Yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için gereken işlem gücü arttıkça, veri merkezlerinin enerji ve soğutma ihtiyaçları da büyüyor. NVIDIA’nın Kyber adlı raf tasarımı, bu değişimin boyutunu gösteren dikkat çekici bir örnek: Rubin Ultra NVL576 sistemini taşıması planlanan rafın yaklaşık 600 kilovat (kW) güç tüketmesi bekleniyor. Bu değer, tek bir sunucu rafı için son derece yüksek bir kapasite ihtiyacına işaret ediyor.

NVIDIA CEO’su Jensen Huang, Kyber’ı GTC 2025 etkinliğinde tanıttı. Paylaşılan tüketim karşılaştırmaları, Jessie Dong’un hazırladığı ve Wccftech’in aktardığı tahmini grafiğe dayanıyor. Dolayısıyla 600 kW değeri, açıklanan sistemin öngörülen güç gereksinimini ifade ediyor; gerçek tüketim, donanım yapılandırmasına ve çalışma yüküne göre değişebilir. Sistemin sıvı soğutma kullanması da bu ölçekte yoğun işlem yapan donanımın ısıyı yönetme ihtiyacından kaynaklanıyor.

600 kW, yüzlerce evin tüketimine karşılık geliyor

ABD Enerji Bilgi İdaresi’nin ortalama hane tüketimi verisi temel alındığında, ortalama bir Amerikan evinin sürekli elektrik ihtiyacı yaklaşık 1,2 kW olarak hesaplanıyor. Bu varsayımla 600 kW, yaklaşık 500 evin aynı anda ihtiyaç duyduğu güce denk geliyor. Bu karşılaştırma, Kyber rafının enerji ölçeğini anlaşılır kılmak için kullanılıyor; farklı ülkelerdeki hane tüketimleri ve hesaplama yöntemleri değişebileceğinden, birebir ev tüketimi ölçümü olarak değerlendirilmemeli.

Burada söz konusu olan, bir rafın belirli bir anda ihtiyaç duyabileceği güç kapasitesidir. Güç, anlık kullanım oranını; enerji tüketimi ise bu gücün zaman içinde ne kadar süre kullanıldığını ifade eder. Bu nedenle 600 kW’lık bir sistemin günlük veya yıllık elektrik tüketimini hesaplamak için çalışma süresi ve ortalama yük oranı gibi ek bilgiler gerekir. Yine de yüksek güç gereksinimi, veri merkezinin elektrik altyapısının bu donanımı sürekli ve güvenilir biçimde beslemesi gerektiğini gösteriyor.

Sunucu raflarında güç yoğunluğu hızla yükseliyor

Aktarılan tahmini karşılaştırmada, 2022 dönemindeki yüksek yoğunluklu Hopper raflarının tüketimi yaklaşık 40 kW olarak veriliyor. 2024’teki Blackwell NVL72 raflarında bu değer yaklaşık 120 kW seviyesine ulaşıyor. Kyber için öngörülen 600 kW ise Blackwell NVL72’nin yaklaşık beş katı güç ihtiyacı anlamına geliyor. Başka bir ifadeyle, yapay zeka donanımının ilerlemesi yalnızca daha fazla işlem kapasitesi değil, aynı zamanda raf başına çok daha yüksek enerji yoğunluğu getiriyor.

Karşılaştırma için, ortalama bir kurumsal sunucu rafının yaklaşık 8 kW tükettiği belirtiliyor. Bu ölçüte göre Kyber’ın tahmini güç ihtiyacı, standart bir rafın yaklaşık 75 katı. Ancak “ortalama sunucu rafı” farklı veri merkezlerinde değişen donanımları kapsayan genel bir karşılaştırmadır; tüm geleneksel rafların aynı miktarda güç tükettiği anlamına gelmez. Temel fark, Kyber gibi yapay zeka sistemlerinin çok sayıda yüksek performanslı işlemciyi sınırlı bir alanda bir araya getirmesidir.

Enerji kadar soğutma ve tesis tasarımı da önemli

Yüksek elektrik tüketimi, aynı zamanda yönetilmesi gereken büyük miktarda ısı anlamına gelir. Kyber’ın sıvı soğutmalı olarak tasarlanması, yoğun çalışan işlemcilerden çıkan ısının etkin biçimde uzaklaştırılmasına yardımcı olmayı amaçlıyor. Bu ölçekte bir sistemde yalnızca binaya elektrik sağlamak yeterli değil; soğutma altyapısının, güç dağıtım ekipmanlarının ve yedekleme çözümlerinin de rafın gereksinimleriyle uyumlu olması gerekiyor.

Kyber rafının yanında güç ve soğutma işlevleri için ayrı bir yan ünite bulunması bekleniyor. Bu tasarım, sistemin veri merkezinde kapladığı alanı artırabilir ve tek bir bilgi işlem rafı için fiilen iki raflık yer ayrılmasını gerektirebilir. Bu nedenle tesis planlamasında yalnızca sunucuların fiziksel boyutları değil; kablo güzergâhları, güç dönüştürme ekipmanları, sıvı soğutma bağlantıları ve bakım erişimi de hesaba katılmalı.

Mevcut veri merkezlerinin büyük bölümü, her bir rafa yüzlerce kilovat güç sağlayacak ve bu yükün oluşturduğu ısıyı uzaklaştıracak biçimde tasarlanmamış durumda. Böyle bir tesiste kapasiteyi artırmak, şebekeden daha fazla elektrik almakla sınırlı kalmayabilir; bina içindeki dağıtım sistemlerinin ve soğutma altyapısının da yenilenmesi gerekebilir. Bazı durumlarda bu dönüşüm teknik veya ekonomik açıdan uygulanabilir olmayabilir. Bu yüzden yeni nesil yapay zeka donanımlarını kuracak bulut sağlayıcılarının, enerji bağlantısından soğutma düzenine kadar altyapıyı baştan planlaması önem kazanıyor.

Çıkış takvimi ve olası erteleme

NVIDIA, Rubin Ultra NVL576 sistemiyle birlikte anılan Kyber rafının 2027’nin ikinci yarısında piyasaya çıkmasını hedeflediğini açıklamıştı. Bu tarih, planlanan takvimi yansıtıyor; ürünün kullanılabilirlik zamanı üretim ve tasarım sürecindeki gelişmelere bağlı olarak değişebilir. SemiAnalysis kaynaklı bir raporda, rafın orta kart tasarımındaki gecikme nedeniyle çıkışın 2028’e kayabileceği ileri sürüldü. NVIDIA bu gecikme iddiasını doğrulamadı.

Kyber’ın öngörülen 600 kW gücü, yapay zeka veri merkezlerinde altyapı planlamasının donanım seçimi kadar belirleyici hâle geldiğini gösteriyor. Yeni sistemler için yeterli elektrik kapasitesi, yüksek yoğunluklu soğutma ve uygun fiziksel alan sağlanmadığı sürece işlem gücünden tam olarak yararlanmak mümkün olmayabilir. Bu nedenle Kyber’ın önemi yalnızca daha güçlü bir raf olmasında değil, veri merkezlerinin gelecekte nasıl tasarlanacağına ilişkin gereksinimleri görünür kılmasında yatıyor.