere nasıl uygulanacağını değerlendirmesi gerekebilir.

Brave ile yayıncılar arasındaki önceki hukuki anlaşmazlıklar

Brave’in yayıncılarla yaşadığı hukuki tartışmalar bu davalarla başlamadı. Şirket, Mart 2025’te News Corp’a karşı dava açarak arama indekslemesinin adil kullanım kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunmuştu. News Corp ise Temmuz ayında karşı dava açarak Brave’i telif hakkı ihlaliyle suçladı. Bu karşılıklı başvurular, arama hizmetlerinin web sayfalarını tarama ve indeksleme hakkı üzerindeki anlaşmazlığın daha önce de mahkemelere taşındığını gösteriyor.

Yeni davalar, aynı tartışmayı yapay zekâ uygulamalarının kullandığı veriler, arama API’leri, içerik özetleri ve abonelik kısıtlamaları gibi başlıklara genişletiyor. Sürecin nasıl sonuçlanacağı; dijital yayıncıların içerikleri üzerindeki kontrolü, arama hizmetlerinin veri kullanımı ve yapay zekâ şirketlerinin eğitim ya da yanıt üretiminde yararlandığı kaynakların hukuki durumu açısından yakından izlenecek. Şimdilik tüm bu noktalar, mahkemede değerlendirilmesi beklenen taraf iddiaları olarak ele alınmalı.