ABD seçimlerinin ardından teknoloji hisselerinde sert bir satış dalgası yaşandı. Seçim sonuçları, yapay zekâ sektörüne yönelik olası düzenlemelerin ve veri merkezi yatırımlarını sınırlayabilecek politikaların yeniden gündeme gelmesine yol açtı. Yatırımcılar, bazı seçilmiş yetkililerin yeni veri merkezlerinin inşasına karşı çıkmasını ve yapay zekâ gelişiminin denetlenmesine ilişkin vaatleri, sektörün büyüme beklentileri açısından bir risk olarak değerlendirdi.

Nasdaq ve Dow Jones verilerine dayandırılan habere göre, borsalardaki düşüş bir işlem gününde yaklaşık 2,5 trilyon dolarlık toplam piyasa değerinin silinmesine neden oldu. Bu rakam, şirketlerin kasalarından aynı miktarda nakit çıktığı anlamına gelmiyor; hisselerin piyasa fiyatındaki gerilemeyle hesaplanan toplam değer kaybını ifade ediyor. Satış baskısı özellikle yapay zekâ altyapısı için çip ve donanım üreten şirketlerde belirginleşti.

Çip üreticileri ve teknoloji devleri geriledi

Nvidia hisseleri yüzde 9’dan fazla düşerken şirketin piyasa değeri 400 milyar dolardan fazla azaldı. Nvidia, yapay zekâ hesaplamalarında kullanılan grafik işlemcileri ve veri merkezi çözümleriyle sektörün en önemli şirketlerinden biri olduğu için, hisselerindeki gerileme yatırımcıların teknoloji sektörüne yönelik genel kaygısını da yansıttı.

• Nvidia: Hisseleri yüzde 9’dan fazla geriledi; piyasa değeri 400 milyar dolardan fazla azaldı.
• AMD ve Micron: Hisselerinde yüzde 17’yi aşan düşüşler görüldü.
• SanDisk: Hisseleri yüzde 22 değer kaybetti.
• Tesla: Hisseleri yaklaşık yüzde 11 geriledi.

AMD ve Micron’daki sert düşüşler, yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi ve çalıştırılması için gerekli çip ve bellek ürünlerine yönelik beklentilerin ne kadar önemli olduğunu gösterdi. SanDisk hisselerindeki kayıp da teknoloji donanımına ilişkin satışların yalnızca işlemci şirketleriyle sınırlı kalmadığını ortaya koydu. Ancak bu günlük hareketler, şirketlerin uzun vadeli finansal performansının kesin olarak değiştiği anlamına gelmiyor; piyasa fiyatları seçim sonuçları ve yatırımcı beklentileriyle hızla dalgalanabiliyor.

Tesla da satış dalgasından etkilendi. Şirketin yöneticisi Elon Musk’ın siyasi kampanyalara verdiği destek ve seçim sürecindeki görünürlüğü, hisse senedini siyasi gelişmelere daha duyarlı hâle getirdi. Buna rağmen Tesla’daki düşüşü tek bir nedene bağlamak mümkün değil; genel piyasa havası, şirketin geleceğine ilişkin beklentiler ve seçim sonrası belirsizlikler birlikte etkili olmuş olabilir.

Haberde “Magnificent Seven” olarak anılan yedi büyük teknoloji şirketinin hisselerinin de aynı gün toplamda 1 trilyon dolardan fazla piyasa değeri kaybettiği belirtiliyor. Bu şirketler, ABD borsalarının toplam değerinde önemli ağırlığa sahip olduğundan, hisselerindeki düşüş endeksleri ve yatırımcı portföylerini geniş ölçekte etkileyebiliyor.

Satış baskısı Asya piyasalarına yayıldı

ABD’deki gerilemenin ardından Asya piyasalarında da düşüşler görüldü. Güney Kore’nin Kospi endeksi yüzde 8,5 geriledi. Ülkede yapay zekâ donanımı tedarik zincirinde önemli yeri bulunan SK Hynix’in hisseleri yüzde 11,5 düştü. Habere göre bu hareketin ardından hisse işlemleri geçici olarak durduruldu. Böyle bir işlem arası, sert fiyat hareketleri sırasında piyasadaki dalgalanmayı kontrol altına almak ve yatırımcıların bilgiye ulaşması için zaman tanımak amacıyla uygulanabiliyor.

Asya’daki düşüş, teknoloji şirketlerinin üretim ve tedarik zincirlerinin küresel niteliğini de yansıtıyor. ABD’deki seçim sonuçları veya düzenleme beklentileri, yalnızca Amerikan şirketlerini değil, bellek çipleri ve diğer elektronik bileşenleri üreten uluslararası firmaları da etkileyebiliyor. Yatırımcılar, veri merkezi yatırımlarında olası bir yavaşlamanın bu tedarikçilere yönelik talebi azaltıp azaltmayacağını değerlendirmeye çalışıyor.

Veri merkezleri yerel tartışmaların odağında

Yapay zekâ modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılması için büyük miktarda işlem gücü gerekiyor. Bu ihtiyaç, çok sayıda sunucu barındıran veri merkezlerine yönelik yatırımları hızlandırdı. Ancak bu tesisler yüksek miktarda elektrik tüketebiliyor ve bazı bölgelerde su kaynakları ile yerel altyapı üzerindeki etkileri konusunda tartışmalara neden olabiliyor. Bu nedenle seçmen tepkisi, yalnızca yapay zekâ teknolojisinin kendisine değil, onu destekleyen fiziksel altyapının nasıl ve nerede kurulacağına da odaklanıyor.

Texas’ın yeni seçilen valisi Gina Hinojosa’nın kampanyasında yeni veri merkezi inşaatlarını durdurma vaadinde bulunduğu aktarılıyor. Senatör Bernie Sanders ise yerel elektrik şebekelerini korumak gerekçesiyle ülke çapında bir moratoryum çağrısı yaptı. Moratoryum, belirli faaliyetlerin veya yeni projelerin geçici olarak durdurulması anlamına geliyor. Bu tür öneriler, şirketlerin yatırım planlarını etkileyebileceği için piyasalarda belirsizlik yaratabiliyor; ancak bunların yürürlüğe girip girmeyeceği, ilgili siyasi ve hukuki süreçlere bağlı.

Teknoloji yöneticileri de yerel topluluklarla iletişim kurmanın önemine dikkat çekti. WSJ Tech konferansında konuşan OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman, şirketlerin bölgelerde yaşayan insanlarla doğrudan görüşmesi gerektiğini belirtti. Meta yöneticisi Dina Powell McCormick ise yapay zekânın günlük yaşamdaki olası faydalarının daha anlaşılır biçimde anlatılması gerektiğini savundu. Bu açıklamalar, yeni yatırımların yalnızca sermaye ve teknolojiye değil, yerel kabul ve kamuoyu desteğine de bağlı olabileceğini gösteriyor.

Yüksek yatırımların getirisi sorgulanıyor

Hisse senetlerindeki gerilemenin arkasında siyasi kaygıların yanı sıra finansal bir soru da bulunuyor: Yapay zekâ altyapısına yapılan büyük harcamalar, gelecekte yeterli gelir ve kâr sağlayacak mı? Şirketler veri merkezleri, çipler ve enerji altyapısı için önemli kaynaklar ayırıyor. Yatırımcılar ise artan kapasitenin ne zaman ve hangi ölçüde kazanca dönüşeceğini görmek istiyor. Projelerin gecikmesi, elektrik bağlantılarının yetersiz kalması veya düzenlemelerin değişmesi, beklenen getirilerin zamanlamasını etkileyebilir.

Wealth Club Baş Yatırım Stratejisti Susannah Streeter’a göre veri merkezi projelerinde gecikme ihtimali, sektörün uzun vadeli kârlılığına ilişkin şüphelerle aynı döneme denk geliyor. Bu iki unsur bir araya geldiğinde yatırımcılar risklerini azaltmayı tercih edebiliyor. Bununla birlikte, kısa vadeli hisse düşüşleri tek başına yapay zekâ talebinin ortadan kalktığını ya da şirket yatırımlarının başarısız olacağını kanıtlamıyor.

Piyasa analisti Ed Yardeni ise yaşanan hareketi ekonominin bütünüyle çökeceğinin işareti olarak değerlendirmiyor. Yardeni’nin yaklaşımına göre, yapay zekâ etrafında oluşan aşırı iyimser beklentilerde bir düzeltme yaşanıyor olabilir. Başka bir ifadeyle yatırımcılar, büyüme potansiyelini tamamen reddetmekten ziyade, şirketlerin değerlemelerini ve gelecekteki kazanç tahminlerini yeniden gözden geçiriyor olabilir.

Yapay zekâ sektörünün önündeki temel sınav, güçlü talep beklentisini uygulanabilir yatırımlara ve sürdürülebilir gelire dönüştürmek olacak. Şirketlerin daha hızlı donanım üretmesi kadar, veri merkezleri için enerji ve su kaynaklarına erişebilmesi, projeleri yerel topluluklara açıklaması ve düzenleyici belirsizlikleri yönetmesi de önem taşıyor. ABD seçimlerinin ardından yaşanan satış dalgası, teknoloji sektöründe siyasi kararlar, altyapı ihtiyaçları ve yatırım getirilerinin artık birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini ortaya koydu.