Yunanistan, Adalar Denizi çevresindeki keşif ve gözetleme kapasitesini artırmaya yönelik yeni bir insansız hava aracı tedarik planı üzerinde çalışıyor. Yunan savunma haber sitesi OnAlert’in aktardığı bilgilere göre, Yunan Kara Kuvvetleri mevcut envanterine 10 yeni ABD yapımı V-BAT İHA sistemi eklemeyi planlıyor. Haberdeki bilgiler bir tedarik hazırlığına işaret ediyor; satın alımın tamamlandığına ya da sistemlerin teslim edildiğine ilişkin kesin bir ifade bulunmuyor.
Planın temel amacı, farklı noktalarda eş zamanlı keşif ve gözetleme görevleri yürütebilmek. Filonun büyütülmesiyle görevlerin tek bir sistemin kullanılabilirliğine bağlı kalmaması, bakım veya eğitim süreçleri devam ederken diğer araçların operasyonel görevleri sürdürmesi hedefleniyor. Böylece Yunanistan’ın söz konusu bölgelerdeki hava gözetleme faaliyetlerini daha düzenli ve kesintisiz yürütmesi amaçlanıyor.
V-BAT sistemleri, pist gerektirmeyen dikey kalkış ve iniş kabiliyetiyle öne çıkıyor. Bu özellik, geniş ve hazırlanmış bir havaalanı bulunmayan adalarda veya sınırlı büyüklükteki alanlarda kullanım kolaylığı sağlayabilir. Bununla birlikte sistemlerin görev kapasitesi; haberleşme altyapısı, hava koşulları, görev yükü ve görev planlaması gibi etkenlere bağlıdır. Görsel: ShiftDelete.Net
Sisam Adası’nda yeni bir üs planı
Tedarik hazırlığının bir başka unsuru, Adalar Denizi’nin doğusunda yer alan Sisam Adası’nda V-BAT sistemlerine yönelik bir üs kurulması. Habere göre bu tesisin görev planlaması, teknik destek ve bakım faaliyetlerine hizmet etmesi öngörülüyor. Üssün işlevi yalnızca araçları konuşlandırmakla sınırlı olmayabilir; personelin görev öncesi hazırlığı ve sistemlerin kullanılabilir durumda tutulması da planlamanın parçaları arasında yer alabilir.
Ancak Sisam’daki tesisin ne zaman kurulacağı, hangi altyapı unsurlarını içereceği ve kaç sistemin burada konuşlandırılacağına ilişkin ayrıntılar açıklanmış değil. Bu nedenle söz konusu üs, mevcut bilgiler ışığında planlanan bir tesis olarak değerlendirilmeli; tamamlanmış bir yapı gibi sunulmamalıdır. Kurulması hâlinde adadaki teknik destek imkânlarının artırılması ve görev hazırlıklarının daha yakın bir noktadan yürütülmesi hedefleniyor.
Envantere giriş ve mevcut konuşlanma
Yunanistan, V-BAT platformlarını ilk olarak Athanasios Laskaridis Vakfı’nın bağışıyla envanterine kattı. Aktarılan bilgilere göre bağış kapsamında, toplam dört hava aracından oluşan iki sistem teslim alındı. İlk sistemlerin Rodos ve Midilli adalarında konuşlandırıldığı, bölgede gerçekleştirilen uçuşlarla da operasyonel değerlendirmeler yapıldığı bildirildi. Bu uçuşların, sistemlerin görev koşullarındaki kullanımını ve personelin tecrübe kazanmasını desteklemesi bekleniyor.
V-BAT sistemleri Yunan Kara Kuvvetleri bünyesindeki 472. Gözetleme ve Bilişim Taburu ile ilişkilendiriliyor. Ayrıca Gümülcine’de sistemlerin kullanımına yönelik bir eğitim merkezinin faaliyet gösterdiği belirtiliyor. Böylece operatörlerin eğitimi, görevlerin planlanması ve teknik uygulamalar için mevcut bir kurumsal yapı bulunuyor. Planlanan yeni alımın gerçekleşmesi hâlinde personel, eğitim ve bakım kapasitesinin de genişleyen filonun ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi gerekecek.
Dikey kalkış ve uzun süreli gözetleme kabiliyeti
ABD merkezli Shield AI tarafından geliştirilen V-BAT, dikey kalkış ve iniş yapabilen, ardından sabit kanatlı uçuş gerçekleştiren bir İHA olarak tanımlanıyor. Bu tasarım, aracın kalkış ve iniş için pist kullanma zorunluluğunu azaltırken uzun süreli görevlerde sabit kanatlı uçuşun avantajlarından yararlanmasını sağlıyor. Üretici tarafından paylaşılan bilgilere göre platform elektro-optik ve kızılötesi sensörlerle donatılabiliyor ve 12 saatten uzun süre havada kalabiliyor.
Aktarılan teknik verilerde kanat açıklığı 3,8 metre, azami kalkış ağırlığı 75 kilogram ve faydalı yük kapasitesi yaklaşık 18 kilogram olarak belirtiliyor. Haberleşme menzili ise kullanılan bağlantı donanımına bağlı olarak 130 ila 180 kilometre arasında veriliyor. İki kişilik bir ekibin sistemi 30 dakikadan kısa sürede göreve hazırlayabildiği ifade ediliyor. Bu değerler platformun genel özelliklerini gösteriyor; gerçek görevlerdeki performans, kullanılan ekipmana ve operasyon koşullarına göre değişebilir.
- Kanat açıklığı: 3,8 metre
- Azami kalkış ağırlığı: 75 kilogram
- Faydalı yük kapasitesi: yaklaşık 18 kilogram
- Haberleşme menzili: kullanılan donanıma bağlı olarak 130 ila 180 kilometre
- Havada kalış süresi: üretici verilerine göre 12 saatin üzerinde
- Göreve hazırlık: iki kişilik ekiple 30 dakikadan kısa sürede
Sistemin yaklaşık 4,6 metreye 4,6 metrelik bir alana iniş yapabildiği aktarılıyor. Bu ölçü, V-BAT’ın dar veya sınırlı sahalarda görev yapabilmesinin nedenlerinden biri. Pist ihtiyacının azalması, ada ortamlarında konuşlandırma esnekliği sağlayabilir. Bununla birlikte her alanın iniş için uygun olacağı anlamına gelmez; güvenli kullanım için arazi koşulları, çevresel engeller ve operasyon güvenliği değerlendirilmelidir.
Planlanan görev alanları
Yunanistan’ın V-BAT sistemlerini deniz ve kara gözetlemesi, keşif, istihbarat toplama ve arama kurtarma faaliyetlerinde kullanmayı değerlendirdiği bildiriliyor. Elektro-optik ve kızılötesi sensörler, gündüz ve düşük görüş koşullarında gözlem yapılmasına katkı sağlayabilir. Deniz üzerindeki görevlerde ise geniş bir alanın izlenmesi ve tespit edilen unsurlara ilişkin görüntü veya bilgi aktarılması amaçlanabilir.
Sistemlerin deniz unsurları ve diğer insansız hava araçlarıyla koordineli çalışması da değerlendirilen seçenekler arasında. Böyle bir kullanım, farklı platformlardan gelen bilgilerin birlikte ele alınmasını sağlayabilir. Ancak bu tür koordinasyonun hangi teknik altyapıyla yürütüleceğine ve sistemlerin hangi görevlerde birlikte kullanılacağına ilişkin ayrıntılar paylaşılmış değil.
Özetle, Yunanistan’ın mevcut V-BAT filosunu 10 yeni sistemle genişletme ve Sisam Adası’nda destekleyici bir üs oluşturma hazırlığı, Adalar Denizi’ndeki gözetleme kapasitesini artırma hedefi taşıyor. Mevcut bilgiler planlanan tedarik ve tesis çalışmalarını anlatıyor; teslimat takvimi, kesin konuşlanma düzeni ve üssün kapsamı henüz açıklanmış değil. Bu nedenle gelişmelerin, resmî kararlar ve yeni açıklamalarla netleşmesi bekleniyor.
