Kale Grubu Savunma ve Havacılık Grup Başkanı Ali Rıza Alptekin, 2026 Kale Grubu Savunma ve Havacılık Tedarikçi Buluşması’nda şirketin yeni motor geliştirme hedeflerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Kale Jet Motorları’nın farklı itki sınıflarında mini turbojet, turbojet ve turbofan motorlar üzerinde çalıştığını belirten Alptekin, projelerin takvimine ve şirketin üretim yaklaşımına dair ayrıntıları paylaştı.

Açıklamalara göre Kale, yalnızca mevcut ürünlerini geliştirmeyi değil, pazarda tedarik açığı bulunduğu belirtilen motor sınıflarına da yönelmeyi amaçlıyor. Planlar; yaklaşık 400 Newton itki sınıfındaki mini motoru, 1.500 Newton seviyesindeki turbojet çalışmasını ve daha uzun vadeli turbofan projesini kapsıyor. Projelerin aşamaları birbirinden farklı olduğu için açıklanan tarihler, her bir motorun geliştirme ve müşteriye sunulma sürecine göre değerlendirilmelidir.

400 Newton sınıfında mini motor hedefi

Alptekin, 250-400 Newton aralığındaki mini motor sınıfında dünya genelinde çok sayıda üretici bulunduğunu, Kale Jet Motorları’nın ise bugün bu pazarda yer almadığını ifade etti. Şirket içinde bu sınıfa girilip girilmemesinin değerlendirildiğini belirten Alptekin, yaklaşık 400 Newton itki üretecek bir mini motorun hayata geçirilmesinin düşünüldüğünü söyledi. Paylaşılan öngörüye göre bu çalışma yaklaşık bir yıllık bir zaman diliminde ilerletilecek.

Bu sınıftaki motorlarda radyal kompresör mimarisi kullanılıyor. Kale’nin mevcut motorları ise dört aşamalı kompresörlü turbojet yapısına sahip. Dolayısıyla 400 Newton hedefi, şirketin hâlihazırda ürettiği motorların yalnızca farklı bir itki düzeyine uyarlanması anlamına gelmiyor; farklı bir tasarım yaklaşımının ve buna uygun geliştirme çalışmalarının değerlendirilmesini de gerektiriyor. Alptekin’in açıklamasında bu motor için kesin bir seri üretim tarihi ya da teknik özellik listesi verilmedi.

1.500 Newton motor için prototip takvimi

Kale’nin üzerinde çalıştığı diğer ürün gruplarından biri, 1.000-2.000 Newton aralığında yer alan motorlar. Alptekin, özellikle 1.500 Newton seviyesinde bir ürün için pazarda önemli bir ihtiyaç bulunduğunu belirtti. Açıklamasına göre bu sınıfta mevcut tedarik kapasitesi talebi karşılamakta zorlanıyor ve müşteriler Kale’den bu ölçekte motorlar talep ediyor.

Şirketin hedefi, 1.500 Newton sınıfındaki motorun ilk prototipini yıl sonunda tamamlamak. Sonraki aşamada ürünün gelecek yıl müşteriye sunulması planlanıyor. Bu takvim, önce prototipin oluşturulmasını, ardından müşteriyle yapılacak değerlendirme ve ürünün ihtiyaçlara uygunluğunun incelenmesini öngörüyor. Alptekin’in aktardığına göre bu ürün için bekleyen bir müşteri bulunuyor; ancak müşteri adı, sözleşme koşulları ve teslimat miktarı açıklanmadı.

Alptekin, Çek üretici PBS’in bu sınıftaki pazarda etkili olduğunu, ancak kapasitesinin yeterli olmadığını söyledi. Kale’nin yeni motor çalışması, bu nedenle yalnızca ürün çeşitliliğini artırma girişimi değil, aynı zamanda müşterilerin mevcut tedarik seçeneklerine alternatif oluşturma hedefi olarak da değerlendiriliyor. Motorun prototip aşamasından müşteriye sunulma aşamasına geçişinde teknik doğrulama ve müşteri ihtiyaçlarının karşılanması belirleyici olacak.

Turbofan çalışması daha uzun vadeli

Alptekin, turbofan motor alanında da dünya genelinde tedarik açığı bulunduğunu ileri sürdü. Açıklamasına göre pazarda belirli bir Amerikalı üreticinin ağırlığı var ve bu üreticinin kapasitesi artan talepleri karşılamaya yetmiyor. Bu nedenle farklı ülkelerden müşteriler yeni ürün seçenekleri bekliyor. Kale Jet Motorları da bu ihtiyaca yönelik bir turbofan çalışması yürütüyor.

Turbofan projesinin devreye alınmasının yaklaşık üç yıl sürebileceği belirtildi. Bu süre, 400 Newton mini motor ve 1.500 Newton motor için paylaşılan daha yakın takvimlerden farklı olarak, turbofan çalışmasının uzun vadeli niteliğine işaret ediyor. Açıklamada turbofan motorun itki değeri, kullanım platformu, teknik konfigürasyonu veya seri üretim miktarı hakkında ayrıntı verilmedi. Bu nedenle üç yıllık süre, projenin devreye girmesine ilişkin genel bir öngörü olarak ele alınmalı; kesin teslimat ya da üretim başlangıç tarihi olarak yorumlanmamalı.

Üç ayaklı tedarik yaklaşımı

Alptekin, Kale’nin hava platformlarının tamamını üretmek yerine kendi uzmanlık alanlarına odaklandığını söyledi. Şirketin odağında, platformların hareket etmesini ve görevini yerine getirmesini sağlayan eyleyiciler ile itki sağlayan motorlar bulunuyor. Kale, bu ürünlerin farklı versiyonlarını geliştirerek farklı ülke ve müşterilerle büyümeyi hedefliyor.

Üretimde yurt dışına bağımlılığı azaltmak ve farklı pazarların beklentilerine yanıt vermek amacıyla üç ayaklı bir tedarik stratejisi izleniyor:

• Yerli üretim ve kriz dayanıklılığı: Savaş veya ambargo gibi koşullarda motorun Türkiye’de üretilebilmesi hedefleniyor. Alptekin, yüzde 100 yerli üretim hedefine ulaştıklarını ifade etti. Bu yaklaşım, kritik bileşenlerin tedarikinde dış kaynaklara bağımlılığın azaltılmasını ve üretimin ülke içinde sürdürülebilmesini amaçlıyor.
• Maliyet ve rekabetçilik: Gerekli kalite seviyesini sağlayan uygun maliyetli üreticilerden tedarik yapılması planlanıyor. Bu yöntem, ürün maliyetlerini kontrol altında tutarak müşterilere daha rekabetçi seçenekler sunmayı hedefliyor.
• Batı pazarlarının tedarik koşullarına uyum: Amerika ve Avrupa’daki bazı şirketlerin tedarikçi ülkeler ve imalatçılar konusunda sınırlamaları bulunabiliyor. Bu pazarlara satış yapabilmek için farklı üreticilerle çalışmak ve ilgili pazarların koşullarına uygun tedarik düzeni kurmak gerekiyor.

Alptekin, Türkiye’deki müşterilerle ikinci yaklaşım doğrultusunda ilerlediklerini de belirtti. Ayrıca şirketin son kullanıcı mektubuyla çalışmadığını söyledi. Bu açıklama, Kale’nin tedarik ve satış süreçlerinde müşterinin kullanım amacını ve ürünün hangi pazara yönlendirileceğini dikkate alan bir politika izlediğine işaret ediyor; ancak uygulamanın ayrıntıları paylaşılmadı.

Test altyapısı geliştirme sürecini destekliyor

Alptekin, füze motorları ve diğer itki sistemlerine yönelik talebin uluslararası ölçekte sürdüğünü, Hindistan, Japonya ve bazı Avrupa ülkelerindeki firmaların da bu alanda çalışmalar yürüttüğünü ifade etti. Bununla birlikte, söz konusu ihtiyacı karşılayacak kapasitenin henüz tam olarak oluşmadığını belirtti. Kale’nin geliştirme çalışmaları bu çerçevede, farklı müşterilerin motor ve itki sistemi ihtiyaçlarına yanıt verme hedefi taşıyor.

İrtifa Test Düzenekleri (İTD), Kale Jet Motorları’nın geliştirme çalışmalarında önemli bir altyapı unsuru olarak öne çıkıyor. Alptekin, bu düzeneklerin motorların test edilmesine ve geliştirme sürecinin hızlanmasına katkı sağladığını söyledi. Test altyapısı, ürünlerin performansının değerlendirilmesi ve tasarımın geliştirilmesi açısından önem taşıyor. Alptekin’e göre İTD imkânları, daha kaliteli ürünlerin daha kısa sürede ortaya çıkarılmasına yardımcı oluyor.

Paylaşılan takvimde 400 Newton sınıfındaki mini motor için yaklaşık bir yıllık hedef, 1.500 Newton motorun ilk prototipi için ise yıl sonu öngörüsü bulunuyor. 1.500 Newton sınıfındaki ürünün gelecek yıl müşteriye sunulması planlanırken, turbofan çalışmasının devreye alınmasının yaklaşık üç yıl sürebileceği belirtiliyor. Böylece Kale Jet Motorları’nın motor yol haritası, kısa vadeli prototip ve ürün hedeflerinden daha uzun soluklu turbofan geliştirme çalışmalarına uzanıyor.

İlgili haber: Türkiye’nin ilk millî turbofan motorunun çalıştırılmasına ilişkin görüntüler yayımlandı.